Psikolog BulŞehrinde bir uzman

İçerideki Güvenli Alan: Kendi İç Evimizi Kurmak

Senay Soy Yazar: Senay Soy
6 dk.okuma süresi
İçerideki Güvenli Alan: Kendi İç Evimizi Kurmak

Doğanın döngüsüne baktığımızda, Kasım ayı bizlere her şeyin kabuk değiştirdiği, dışarıdaki gürültünün yerini yavaş yavaş derin bir sessizliğe bıraktığı bir geçiş dönemi sunar. Ağaçlar yapraklarını döker, dışarıdaki hareketlilik azalır ve tüm canlılar kendi içlerine çekilerek kışa hazırlanır. İnsan ruhu da doğanın bu kadim ritminden ve mevsimsel döngüsünden bağımsız değildir. Yazın o coşkulu, dışa dönük ve yüksek enerjili günlerinden sonra sonbaharın bu durgun evresi, insana adeta durması, soluklanması ve kendi merkezine dönmesi için sessiz ama güçlü bir hatırlatma gönderir.

Peki, doğa bu kadar ustalıkla ve direnç göstermeden içeriye dönerken, biz modern insan olarak kendi iç dünyamızdan ne kadar uzağız?

Günlük yaşamın hızlı koşturmacası içerisinde ömrümüzü dışarıda bir yerlerde kabul görmeye, ilişkilerimizi ayakta tutmaya, başkalarının beklentilerini karşılamaya ve hayatın getirdiği belirsizliklerle baş etmeye çalışarak harcarız. Sabah gözümüzü açar açmaz dış dünyanın bitmek bilmeyen uyaranlarına maruz kalır; gün boyu başkalarının sorunlarını, toplumsal rollerimizi, sorumluluklarımızı ve sosyal maskelerimizi taşırız. O kadar dışarı odaklı bir yaşam süreriz ki, bir süre sonra kendi iç sesimizi, gerçek arzularımızı ve duygusal ihtiyaçlarımızı duyamaz hale geliriz. Akşam evin kapısından içeri girdiğimizde bile zihnimiz hâlâ dışarıdaki gündemlerle meşguldür.

Klinik pratikte danışanlarla yaptığımız seanslarda sıkça karşılaştığımız en temel yorgunluklardan biri, fiziksel olarak konforlu bir evde yaşasa bile ruhsal olarak "evsiz" hissetme halidir. İnsan, dışarıda ne kadar büyük kaleler, ne kadar sağlam zırhlar ya da ne kadar başarılı kariyerler inşa ederse etsin; eğer kendi iç dünyasıyla, kendi duygularıyla ve gerçek ihtiyaçlarıyla sağlıklı bir bağ kuramıyorsa, her yer ona yabancı ve güvensiz gelir.

Şema terapi ve hümanist psikoloji penceresinden baktığımızda, bu durum sıklıkla çocukluk döneminden itibaren dış odaklı bir onay ve uyum mekanizması geliştirmemizle ilgilidir. Kendi duygularını bastırmayı, başkalarını memnun etmeyi (Fedaatçılık ve Onay Arayıcılık şemaları) ve sürekli dışarıdan gelecek güven sinyallerini beklemeyi öğrenmiş bireyler, yetişkinlikte de kendi içlerinde güvenli bir sığınak kurmakta zorlanırlar. Kendi iç sesine ve sessizliğine tahammül edemeyen insan, yalnız kalmaktan korkar; yalnız kalmaktan korktuğu için de sürekli dışarıdaki gürültünün, ekranların ve kalabalığın içinde kaybolmayı seçer. Oysa ruhun gerçek anlamda dinlenebileceği ve onarılabileceği tek yer, kişinin kendi öz benliğidir.

Bağlanma kuramı açısından değerlendirdiğimizde ise, insanın dış dünyayla kurduğu ilişkilerin kalitesi, doğrudan kendi iç dünyasıyla kurduğu ilişkinin bir yansımasıdır. Kendi içinde güvenli bir üs (secure base) oluşturamamış bir zihin, dışarıdaki insanlardan ve olaylardan sürekli olarak bu güveni talep eder. Ancak dışarıdan gelen hiçbir onay kalıcı olmadığı için, kişi sürekli bir tetikte olma hali ve duygusal açlık yaşar. Kendi iç evimizi kurmak ise bu kısır döngüyü kırmanın en temel anahtarıdır.

Kendi iç evimizi kurmak, dış dünyayı tamamen reddetmek, insanlardan kaçmak ya da soyutlanmak anlamına gelmez. Bu kavram; bireyin kendi sınırlarının farkına varması, kendi kırılganlıklarını yargılamadan kucaklayabilmesi ve "Şu an benim gerçekten neye ihtiyacım var?" sorusunu kendine dürüstçe sorabilmesidir. Zihinsel olarak sürekli başkalarını yönetme ve memnun etme çabasından vazgeçip, kendi içindeki o uzun süredir kapalı kalmış odaları havalandırma cesaretidir.

Birçok insan için kendi iç dünyası, yıllardır uğranmamış, tozlu ve karanlık bir depoyu andırır. Çünkü o kapıyı araladıklarında bastırılmış öfkelerle, ertelenmiş yaslarla, karşılanmamış çocukluk ihtiyaçlarıyla veya kronik kaygılarla karşılaşmaktan çekinirler. Bu yüzden dışarıdaki yoğun meşguliyetler, aşırı çalışma ya da sürekli sosyalleşme hali birer kaçış aracı olarak kullanılır. Fakat klinik gerçeklik bize gösterir ki, kaçtığımız ve görmezden geldiğimiz o içsel karanlık, ancak oraya şefkatli ve meraklı bir ışık tuttuğumuzda aydınlanır. Kendimize yabancılaşarak ve kendi içimizden kaçarak yaşadığımız her gün, ruhumuzdaki tükenmişliği biraz daha derinleştirir.

Peki, kendi iç evimizin kapılarını aralamak ve orada güvenli, huzurlu bir alan yaratmak için nereden başlamalıdır?

İlk adım, zihni dış dünyanın sürekli eleştirel, kıyaslayıcı ve talepkar sesinden bir süreliğine izole etmektir. Gün içinde sadece on beş dakika bile olsa ekranları kapatmak, dışarıdaki rolleri bir kenara bırakmak ve sadece nefes alarak bedende nelerin olup bittiğini gözlemlemek büyük bir farkındalık yaratır. Bedenimiz, zihnimizin bastırdığı her yorgunluğu ve stresi büyük bir dürüstlükle kaydeder. Kendimize sormamız gereken en temel klinik soru şudur: "Şu an hissettiğim bu derin yorgunluk, gerçekten dış dünyanın yükü mü, yoksa kendi iç evimi ihmal etmemin bir bedeli mi?"

İkinci adım ise duygularımıza karşı yargılayıcı değil, kabul edici bir öz-şefkat geliştirmektir. Kırıldığımızda bunu "güçsüzlük" olarak etiketleyip saklamak yerine kabul etmek, yorulduğumuzda "Şu an durmaya ve dinlenmeye ihtiyacım var" diyebilmek ve sınırlarımızı suçluluk duymadan korumak, içimizdeki o evi yeniden inşa etmenin en sağlam tuğlalarıdır.

Günün sonunda, dışarıda kurduğumuz hiçbir bina, hiçbir unvan veya hiçbir ilişki, kişinin kendi içindeki o güvenli limanın yerini tutamaz. Hayatın dalgaları ne kadar sert eserse essin, sığındığınız yer kendi öz benliğiniz olduğunda, dışarıdaki fırtınalar sizi yıkamaz; sadece geçip gider.

Kasım ayının bu sakinleştirici, arındırıcı ve kabuk değiştiren atmosferinde, belki de hepimizin kendine sorması gereken o en derin soru şudur: En son ne zaman dışarıdaki gürültüyü tamamen susturup, kendi iç evinin kapısını içeriye girmek için çaldın? Unutmayalım ki, ruhun iyileşmesi ve hakiki huzur; ancak kendi iç evimizin anahtarını yeniden elimize aldığımızda başlar.

Senay Soy Senay Soy
Senay Soy, Haliç Üniversitesi Psikoloji lisans eğitiminin ardından Arel Üniversitesi’nde Klinik Psikoloji yüksek lisansını tamamlamıştır. Devlet hastanesi psikiyatri servisi ve çeşitli özel kliniklerde edindiği staj deneyimleri ile klinik becerilerini geliştirmiştir. Terapötik çalışmalarında Bilişsel Davranışçı Terapi ve Kısa Süreli Çözüm Odaklı Terapi yaklaşımlarından yararlanmakta; Şema Terapi uygulamaları ve literatürüne ilgi duymaktadır. Anksiyete bozuklukları, özgüven problemleri, travma sonrası süreçler ve çift ilişkilerindeki sorunlar üzerinde çalışarak danışanlarının psikolojik iyi oluşunu artırmayı ve yaşam kalitelerini bilimsel ve etkili yöntemlerle güçlendirmeyi hedeflemektedir.

Cevap Ver

Lütfen isminizi buraya giriniz
Yanlış bir e-posta adresi girdiniz!
Lütfen e-posta adresinizi buraya girin

Lütfen yorumunuzu giriniz!