Psikolog BulŞehrinde bir uzman

Psikologlar Sosyal Medyada Nelere Dikkat Etmeli? Tanıtım Kuralları ve Danışan Mahremiyeti

Şakir Yavuz Yazar: Şakir Yavuz
Less than 1 dk.okuma süresi
Psikologlar Sosyal Medyada Nelere Dikkat Etmeli? Tanıtım Kuralları ve Danışan Mahremiyeti

Danışanların önemli bir kısmı bir psikoloğu ilk kez Instagram'da görüyor. Bir arkadaşın paylaştığı bir gönderi, kaygı üzerine kısa bir video ya da arama sonuçlarında çıkan bir profil, terapiye giden yolun ilk adımı olabiliyor. Bu yüzden sosyal medyada bulunmak bugün pek çok psikolog için bir tercih değil, neredeyse bir zorunluluk.

Ama psikologlar için sosyal medya, bir kafe ya da mağaza için olduğu gibi işlemiyor. Bir yanda sağlık meslek mensuplarının uyması gereken tanıtım kuralları, diğer yanda danışan mahremiyeti ve meslek etiği var. Bu yazıda, sağlık alanındaki hesaplarla çalışırken edindiğimiz deneyimden yola çıkarak dikkat edilmesi gereken başlıkları topladık.

1. Tanıtım ile reklam arasındaki çizgi

Psikologlar ve klinik psikologlar sağlık meslek mensubu oldukları için Sağlık Bakanlığı'nın tanıtım ve bilgilendirme kurallarına tabidir. Bu kurallar reklamı sınırlar; doğru ve objektif bilgilendirmeyi değil.

Pratikte bu şu anlama geliyor: Hangi alanlarda çalıştığınızı, eğitimlerinizi, görüşmelerin nasıl ilerlediğini ve ruh sağlığı hakkında genel bilgileri paylaşabilirsiniz. Buna karşılık "ilk seans indirimli" gibi kampanya duyuruları, "en iyi", "kesin çözüm", "üç seansta kaygıdan kurtulun" gibi abartılı ya da sonuç vaat eden ifadeler bu çizginin öbür tarafında kalır.

İyi bir ölçü şu soru: Bu paylaşım okuyana bir şey öğretiyor mu, yoksa yalnızca beni tercih etmesi için mi yazıldı?

2. Danışan yorumları ve teşekkür mesajları

Bir danışanın gönderdiği teşekkür mesajı insanı mutlu eder; ama bunun ekran görüntüsünü story'de paylaşmak hem tanıtım kuralları hem de mahremiyet açısından sorunludur. Sağlık hizmetlerinde teşekkür ve memnuniyet paylaşımlarının tanıtım amacıyla kullanılması kurallarla sınırlandırılmıştır.

Mahremiyet tarafı daha da önemlidir: İsim gizlense bile, mesajın dili, tarihi ya da anlattığı süreç danışanın kendisini ya da çevresindekilerin onu tanımasına yetebilir. Terapi ilişkisinin varlığı bile gizli tutulması gereken bir bilgidir.

3. Vaka anlatırken nerede durmalı?

Bilgilendirici içerik üretirken "bir danışanım geçen hafta…" diye başlayan anlatımlar çekici görünür. Ancak ayrıntılar değiştirilmiş olsa bile, gerçek bir vakadan yola çıkan bir hikâyeyi okuyan danışan kendini tanıyabilir; bu da güven ilişkisini zedeler.

Daha güvenli yol, gerçek vakalar yerine sık karşılaşılan durumları genel bir dille anlatmaktır: "Kaygı yaşayan pek çok kişi sabahları…" gibi. Okuyucu kendini yine içerikte bulur, ama kimsenin hikâyesi paylaşılmamış olur.

4. Mesajlar terapi yeri değildir

Sosyal medya hesabı büyüdükçe doğrudan mesajlar da artar. Bir kısmı randevu sorusudur, bir kısmı ise uzun uzun yaşanan zorlukları anlatan mesajlardır. Mesaj kutusunda değerlendirme ya da yönlendirme yapmak hem mesleki açıdan risklidir hem de bu yazışmalar sizin kontrolünüzde olmayan bir platformda saklanır.

Profilde ve otomatik yanıtlarda şunu açıkça belirtmek işe yarar: Mesajlar yalnızca randevu ve bilgi talepleri için kullanılır; acil durumlarda 112'ye başvurulmalıdır. Randevu için de kişiyi, yalnızca ad ve iletişim bilgisi isteyen bir forma ya da telefona yönlendirmek en sade çözümdür.

5. Yorumlara ve takip isteklerine yaklaşım

Bir danışanın gönderinize yorum yazması ya da sizi takip etmesi, onun tercihidir. Ama sizin onun yorumuna kişisel bir cevap vermeniz, hesabını takip etmeniz ya da paylaşımlarını beğenmeniz, terapi ilişkisinin dışarıdan görülmesine ve ilişkinin sınırlarının bulanıklaşmasına yol açabilir. Pek çok psikolog bu yüzden yorumlara genel ve kısa cevaplar vermeyi, danışanlarla sosyal medyada karşılıklı takipleşmemeyi tercih ediyor. Bu konuda bağlı olduğunuz meslek kuruluşunun etik ilkelerini esas almak gerekir.

6. Görseller: Ofis fotoğrafı, yüzler ve ekran görüntüleri

Ofisinizin fotoğrafını paylaşmak danışanların sizi daha yakından tanımasını sağlar. Ancak fotoğrafta bekleme salonunda oturan biri, masada açık duran bir dosya ya da randevu ekranı görünmediğinden emin olun. Online görüşme yaptığınızı anlatmak için ekran görüntüsü kullanacaksanız, gerçek bir görüşmenin değil, temsilî bir görselin kullanılması gerekir.

7. İçerik takvimi: Az ama düzenli

Psikologlar için en sürdürülebilir sosyal medya düzeni çoğu zaman haftada bir ya da iki paylaşımdır. Danışanların en sık sorduğu soruları bir listeye yazmak, her ay bu listeden birkaç konu seçmek ve paylaşımları önceden hazırlamak hem zamanı korur hem de seans aralarında "bugün ne paylaşsam" telaşını ortadan kaldırır. Paylaşımları yayından önce bir kez de yukarıdaki kurallar açısından gözden geçirmek iyi bir alışkanlıktır.

8. Sosyal medya tek başına yetmez

Instagram'da sizi gören biri, karar vermeden önce çoğu zaman adınızı Google'da arar. Karşısına çıkan sayfa, sizi gerçekten anlatan, eğitimlerinizi ve çalışma alanlarınızı gösteren, iletişim bilgisi açık ve güven veren bir site olduğunda, sosyal medyada başlayan ilk temas bir randevuya dönüşür. Sosyal medya hesabı kapanabilir, erişim kısıtlanabilir; kendi siteniz ise sizin kontrolünüzdedir.

Özetle

  • Paylaşımlar bilgilendirici olsun; kampanya, sonuç vaadi ve abartılı ifade kullanmayın.

  • Danışan yorumlarını, teşekkür mesajlarını ve tanınabilir vaka hikâyelerini paylaşmayın.

  • Mesaj kutusunu yalnızca randevu ve bilgi için kullanın; acil durumlar için 112'yi hatırlatın.

  • Danışanlarla sosyal medyadaki etkileşimde meslek kuruluşunuzun etik ilkelerini esas alın.

  • Sosyal medyayı, sizi anlatan kendi web sitenizle birlikte düşünün.

Şakir Yavuz, 2013'ten beri sağlık, eğitim ve konaklama gibi sektörlerde markaların dijital çalışmalarını yürütüyor. Psikologların web sitesi ve dijital görünürlük ihtiyaçları üzerine çalışan Clickbait Dijital'in kurucusudur. Bu yazı hukuki danışmanlık niteliği taşımaz; tereddüt edilen konularda meslek kuruluşunuzun ve hukuk danışmanınızın görüşünü alın.

Şakir Yavuz Şakir Yavuz https://clickbait.com.tr/
Şakir Yavuz, Ankara merkezli dijital ajans Clickbait Dijital'in kurucusudur. 2013'ten beri işletmelerin web sitesi, SEO ve dijital pazarlama çalışmalarını yürütüyor. Psychology Times'ta dijital dünyanın psikolojisi ve psikologların internette görünürlüğü üzerine yazıyor.

Cevap Ver

Lütfen isminizi buraya giriniz
Yanlış bir e-posta adresi girdiniz!
Lütfen e-posta adresinizi buraya girin

Lütfen yorumunuzu giriniz!