Bir ilişkinin başında kendini masalın içindeymiş gibi hissettin mi? Sürekli mesaj atan, her fırsatta seni görmek isteyen, kısa sürede büyük vaatlerde bulunan biriyle karşılaştın mı? Belki de ilk kez biri tarafından bu kadar özel hissedildiğini düşündün. Ancak zamanla bir şeyler değişmeye başladı. Eskiden seni ilgiye boğan kişi uzaklaştı ve kafanı karıştıran davranışlar sergilemeye başladı. Kırıldığını söylediğinde ise duydukların şunlar oldu:
“Abartıyorsun.”
“Ben öyle bir şey söylemedim.”
“Her şeyi yanlış anlıyorsun.”
Bir süre sonra sadece ilişkiyi değil, kendi düşüncelerini de sorgulamaya başladın. Tanıdık geliyor mu?
Son yıllarda özellikle sosyal medyada sıkça duyduğumuz “love bombing” ve “gaslighting” kavramları tam da bu noktada karşımıza çıkıyor. Her yoğun ilgi love bombing, her tartışma da gaslighting değildir. Ancak bu kavramları anlamak, ilişkilerde yaşadığımız bazı kafa karışıklıklarını fark etmemize yardımcı olabilir.
Love Bombing Nedir?
Love bombing, bir kişinin ilişkinin özellikle başlangıç döneminde karşı tarafa yoğun ilgi, sevgi ve romantik jestler göstermesiyle karakterize edilen bir davranış biçimidir. Sürekli mesajlar, abartılı iltifatlar, çok kısa sürede yapılan gelecek planları ve ilişkinin hızlı ilerlemesi buna örnek olabilir. İlk bakışta bu davranışlar oldukça romantik görünebilir. Sonuçta hepimiz ilgi görmekten, değerli hissetmekten hoşlanırız. Ancak love bombing’in ayırt edici noktası, ilişkinin doğal akışından çok daha hızlı ilerlemesi ve yoğunluğun zamanla bir baskı unsuruna dönüşebilmesidir.
Kişi henüz karşısındakini gerçekten tanımadan “ruh eşim”, “hayatımın aşkı” ya da “seninle evleneceğim” gibi ifadeler kullanabilir. Bu durum, karşı tarafta güçlü bir bağlanma hissi yaratırken aynı zamanda sağlıklı sınırların oluşmasını da zorlaştırabilir.
Neden Bu Kadar Etkileniyoruz?
Çünkü love bombing çoğu zaman insanların en temel duygusal ihtiyaçlarına dokunur: görülmek, değerli hissetmek ve sevilmek. Uzun zamandır ilgi görmeyen ya da yalnız hisseden biri için bu yoğun ilgi son derece büyüleyici olabilir. Kişi yalnızca karşısındaki insana değil, onun yanında hissettiği duygulara da bağlanmaya başlayabilir. Asıl zorlayıcı kısım ise yoğun ilginin azalmasıyla ortaya çıkar. Bir zamanlar sürekli ilgi gören kişi, şimdi aynı ilgiyi alamadığında neyi yanlış yaptığını düşünmeye başlayabilir.
Gaslighting Nedir?
Gaslighting ise kişinin kendi algılarından, anılarından ve duygularından şüphe etmesine neden olan bir manipülasyon biçimidir. Örneğin, partnerin seni kıran bir davranışta bulunur. Sen bunu dile getirdiğinde ise konu davranıştan çıkar ve senin algına yönelir. “Bunu hiç söylemedim.” “Çok hassassın.” “Her şeyi büyütüyorsun.” “Sorun bende değil, sende.”
Tek bir olayda herkes kendini savunabilir ya da yanlış hatırlayabilir. Ancak gaslighting’de bu durum tekrar eden bir örüntü hâline gelir. Zamanla kişi kendi hafızasına, duygularına ve değerlendirmelerine güvenmekte zorlanmaya başlayabilir.
En Büyük Etkisi Nedir?
Gaslighting’in en yıpratıcı tarafı, kişinin özgüvenini değil, gerçeklik algısını hedef almasıdır. Bir süre sonra kişi yalnızca ilişkiyi değil, kendisini de sorgulamaya başlar. “Acaba gerçekten abartıyor muyum?” “Belki de çok hassasım.” “Belki sorun bendeydi.” Bu noktada kişi yaşadığı rahatsızlığı hissetmeye devam eder ancak ona güvenmekte zorlanır.
Sağlıklı İlişkilerde Ne Olur?
Sağlıklı ilişkilerde de hatalar, yanlış anlamalar ve çatışmalar yaşanır. Ancak sağlıklı bir ilişkide kişinin duyguları sürekli küçümsenmez ya da geçersiz kılınmaz. Birinin seninle aynı fikirde olmaması başka şeydir; seni kendi gerçekliğinden şüphe ettirmesi başka şey. Benzer şekilde yoğun ilgi göstermek de tek başına bir sorun değildir. Sorun, bu ilginin bir bağ kurmaktan çok kontrol etmek ya da bağımlılık yaratmak için kullanılmasıdır.
Kendine Güvenmeyi Hatırlamak
İlişkiler bazen bize karşımızdaki kişi hakkında olduğu kadar kendimiz hakkında da şeyler öğretir. Eğer bir ilişkinin içinde sürekli kafan karışıyorsa, sürekli kendini açıklamak zorunda hissediyorsan ya da duygularından şüphe etmeye başladıysan, durup yaşadığın duruma biraz daha yakından bakmak faydalı olabilir. Çünkü sağlıklı bir ilişki her zaman kolay olmak zorunda değildir; ama sürekli olarak seni kendinden uzaklaştırmamalıdır. Ve bazen iyileşmenin ilk adımı, karşındaki kişiye değil, kendi hislerine yeniden güvenmeyi öğrenmektir.
