İlişkilerde sınır çizmek ve hayır demek, çoğu kişinin yaşadığı zorluklar arasındadır. Sağlıklı ilişkiler kurmak ve kendimizi korumak için önemlidir. Kendi ilişkilerinizi gözlemleyin. Nasıl ilişkiler kuruyorsunuz, genellikle uyumlu musunuz, kendi fikrinizi söyleyebiliyor musunuz, kendinizi ifade ederken nasıl davranıyorsunuz? Bu konuları detaylı düşünmeden ilişkilere nasıl yaklaştığınızın farkında olmak bazen mümkün olmayabilir. Farkında olmadan bu konulardan nasıl etkilendiğinizi anlamak ve değişiklik yapmak mümkün olmayacaktır. Eğer sınır koymakta ya da hayır demekte sorun yaşadığınızı düşünüyorsanız sıradaki soru şu olmalı: Neden bu konu beni zorluyor?
Genellikle hangi davranışlarda bulunduğunuzu ya da bulunamadığınızı fark ettiyseniz neden bunları yapmanın mümkün olmadığını anlamak önemlidir. Tam tersi davrandığınızda ne olacağını düşündüğünüzü bulmak size yol gösterebilir. Bu şekilde davranmanız gerektiğinizi öğrenmiş de olabilirsiniz. Geçmişte sınır koyduğunuzda olumsuz sonuçla karşılaştığınız için bırakmış da olabilirsiniz. Nedenini bulduktan sonra bu davranışları nasıl değiştirmek istediğinize daha rahat bakabilirsiniz. Sınır koyma pratiğine geçmeden önce sınırlarınızı net bir şekilde belirlemek gerekir.
Sınırlar konusunda herkes için doğru farklıdır. Bu nedenle sizin için nelerin kabul edilebilir ya da nelerin öncelikli ve değerli olduğunu netleştirmek gereklidir.
Hayır Demenin Gücü
Hayır demek bazen zorlayıcı olabilir. Karşı tarafın tepkisini bilemediğimizde bu durum daha da zorlaşabilir ama hayır demek sağlıklı sınırlar oluşturmak ve kendinize saygı göstermek için önemlidir. Hayır demek kendi kişisel ihtiyaçlarınızı tanıyıp farkında olmak ve bunları öncelemekle ilgilidir. Aynı zamanda her zaman istediğimiz neyse onu yapmak demek değildir. Gerekli şartlarda esnetmek de önemlidir. Hayır diyebiliyor olup dememeyi tercih ettiğiniz zamanlar da olabilir. Bunu yapabiliyor olmak hem kendiniz hem de diğerleriyle olan ilişkinizi geliştirir.
Nasıl Sınır Çizebiliriz?
Bu aşamaya kadar neler yapıp yapamadığınızı, nerede ya da kimlere karşı hayır diyemediğinizi fark etmiş ve bunların nerede başladığını az çok anladıysanız sonraki aşama pratiktir.
Sınır koymak ve hayır demekte çoğu konu gibi pratik gerekir. İlk başlarda ne söylemeniz gerektiğini bile bilmiyor olabilirsiniz. Kendinizi ifade edemediğiniz anları düşünüp sonrasında ne demek istediğinizi netleştirmek ya da olacağını düşündüğünüz konu için öncesinde cümlelerinizi ve nasıl ifade edeceğinizi belirlemek sonrasında daha otomatik şekilde istediğiniz cümleleri istediğiniz şekilde kurmanızı sağlayacaktır.
Sınır koyarken net ve kararlı olmak önemlidir. Sözlerinizin ve davranışlarınızın tutarlı olması, doğrudan ve net ifade etmeniz karşıdaki tarafın da sınırınızı kabul etmesini sağlar. Sınır koyduğunuzda karşı tarafın olumsuz tepkisiyle karşılaşabilirsiniz. Buna hazır olmak ve geri adım atmamak önemlidir. İlişki kurduğunuz kişiler sizden gelecek tepkileri artık öngörebiliyorlardır. Bu nedenle ilk zamanlarda sınır koyduğunuzda ve hayır dediğinizde karşı taraf bunu sizden beklemez ama zaman içerisinde bunların değiştiğini görür ve kabul eder.
Sınır koyarken ve hayır derken karşı tarafla empati kurarak yaklaşmak daha sağlıklı iletişim kurmanızı sağlar. Sınır koymak kullandığınız kelimelerin sert ve kırıcı olması gerektiği anlamına gelmez.
Sınır koyarken kullandığınız ses tonu, kelimeler ve beden diline de dikkat etmeye çalışın. Bazen ne söylediğimizden çok nasıl söylediğimiz daha önemli olabilir. Daha özgüvenli bir duruşla, sakince ve kendinizden emin şekilde ifade etmeye çalışın. Göz teması kurmak, dik durmak, net şekilde söylediklerinizin duyulduğundan emin bir ton ve kelime kullanımına dikkat etmek önemlidir. İletişim kurarken karşı tarafa karşı saygılı olmak da kendimizi ifade etmek kadar önemlidir. Sert ve yüksek ses kullanmamaya çalışın.
Özellikle ilk başlarda sınır koyduğunuzda bu durum size farklı gelebilir ve olumsuz duyguları ve düşünceleri beraberinde getirebilir. Bu durum çok normaldir ama buna rağmen pratiğe devam etmek önemlidir. Sınır koymak ve hayır diyebilmenin sizin hayatınızı olumsuz etkilediğini ve kendinizi öncelemeye ihtiyacınız olduğunu düşünerek devam etmeye çalışın. Zamanla daha kolay hale gelecektir. Pratik yaparken daha kolay yapabileceğiniz yerlerden başlayarak küçük hedeflerle ilerlemeye çalışın. Zaman içerisinde bunları ilerleterek genellemek mümkün olacaktır.
Sonuç: Kendini Korumak Bir Hak
Sonuç olarak sağlıklı sınırlar koymak ve hayır diyebilmek sizi ve hayatınızı birçok alanda etkileyen bir durumdur ve sağlıklı ilişkiler geliştirmek için önemlidir. Kendinize dair bakış açısını da direkt olarak etkileyebilir. Bu nedenle adım adım ilerleyerek bunu öğrenmek ve kendinizi önceliklendirmek gerekir. Kendinize zaman ve anlayış tanıyarak ilerlemeye çalışın.
