Bizi Seçmesini Beklerken Kendimizi Ne Zaman Seçeriz?
Bazı ilişkiler vardır; içindeyken kendimizi daha çok sorgulamaya başlarız. Bir mesajın neden geç geldiğini, söylediğimiz bir cümlenin yanlış anlaşılıp anlaşılmadığını, karşımızdaki insanın neden bir gün yakınken ertesi gün uzak olduğunu düşünür dururuz. Bazen bütün bunların arasında kendimize şu soruyu sormayı unuturuz: “Ben bu ilişkinin içinde kendimi nasıl hissediyorum?”
İlginç olan şu ki, bizi iyi hissettirmeyen bir ilişkiden uzaklaşmak her zaman kolay değildir. Hatta bazen kişi, kendisini değersiz hissettiren insana daha fazla bağlandığını fark eder. Dışarıdan bakıldığında anlaşılması zor görünen bu durum, kişinin “zayıf” ya da “kendine saygısı olmayan” biri olduğu anlamına gelmez. İnsan ilişkileri, yalnızca mantıkla açıklanabilecek kadar basit değildir.
Birinin bize verdiği ilgi ile vermediği ilgi arasında gidip gelmek, ilişkiyi olduğundan daha yoğun hissettirebilir. Bir gün yakınlık görmek, ertesi gün mesafe ile karşılaşmak ve sonra yeniden ilgi görmek… Bu değişkenlik, kişinin sürekli olarak bir sonraki olumlu anı beklemesine neden olabilir. “Belki yine eskisi gibi olur.” düşüncesi, ilişkinin kendisinden çok, ilişkinin yeniden güzel olacağı ihtimaline bağlanmayı beraberinde getirebilir.
Burada bağlanma biçimlerimiz de devreye girebilir. Çocukluk dönemindeki ilişkilerimiz, yakınlık kurma ve ilişkilerde kendimizi konumlandırma biçimimizi etkileyebilir. Sevgiye ulaşmanın zor, ilginin tutarsız ya da kabul görmenin koşullara bağlı olduğu ilişkiler içinde büyüyen bir çocuk, yetişkinlikte de benzer ilişki dinamiklerini tanıdık bulabilir. Bu, kişinin bilinçli olarak kendisine zarar veren insanları seçtiği anlamına gelmez. Bazen insan, bildiği duyguyu güvenli olduğu için değil, tanıdık olduğu için seçer.
Tanıdıklık ise her zaman güven demek değildir.
Belki de bu yüzden bazı insanlar kendilerine iyi davranan birinin yanında huzur bulmak yerine bir süre sonra “bir şey eksik” hissedebilir. Çünkü alışık oldukları ilişki biçiminde sevgi, biraz belirsizlikle; yakınlık, biraz kaybetme korkusuyla birlikte yaşanmıştır. Sakinlik, ilk başta heyecan eksikliği gibi algılanabilir.
Bir başka önemli nokta da kişinin ilişkide kendi değerini karşısındaki insanın davranışları üzerinden ölçmeye başlamasıdır. “Beni seçerse değerliyim.” “Bana geri dönerse demek ki önemliyim.” “Beni kaybetmek istemiyorsa seviliyorum.” Böyle düşündüğümüzde ilişkinin merkezine kendimizi değil, karşımızdaki kişinin onayını yerleştiririz.
Oysa bir insanın bizi seçmesi, bizim değerimizi belirleyen bir ölçü değildir.
Bazen ilişkilerde yaşanan en büyük yanılgılardan biri de “onu değiştirebilirim” düşüncesidir. Kişi, karşısındaki insanın aslında sevgi gösterebilen biri olduğuna inanır; sadece doğru zamanda, doğru şekilde davranırsa ilişkinin düzeleceğini düşünür. Böylece ilişki, yaşanan hâliyle değil, olması umulan hâliyle sürdürülmeye başlanır.
Bu noktada umut ile gerçeklik arasındaki mesafe büyüyebilir.
İnsan bazen bir kişiyi değil, o kişinin olabileceği hâli sever.
Üstelik değersiz hissettiren bir ilişkiden ayrılmak yalnızca o kişiden vazgeçmek anlamına gelmez. Birlikte kurulan planlardan, anılardan, beklentilerden ve “belki düzelir” ihtimalinden de vazgeçmek gerekir. Bu nedenle ayrılık kararı dışarıdan göründüğü kadar kolay olmayabilir.
Peki böyle bir döngünün içinde olduğumuzu nasıl anlayabiliriz?
Belki de ilk soru “Beni seviyor mu?” olmamalı.
“Bu ilişkinin içinde ben kendimi nasıl hissediyorum?” diye sormak daha anlamlı olabilir.
Sürekli kendimizi kanıtlamak zorunda mı hissediyoruz? Karşımızdaki kişinin sevgisini kaybetmemek için kendi sınırlarımızdan vazgeçiyor muyuz? Birlikte olduğumuz hâlde yalnız mı hissediyoruz? Mutlu olduğumuz anlardan çok, yeniden ne zaman kırılacağımızı mı düşünüyoruz?
Bu soruların cevapları, ilişkimizin niteliği hakkında bize önemli ipuçları verebilir.
Çünkü sevgi, sürekli olarak kendimizden şüphe etmemizi gerektirmemeli. Bir ilişkinin içinde zaman zaman anlaşmazlık yaşamak elbette mümkündür. Hiçbir ilişki kusursuz değildir. Fakat bir ilişkide kişinin kendilik değerinin giderek küçülmesi, sürekli onay araması ve kendi ihtiyaçlarını görünmez hâle getirmesi başka bir noktaya işaret eder.
Belki de yetişkinlikte öğrenmemiz gereken en zor şeylerden biri şudur: Bize tanıdık gelen her duygu, bizim için doğru değildir.
Bazen uzaklaşmak sevgisizlik değildir. Kendimize yeniden yaklaşmanın bir yoludur.
Ve belki de asıl mesele, neden bizi değersiz hissettiren birine bağlandığımızdan çok, o ilişkinin içinde kendimizi ne kadar uzun süre unutmaya razı olduğumuzu fark etmektir.
Çünkü insanın kendisini sevmeyi öğrenmesi, her zaman aynaya bakıp güzel şeyler söylemesiyle başlamaz. Bazen bir ilişkide kendisini küçülmüş hissettiğini fark etmesiyle başlar.
Kendimize sorabileceğimiz en dürüst soru belki de şudur:
“Beni sevmesi için kendimden ne kadar vazgeçiyorum?”
Belki bu sorunun cevabı kolay olmayacaktır. Belki bazı ilişkilerin neden bu kadar zor bırakıldığını, neden hâlâ bir mesajı beklediğimizi ya da neden bize iyi gelmeyen birinin sevgisini kazanmaya çalıştığımızı yeniden düşünmemiz gerekecektir. Fakat bazen iyileşmek, bütün cevapları bulmakla değil; kendimize sormaktan kaçındığımız soruyu nihayet sormakla başlar. Çünkü sevgi, insanın kendisini küçülttüğü bir yerde değil; kendisi olarak kalabildiği yerde anlam kazanır.
Ve belki de bir ilişkide aramamız gereken en önemli şey, bir başkasının bizi ne kadar sevdiği değil, o ilişkinin içinde kendimizi ne kadar kaybetmeden sevebildiğimizdir.
