KALIPLARI KIRAN DÜŞÜNCE: AKIL EGZERSİZİ
KALIPLARI KIRAN DÜŞÜNCE: AKIL EGZERSİZİ
Anlamak istemenin tutumları arasında şuurlu öğrenmek vardır. Bir ilişki içinde anlatılan şey her yönden olumlu ise ve yine de bu şuurla öğrenemiyorsan, bu demektir ki tek düze bir anlayışın vardır. Bilmek istemenin muhteşem, tutkulu tutumu istekten geliyor. Buna adapte olmak denilse de, bütün beyin sinyallerinin yarısının ona kilitleniyor olması demektir. Diğer yarısı da bedene ve beden içindeki her türlü işleyişe odaklanıyor. İnsan ya da çiftler arasındaki ilişkilerinin seyrinde gidebilmesi için o karakterinin asaletinden, tutumundan gelen o belirli mesajlar önemlidir. Bu asalet veya tutum hepimizin bildiği veya anladığı şeyler değildir. Bunu bilimsel bir metotla bağlamını kuruyoruz. Birey olarak bir ilişkinin içindesin ve buna göre karşıdan sana gelen mesajları olumlu ya da olumsuz değerlendirebilmen en doğal hakkındır ve bunu anlamaya çalışırsın. Peki, bireyin öyle bir tutumu, asaleti var mıdır? Yani istek, şuur, düşünsel serüvenden izah ediyoruz. Kimisi bu sınavı geçer; olumsuz olacak, ona hiç iyi gelemeyecek o mesajı zamanında fark eder. Kimisi de bunun tam tersini anlayabiliyor ve bu sınavı geçemiyor. Geçemiyor, çünkü öyle bir tutum veya asalet için herhangi bir düşünsel serüvenine giremiyor. Ve bu yüzdendir ki aklı uyanamıyor, aklını uyandıramıyor. Aklı o kendi alışılmış, alıştırılmış konfordan çıkamıyor. Çünkü istek yok, isteği terk etmiştir. Bunu elde etmek için de çaba sarf edemiyor.
Bir bireyin algıları ilk olarak anlamaya kapalıdır. Veya kendini ilk ona gelecek o mesajı öğrenmeye alıştırmamıştır. Bundan sonrası, o anlama sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğinin farkına varana değin kendine bilmeden huy edindiği o konfor alanından çıkabiliyor. Ve bunun için de tabidir ki çaba gerekiyor. Beyin bireyin merkezinde böyledir ve birey beyne egzersiz yaptıramadığı sürece o beyin kendi konfor alanından çıkamayacaktır. Ve sonunda en önce izah ettiğimiz o istek oluşmuyor.
Cebri Teslimiyet: Başkasına Bağlı Bir Akıl
Eğer hâlâ bir birey o konfor alanından çıkamıyorsa, o halde onu bir şeyi anlaması zorunluluğuna bırakma. Çünkü bu, Spinoza’nın kullanmış olduğu o -cebri- bir hale bürünüyor. Bu bir tekdüze alandır. Onun o şeyi isteği dışında anlamasında sana da ona da bir faydası olamayacaktır. Cebri olan hiçbir düşünsel veya eylemsel tutumda bir keyfi durum yoktur. Olsa bile başkasını kendinin üzerinde ön koşul olarak kabul eder. Bu bir ön koşuldur. -Söylerse, yaptırırsa, üzerinde durursa- diye bunu zihnine-beynine kodlar. Oradan bekler onu, ancak bu bütün isteğinin dışında olacaktır. Bu bir tür -şartlanma- modelidir. Kendini başkasına ya da başkalarına kısmen bir zaman dilimine teslim eder. Bu bir -cebri- teslimiyet oluyor.
Teslimiyetin hiçbir yönü keyifli değil iken, bu tür bir teslimiyet kendi benliğinin kendine karşı olan sorumluluğunu yitirmektedir. Kendine olan bu saygıyı kaybettiğinde, kendi aidiyetini yitirmeye başlarsın. Böyle olmasa da zihnine bunu hatırlatmaya çalışırsın. Çünkü beyninin egzersizini başkasına ya da başkalarına teslim ediyorsun. Çünkü adapte olamıyorsun ve kendini, sırf salt herkesten bağımsız zihnini çalıştıramıyorsun. Bu hal seni yoruyor. Çünkü kendin için istemeye vakit ayıramamışsın.
Şartlanmanın neredeyse her yönü keyfini kaçırdığı gibi, ilişkilerinde de bu durum söz konusudur. Çünkü kapsamlı düşünmeyi erteliyorsun ve gerçek sorunları kaçırıyorsun. Eğer farkına varabilmeye imkân verebilirsen, bu süreci birinin ya da birilerinin yardımı olmadan da halledebilirsin. İşte bu yüzden yukarıda izah ettiğimiz gibi beynini egzersiz yapmasına fırsat vermelisin. Ve egzersiz derken işte bundan izah etmiştik.
İlişkilerinizde Hiçbir Olumsuzu Tanımsız Bırakmamanın Yolu: Aklın Düşünme Egzersizi
Her şeyin şartlı olması, yani senin birilerinden ya da birinden ‘eğer bana söylerse, eğer yaptırırsa, eğer isterse, eğer beklerse’ gibi talimatlar aldığında yapacağın her şey yine de akıldan gelse bile, yine birinin ya da birilerinin senin aklını harekete geçirmesi anlamına gelmektedir. Dolayısıyla, kendin yapman gereken o beynin düşünsel sürecini ki biz buna egzersizi diyoruz, bu demektir ki yapamıyorsun. Evet, ilk anda kendin düşünebilmeye ve kendini buna alıştırman büyük bir efor harcamana mal olacaktır, ancak sonradan bu tamamen senin kontrolünle olacak ve sen istek ve keyfi olarak bu düşünsel sürecin içinde olacaksın. Bireyin her türlü ilişkisi ve çiftler arasındaki ilişkide de kişiler bunu baz aldığı sürece, kendi ilişkilerinin içinde gittikçe artan olumsuzları yok edebilir. Tıpkı her şeyin bir tanımı olduğu gibi ve bireyin bu şey üzerinde anlatılan tanımları anlamak zorunda kaldığı gibi, kendi ilişkileri içindeki o sorunların da o iletişimsizliğin de birer tanımları vardır. Ve bu tanımlar sadece beynin düşünme egzersizini isteyecektir. İçinden çıkılamayacak her türlü olumsuzluklar da bu ifade ettiklerimizin içindedir.
Kendi Aklın Düşünme Egzersizi: Aidiyet
İlişkiler arasında elbette sözleşmeler-antlaşmalar olmalıdır. Ve bazen şartlandırabilir, yani biri bir diğerinden manevi destek alabilir ve yönlendirmeler olabilir. Fakat ikisi arasındaki o gergin anlar arttığında, aralarından biri o anda o antlaşmaları-sözleşmeleri unutabiliyor. Ve birbirini tanımayan iki yabancı gibi bir tutum sergileyebiliyorlar. İşte o yüzden beynin düşünebilme sürecini hiçbir birey bir diğerine teslim etmemelidir ve birey tek başına tanımları bulabilmeye beyni yorabilmelidir. İlişkinin her iki birey arasındaki o onlara göre o tanımsız, o kontrol edilemeyecek olumsuz yönler bir anda durmak bilmiyor. Çünkü sürekli biri, bir diğerinden onay almış, onay beklemiş ve bu şekilde kendi beyni o düşünsel aidiyetini ona teslim etmiştir. Eğer ikisi de bu teslimiyetten, bu beynini konforun içinden çekip kendilerini kurtarabilmeye güç yetirebilseydi, yani egzersizi yapabilmeye devam edebilseydi ya da devam edebilse ya da buna kendini verebilirse, işte o zaman o anlaşılmayan tanımlar, süreçler, sebepler, nedenler bir düşünce serüveninin içinde tanımlı hale gelecektir. İletişim pekâlâ anlamlı hale gelecektir. Çünkü anlaşılmayacak bir durum söz konusu olmayacaktır. Hepsi birbirinin içinde iki bireyin düşünsel süzgecinden geçirilecektir. Neden gerginim sorusu kendiliğinden cevaplanacaktır. Neden bunu sürdürmek zorundayım sorusunun da cevabı kendiliğinden çıkacaktır. Hatta şu hâlde şu anlamlı soruyu da soruyor: bu gerginliği sürdürmek bize ne kazandıracaktır? İkisinin bu halde bu düşünsel serüvenin içinde aynı kafada olması, onları bu tanımsız şeylerin içinde birçok şeyi tanımlama aşamasına götürmektedir. İşte tanım bulabilmeye aç olan bir zihin ya da egzersizi yapılmış ve buna alıştırılmış bir zihin buna açtır. Buna çözümünü bulabilmeye niyetlidir.
Konfor Alanından Çıkan Birey ve Aklı
Zihnine yapamayacağın şeyi kodlarsan, o çok zor gelecektir. Ancak onun da tıpkı diğerleri gibi bir tanımı vardır. Ve beyin egzersizi yeterli ölçüde yapıldığında bunu da tanımsız bırakmayacaktır. Tabidir ki birey düşünebildiği kadar düşünememektedir. O düşünme süreci aslında çok azdır. Ölçülemeyecek kadar azdır. Bu yüzden bir şeylerin bireyler için çözümsüz kalması çok doğaldır. Çünkü o aklı çok defa daha çalıştırmayı gerektirmektedir. İnsan bunu yapmaktan yorulduğu gibi, bunu zamanla bir konfor haline getiriyor. Ve beynini uykuya alıştırıyor ve beyin tüm düşünce serüveni dediğimiz o egzersizden yoksun kalıyor. ‘İnsan bu mu?’ sorusu yerine ‘insan aklını ne kadar kullanabilir?’ sorusu gelmelidir. Ve cevap ise tamamen bireyin kendisindedir. Tıpkı ilişkilerindeki sorunların, çözümsüzlüklerin kendi ellerinde olduğu gibi. Ve insan bu yönden yoksul kalmamıştır. Bu durumda aklını kullanmaktan, yormaktan yoksun kalmıştır.



