Üniversite denildiğinde çoğu insanın aklına özgürlük, yeni arkadaşlıklar ve güzel anılar gelir. Oysa işin görünmeyen tarafında ağır bir sorumluluk yükü vardır. Dersler, projeler, sınavlar, sunumlar ve gelecek kaygısı… Tüm bunlar öğrencinin omuzlarında taşımak zorunda kaldığı görünmez bir yük hâline gelir. Bazen düşünüyorum da, üniversite gençlere bilgi vermekten çok dayanıklılık mı öğretiyor?
Bir üniversite öğrencisinin günü çoğu zaman saatlerle yarışarak geçer. Yetiştirilmesi gereken ödevler, okunması gereken makaleler ve yaklaşan sınavlar arasında insan kendine vakit ayırmayı unutabilir. Özellikle sürekli başarılı olma baskısı, öğrenciyi yalnızca zihinsel değil duygusal olarak da yorar. Çünkü artık birçok genç için başarısızlık, sadece düşük not almak değil; geleceği kaybetmek gibi algılanmaktadır. Ailelerin beklentileri, çevrenin baskısı ve sosyal medyada görülen “kusursuz başarı hikâyeleri” de bu kaygıyı daha da artırmaktadır. Öğrenciler bazen dinlenirken bile suçluluk hissedebilmekte, sürekli çalışmaları gerektiğini düşünmektedir. Bu durum zamanla tükenmişlik hissine yol açabilmektedir.
Oysa insan yalnızca ders çalışan bir varlık değildir. Arkadaşlarıyla konuşmaya, dinlenmeye, bazen hiçbir şey yapmamaya da ihtiyaç duyar. Fakat yoğun iş yükü öğrencilerin sosyal hayatını sessizce ellerinden alır. Kalabalık sınıfların içinde bile kendini yalnız hisseden gençlerin sayısı az değildir. Belki de modern üniversite hayatının en büyük çelişkisi budur: İnsanların arasında olup kendini giderek daha fazla yalnız hissetmek. Bunun yanında ekonomik sorunlar, barınma sıkıntıları ve gelecek belirsizliği de öğrencilerin üzerindeki baskıyı artırmaktadır. Birçok genç hem derslerini yetiştirmeye hem de maddi ihtiyaçlarını karşılamak için çalışmaya uğraşmaktadır. Bu yoğun tempo içinde öğrenciler çoğu zaman kendi psikolojik sağlıklarını ikinci plana atmaktadır.
Üniversite yılları aynı zamanda bireyin kendini tanımaya çalıştığı bir dönemdir. Gençler bu süreçte hayata dair önemli kararlar verir, gelecekte nasıl bir insan olmak istediklerini düşünürler. Ancak sürekli devam eden akademik baskı, öğrencilerin kendilerini keşfetmelerini zorlaştırabilir. Kimi zaman bir öğrenci sadece başarısız görünmemek için istemediği bir bölümü okumaya devam eder. Kimileri ise hayallerini ertelemek zorunda kalır. Çünkü günümüz üniversite düzeninde çoğu öğrenci için öncelik öğrenmekten çok ayakta kalabilmektir.
Yine de üniversite iş yükünün tamamen gereksiz olduğunu söylemek haksızlık olur. Sorumluluk almak, zamanı doğru kullanmayı öğrenmek ve mücadele etmek insanı geliştirir. Ancak her şeyin fazlası zarar verdiği gibi, aşırı akademik yük de öğrencinin öğrenme isteğini azaltabilir. Bilgiye ulaşmak için başlayan yolculuk, zamanla yalnızca yetiştirme telaşına dönüşebilir. Öğrenciler bazen gerçekten öğrenmek yerine sadece not almak için çalışmaktadır. Bu da eğitimin anlamını yavaş yavaş zayıflatmaktadır.
Sonuç olarak üniversite hayatı, gençlerin yalnızca eğitim aldığı değil aynı zamanda hayatı tanımaya çalıştığı bir dönemdir. Bu dönemin sürekli baskı ve tükenmişlik içinde geçmesi, öğrencilerin hem bugününü hem de geleceğini etkileyebilir. Üniversitelerin yalnızca başarı odaklı değil, öğrencilerin ruhsal ve sosyal ihtiyaçlarını da önemseyen bir anlayış geliştirmesi gerekir. Belki de üniversitelerin öğrencilerden önce başarıyı değil, insanı merkeze koymayı öğrenmesi gerekir.
