Psikolog BulŞehrinde bir uzman

Aynı Evde Yalnız Kalmak

Gözde Özeren Yazar: Gözde Özeren Öğrenci Yazar
5 dk.okuma süresi
Aynı Evde Yalnız Kalmak

Eşler arasındaki ilgisizlik, kadının kendini görülmemiş hissetmesine, çocuğun evdeki yakınlığı sorgulamasına ve evliliğin gündelik işleri yürütmekten ibaret hâle gelmesine yol açabilir.

Akşam sofrasında kadın, gün içinde onu üzen bir şeyi anlatmaya başlar. Eşi gözünü telefondan kaldırmadan “Hı hı” der. Çocuk okulda yaptığı resmi göstermek için araya girer. “Birazdan bakarım,” diye bir ses gelir. Yemek biter, tabaklar toplanır. Kadın cümlesini tamamlamamış, çocuk da resmini masanın kenarında unutmuştur.

Böyle bir akşam her evde yaşanabilir. Yorgunluk, iş stresi ya da zihni meşgul eden bir sorun, insanın sevdiklerine ayırdığı dikkati azaltabilir. Ancak benzer sahneler sık sık tekrarlandığında, bir süre sonra kadın anlatmaktan, çocuk da göstermeye çalışmaktan vazgeçebilir. Ev sessizleşir. O sessizliğin içinde, karşılık bulamayacağını düşünerek dile getirilmemiş pek çok şey birikir.

Kadın ne zaman anlatmaktan vazgeçer?

Evlilikte ilgi, çoğu zaman küçük davranışlarda hissedilir. Eşinin anlattığı bir ayrıntıyı hatırlamak, zor bir günün ardından nasıl olduğunu sormak, cevabını acele etmeden dinlemek. Ev ve çocukla ilgili bir sorumluluğu, hatırlatılmasını beklemeden üstlenmek de ilginin bir biçimidir. Çünkü insan, yükünün fark edildiğini çoğu zaman o yük paylaşıldığında hisseder. Gündelik etkileşimleri inceleyen çalışmalar, duyguları paylaşmanın ve karşısındaki kişinin kendisine anlayışla karşılık verdiğini hissetmenin daha fazla yakınlık hissetmekle ilişkili olduğunu gösteriyor (Laurenceau et al., 1998).

Duygusal ve gündelik sorumluluklar uzun süre tek kişide toplandığında kadın, konuşmayı başlatan, sorunları gündeme getiren ve çözüm arayan kişinin hep kendisi olduğunu hissedebilir. Bir noktada “Ben çok mu şey istiyorum?” diye düşünmeye başlayabilir. Kimi zaman kırgınlığını dile getirir, kimi zaman yeni bir hayal kırıklığı yaşamamak için susar. Eşinin “Artık bu konuyu açmıyor, demek ki düzeldi” diye yorumladığı sessizlik, onun açısından duyulacağına dair umudunun azaldığı anlamına gelebilir.

Çocuk evdeki mesafeyi nasıl yaşar?

Çocuk, anne babasının arasında ne olduğunu bütünüyle anlayamayabilir. Yine de bir konuşmanın yarıda kaldığını, oyun isteğinin sürekli ertelendiğini ya da annesinin eskisi kadar neşeli olmadığını fark edebilir. Küçük bir çocuk yakınlık kurmak için daha sık seslenebilir. Bir başkası, karşılık alamadıkça isteklerini daha seyrek dile getirebilir. Bazı çocuklar da anne babasının arasını düzeltmenin kendi görevi olduğunu sanabilir. Araştırmalar, ebeveynlerin anlaşmazlıklarını nasıl ifade ettiklerinin ve yönettiklerinin çocukların duygusal ve davranışsal uyumuyla ilişkili olduğunu gösteriyor (Harold & Sellers, 2018). Çocuğun evdeki uzaklığa nasıl tepki vereceği yaşına, mizacına ve çevresindeki diğer ilişkilerden aldığı desteğe göre değişir. Ebeveynler, çocuğu aralarında haber taşıyan ya da taraf tutması beklenen biri hâline getirmeden ona güven verebilir. Verilen sözlerin tutulması ve çocuğun anlattıklarına düzenli olarak zaman ayrılması da bu güveni gündelik hayatta besler.

Evlilikte yakınlık nasıl yeniden kurulur?

Eşler bir süre sonra yalnızca market alışverişini, faturaları ve çocuğu okuldan kimin alacağını konuşuyor olabilir. Bunlar ortak hayatın gerekli konuşmalarıdır. Yine de aralarına merak, şefkat ve birbirine ayrılan zaman girmediğinde eşler, aynı hayatı düzenlerken birbirlerinin hayatından uzaklaşabilir. Bu uzaklık, zor bir günde destek istemeyi de güzel bir haberi paylaşmayı da giderek güçleştirebilir.

Bir konuşmayı somut bir an üzerinden başlatmak işe yarayabilir. “Dün sana günümü anlatırken telefona bakmaya devam ettiğinde kendimi yalnız hissettim. Bu akşam on dakika telefonları bırakıp konuşabilir miyiz?” Böyle bir cümle, hem yaşanan kırgınlığı hem de o anda ihtiyaç duyulan şeyi açık eder. Ardından gelen davranış önemlidir. Konuşmaya zaman ayırmak, çocuğa verilen bir sözü tutmak ya da evdeki bir sorumluluğu düzenli olarak üstlenmek, değişimi gündelik hayatta hissedilir kılar. Bunun için iki eşin de birbirini dinlemeye ve kendi payına düşen sorumluluğu almaya istekli olması gerekir.

Belki o akşam sofradaki ilk değişiklik çok küçük olur. Bir telefon ters çevrilir. Yarım kalan cümleye “Sonra ne oldu?” diye dönülür. Çocuğun resmi yeniden açılır ve ona çizdiği şey sorulur. Bu anların değeri, evdeki herkesin zamanla yeniden bir şey anlatmak istediğinde karşısında onu dinleyecek birinin olduğunu hissetmesidir.

Evde yakınlığı yeniden kurmak için üç adım

  1. Yarım kalan bir konuşmaya dönün. Sözünüzün yarıda kaldığı bir anı anlatın ve konuşmak için ikinize de uygun bir zaman belirleyin.
  2. Bir sorumluluğu baştan sona üstlenin. Örneğin okul çantasını hazırlayan ebeveyn, eksikleri takip etmeyi ve hazırlığı zamanında yapmayı da üstlenebilir.
  3. Çocuğa arada kalmak zorunda olmadığını söyleyin. “Aramızdaki bu konuyu biz

    konuşacağız. Senin bir şeyi düzeltmen gerekmiyor.” Ardından onun ne hissettiğini

    anlatmasına zaman verin.

Kaynakça

  • Harold, G. T., & Sellers, R. (2018). Annual research review: Interparental conflict and youth psychopathology: An evidence review and practice focused update. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 59(4), 374–402. https://doi.org/10.1111/jcpp.12893
  • Laurenceau, J.-P., Barrett, L. F., & Pietromonaco, P. R. (1998). Intimacy as an interpersonal process: The importance of self-disclosure, partner disclosure, and perceived partner responsiveness in interpersonal exchanges. Journal of Personality and Social Psychology, 74(5), 1238–1251. https://doi.org/10.1037/0022-3514.74.5.1238
Gözde Özeren Gözde Özeren
Öğrenci Yazar
Ufuk Üniversitesi Psikoloji Bölümü öğrencisidir. İnsan davranışlarını, duyguları ve kişiler arası ilişkileri anlamaya duyduğu ilgiyle psikoloji eğitimini sürdürmektedir. Yazılarında psikoloji bilgisini günlük yaşamla buluşturmayı ve anlaşılır bir dille okuyuculara aktarmayı amaçlamaktadır.

Cevap Ver

Lütfen isminizi buraya giriniz
Yanlış bir e-posta adresi girdiniz!
Lütfen e-posta adresinizi buraya girin

Lütfen yorumunuzu giriniz!