Başlarda peri masalı gibi ilerleyen ilişkiniz zamanla çıkmaza giren bir döngüye mi girdi? Partneriniz başlarda sizi dünyanın en güzel/yakışıklı ve özel insanı olarak hissettirir ancak zamanla kendinizi değersiz, yetersiz hatta suçlu hissetmeye başlarsınız. Belki de sadece narsist özelliklere sahip bir bireyle birliktesinizdir.
Büyüleyici Başlangıç: İlişkinin İlk Günleri Tıpkı Peri Masalı Gibidir
Narsist partner ile beraberseniz ilişkinin başları tıpkı peri masalı gibidir. Partneriniz yoğun bir ilgi, ucu gelmeyen iltifatlar, abartılı jestler ve hediyelerle hızlı ve büyülü bir girişle başlar. İlk buluşmalarınızda, yıllardır denk gelemediğiniz ruh eşinizi bulduğunuzu hissedersiniz.
Bu zamanlarda her şey o kadar iyi ve güzel gider ki bazen gerçek dışı gibi görünebilir. Karşınızdaki kişi size hayranlıkla bakar, onun için çok değerli ve özel olduğunuzu söyler, lovebombing altındasınızdır. Genellikle narsist bireyler, karşılarındaki kişiyle hızlı bağ kurma ve kişiyi etkilemek amacıyla bu şekilde yaklaşır. Ancak zamanla bu güzel davranışlar tam tersine dönmeye başlarsa bir manipülasyon döngüsüne girildiğine işaret edebilir.
Narsist bireyler, karşılarındaki kişileri etkileri altına almak ve onlar üzerinde güç sahibi olabilmek için büyüleyici başlangıç peşindedir. Belki ilk zamanlarda sizi idealleştirebilir ancak ilişki devam ettikçe gerçek tutumlar gün yüzüne çıkmaya başlar.
Narsist Bireyin Gerçek Tutumları
İlk zamanlarda sizi dünyanın en özel insanı hissettiren partneriniz, zamanla mesafeli, soğuk ve eleştirel bir tutumla yaklaşmaya başlar. Bu dönemde idealleştirmenin yerini değersizleştirme alır.
Bu sert eleştiriler sizin özgüveninizi zedeleyebilir ve kendinizi suçlu hissetmenize neden olabilir. Çünkü partnerinizin bir anda değişen davranışlarının nedenini sizin ona karşı olan tutumunuz olduğunu düşünebilirsiniz.
Narsist partner, karşısındaki kişinin duygularını içselleştirmez. Yani “Bu sözlerin beni incitiyor” dediğinizde, beklediğiniz cevabı alamayabilirsiniz. Hatta eleştirileri ve hatalarını kabul etmekte oldukça zorlanırlar. Aksine bu durum onlarda öfke ve intikam alma duygularına yol açabilir.
Bir süre sonra sorunların konuşarak çözülmediğini fark edip artık sessizce alttan alma ya da hiç konuşmayıp halının altına süpürmeye başlayabilirsiniz. Bu da sizi kısır bir döngünün içine alır.
Narsist Bireylerin Yaygın Davranışları
Narsist bireylerin yaygın davranışlarını ele alacak olursak: Siz ne yaparsanız yapın yeterince onay ve takdir görmediğini düşünüp daha fazlasını talep edebilir. İlişkinin odak noktası olmayı isteyebilir.
Yani sizden ona hayran olmanızı bekler ve bir süre sonra duygusal açıdan tükendiğinizi hissedebilirsiniz. Narsist ilişki yaşayan bireyler empati kurmazlar. Yani sizin duygularınızı önemsemiyor gibi görünebilirler ve bu durum sizi ilişkinizde yalnız bırakılan ve anlaşılamayan bir duruma sürükleyebilir.
Narsist bireyler genel anlamda kontrolün kendilerinde olmasını isterler. Kendi duygularını size yansıtırlar ve sizi yönlendirmeye çalışırlar. Hatta bu durumu “sizin iyiliğiniz için” yaptıklarını söyleyebilirler.
Kontrolcü tutumları aynı zamanda sınır ihlallerini de beraberinde getirebilir. Örneğin telefonunuzu karıştırmak gibi özel alanlarınıza dahil olmak isterler. Bu durum ise sizi tetikte hissettirir; ilişkiniz açısından güvensizlikler oluşmaya başlar.
Narsist bireylerle beraberken kendinizi sanki bir hız treninde hissedersiniz. Sizi överken bir anda eleştirmek gibi duygu dalgalanmaları görülebilir. Sürekli aşırı ilgi ve mesafe döngüleri başlar. Bu inişler ve çıkışlara maruz kalmak kafa karışıklıklarına neden olabilir. Tüm bunlar ilişkinin yıpratıcı bir hal almasına yol açar.
Yorgun Bir Ruh ve Zedelenen Özgüven
Bu tarz narsist ilişki zamanla derin yaralara dönüşür. Sürekli eleştirilen, çabaları görülmeyen birey zamanla değersiz ve yorgun hissetmeye başlar.
Bir bakarsınız ki eski neşenizden eser yok. “Acaba bugün ne yaşayacağım?” diye endişelenirken bulursunuz kendinizi.
Duyguları anlaşılmadıkça, “aşırı duygusal” olmakla suçlandıkça birey, zamanla duygularını paylaşmamaya ve içe kapanmaya başlar. Ve kişi kendini yalnız hisseder.
Hatta gaslighting dediğimiz bir manipülasyon çeşidi olan, inkar ederek gerçeği çarpıtma durumu görülürse kişi, suçlu hissetmeye başlar. “Galiba sorun bende. Olayları abartıyorum” derken bulabilir.
Hayat kalitesi, arkadaşlarla geçirilen zaman, hobilere ayrılan zaman azalmaya başlar. Kendinizi izole bir yaşam içinde bulabilirsiniz. Çünkü narsist birey, sizi siz olmaktan çıkarmaya başlar. Çevrenizden uzaklaştırarak ona bağımlı olmanıza sebep olabilir.
Tüm bunlar herkes için geçerli olmasa da genel anlamda yıpratıcı ve duygusal olarak tüketici etkilere sahiptir. Ancak şunu bilmek çok önemlidir; bir insanın değerini, çevresindekilerin ona olan davranışları belirlemez. Her insan özel ve biriciktir.
Kendinizi Korumak İçin
Eğer narsist partner ile beraberseniz, şunu bilmeniz gerekir: Partnerinizin yaptıkları sizin değersizliğinizin bir sonucu değil. Onun davranışlarını anlamlandırdıkça, durumu kişisel algılamaktan uzaklaşırsınız.
Buradaki sorun, sizin sevilmeyen biri ya da sevilmeye layık olmadığınız değil; partnerinizin onay ihtiyacıdır.
Partnerinizin sınırlarınızı ihlal ettiğini düşündüğünüz zaman, örneğin telefon kurcalama, arkadaş buluşmaları ya da sosyal medya gibi kişisel alanlarınızda “hayır” deme hakkınız olduğunu unutmayın.
Kırmızı çizgilerinizi belirlemek ve bunlar ihlal edilmek istendiğinde sınır çizmek benliğinizi korur ve iyi hissettirir.
Bu tarz ilişkilerde gerçekçi beklentiler belirlemek çok önemlidir. Partnerinizin değişimini beklemek genellikle zorlu ve uzun bir süreçtir. Özellikle partnerinizin değişimi istemesi ve durumun farkında olması gerekmektedir.
Sürekli eleştiriliyorsanız ve bu durum normalleştiriliyorsa tek başına çaba göstermek yeterli olmayabilir. Unutmayalım ki ilişkiler tıpkı canlılar gibidir: Doğar, büyür ve ölebilir.
Eğer maruz kaldığımız davranışlar, istismar boyutundaysa ve ruhsal sağlığımızı olumsuz etkiliyorsa bitirme seçeneğini de göz önüne alabilirsiniz.
Boş bardakla su sunmak zordur. Bu sebeple duygusal açıdan sağlam olmanız önemlidir. Gerekirse güvendiğiniz kişilerden destek almak, kendinize ve hobilerinize zaman ayırmak, gerekirse uzman desteği almak daha iyi hissettirebilir.
Son Söz: Kendimize Şefkatli Olalım
Bazen arkadaşlarımız için, bazen de hiç tanımadığımız insanlar için gösterdiğimiz merhamet ve şefkati kendimize göstermeyi ihmal etmemeliyiz.
Narsist partner ile ilişki yaşamak oldukça zor ve yıpratıcı olabilir. Ancak sizi seven ve size destek veren insanların varlığını unutmayın.
Bir insanın belki de en güçlü ve sağlam yanı kendi değerinin farkında olmasıdır. Kendimizi sevmek, kendimizle zaman geçirmek oldukça önemlidir.
Engebeli yolların da düzlüğü; her tünelin de bir sonu olduğunu unutmayalım.
