Öz Bakım Rehberi

Öz Bakım Ne Sağlar?

Öz bakım, kendi ihtiyaçlarınızı fark ederek bu ihtiyaçlara yönelik kendimize iyi gelecek alanlar oluşturmaktır. Kendinize neyin iyi geleceğini bilerek şu anki ve gelecekteki sorunlarla baş etmenizi kolaylaştırır. İyi oluş halini arttırarak olumsuz etkilendiğimiz tarafları azaltmayı sağlar. Stres, kaygı, depresif belirtiler gibi zorluk yaşadığımız alanlarda daha kolay baş etmemizi sağlar. Şu anki sorunlarla baş etmemizi sağladığı gibi gelecekteki sorunlar için de koruyucudur. Aynı zamanda duygu düzenleme sürecinde de yardımcıdır.

Kendinizi nasıl gördüğünüz, kendinize nasıl baktığınızı etkiliyor olabilir. Kendinizi sevmiyor, önemseniyor ya da değer vermiyorsanız kendinize bakma motivasyonunuz da olmayabilir. Bu nedenle kendinize nasıl davrandığınız da kendinize dair bakış açınızı görmenize yardımcı olabilir. Öz bakımla ilgili adımlar attıkça kendinize dair güveniniz, saygınız ve öz şefkatiniz de olumlu yönde artabilir.

Öz Bakım Rutini Oluşturma

Öz bakım kişiye özeldir, size uygun olan şekilde oluşturup devam ettirmek gereklidir. Öz bakım için belirlediğimiz alanların belli sıklıkta olması gerekir. İki günde bir gibi olmasa da günlük, haftalık ya da aylık sıklığının olması iyi olacaktır. Bu zamanların çok uzun olmasına gerek yoktur. Gün içerisinde tamamen kendinize ayırabileceğiniz beş ya da on dakikanın bile etkisi olacaktır.

Bedeni hareket ettirmek hem psikolojik hem de fiziksel sağlığımız için önemlidir. Sadece yürüyüş yapmanın bile iyi hissetmeye olumlu etkisi vardır. Önemli olan size de keyif veren bir alan bulmaktır. Yürüyüş, yoga, pilates, fitness, yüzme, dans… Size ne iyi gelecekse amaç ona alan açmaktır.

Aile ya da arkadaş zamanları oluşturmak da öz bakımın bir parçasıdır. Özellikle sosyal desteğe ihtiyacınız olduğunda bunu talep ediyor olmak, size iyi gelen kişilerle iletişimde kalmak, fiziksel uzaklığa sahip olduğunuz kişilerle online olarak temasta kalıyor olmak da destekleyici bir alan sağlayacaktır.

Mindfulness, meditasyon ya da nefes egzersizleri pratikleri kaygı ve depresif belirtileri azaltırken iyi oluş halini arttırabilir. Bunlara dair egzersizler duygu düzenlemelerini, şu anda kalmayı, kendinize dair farkındalığınızı arttırabilir. Bu sayede gelecekteki sorunlarla baş etmeyi kolaylaştırabilir.

Özellikle yoğun zamanlarınızda temel ihtiyaçlarınıza bile dikkat edemediğiniz zamanlar olabilir ve bunun farkında olmak bile mümkün olmayabilir. Böyle zamanlarda kendimize bakıyor olmak temel ihtiyaçlarımızı karşılamak olabilir. Uyku ya da yemek düzenlerinizin nasıl olduğunu fark edip en azından bunlara geri dönüş yapmak bile kendinize dikkat ettiğinizi hissetmenizi sağlayabilir.

Aynı şekilde fiziksel öz bakıma önem veriyor olmak da öz bakım için önemlidir. Özellikle önceden yaptığınız ama bir süredir yapmadığınız bakıma ya da kuaföre geri dönüyor olmak da iyi gelecektir. Basit gibi görünse de hastalandığınızda dinlenebilmek ya da izin alabilmek de öz bakımın bir parçası olabilir. İnançlarla ilgili zaman geçirmek de öz bakıma dahildir. Sadece dini inanışlar değil genel olarak hayatla ilgili inanışlarınızla ilgili yaptıklarınız da bu alan için önemlidir.

Bazen öz bakımın bir parçası profesyonel bir desteğe alan açmaktır. Bu desteği kabul etmek ve bir uzmana başvurmak da öz bakım için önemli bir adım olabilir. Öz bakımda önemli olan sizin ihtiyacınızdır.

Ruh Sağlığı ve Öz Bakım İlişkisi

İhtiyacım ne diye sorduğunuzda hemen bir cevap gelmeyebilir. Bazı şeyleri deneyerek neye ihtiyacınız olduğunu bulmak kolaylaşabilir. Keşif için de zaman ayırmak gerekir.

Öz bakım rutinleri oluşturmak kadar kendinizi öz bakımınızı olumsuz etkileyenlerden uzaklaştırmak da önemlidir. Yaptıklarınızdan nelerin size iyi gelmediğini ve öz bakımdan uzaklaştırdığını fark edip düzenlemeye çalışabilirsiniz. Ne yediğimiz, telefonla geçirdiğimiz vakit gibi örnekler düzenlemeniz gereken alanları oluşturabilir.

Bunlarla ilgili somut adımlar planlayabilmek için öncelikle bu alanlar hayatınızda nerede duruyor gözden geçiriyor olmak iyi olabilir. Hayatınızda hangi alan sizin için önemli ve eksikliğini hissediyorsanız o alanda küçük hedeflerle başlayıp adım adım burayı arttırmak daha iyi olabilir.

Hangi alana dair ihtiyacınız daha öne çıkıyor kendinizde gözlemlemeye çalışın. Örneğin, bedensel hareketin eksikliğini hissediyorsanız gününüze ne eklemek mümkün olabilir? Bu gibi planlamalarda düşüncelerimiz engel olarak karşımıza çıkabilir.

“Zamanım yok”, “zaten devam edemem”, “kendime zaman ayırmamalıyım”, “diğerlerine ya da diğer şeylere zaman ayırmak daha önemli” gibi cümleler bu alanın önemli engelleyicileridir. Bu düşünceleri fark ederek bunları sorgulayıp düzenlemek öz bakımın ve ruh sağlığı üzerindeki yararlarının önünü açar.