Sosyal medyanın bireylerin hayatına girmesi ile beraber bireylerin beklentileri, bakış açıları, düşünceleri değişti. Bunda sosyal medya üzerinden yansıtılan mutlak doğrunun da çok etkisi var. Birey biyopsikososyal bir varlıktır ve ilişki arar her zaman. Bu yüzden yansıtılan “mutlak doğrular”da en çok bu alanı etkiliyor. Bir ilişkinin nasıl yürümesi gerektiğini ve sözde en doğru dinamiği bizlere otorite olarak belirlediğimiz insanlar yansıtıyor. İlişkilerin ortak bir kuralı yoktur ve her birey kendi ilişki kurallarını deneyimleri ile beraber belirler. Herkes kendi sınırlarını deneme yanılma yoluyla belirler. Bu denemeler de tanışma süreçlerinde başlar. Eskiden bu tanışmalar yüz yüze ortamlarda gerçekleşirdi sadece. Fakat günümüzde dijitalleşmenin de etkisiyle dijital ortamda tanışmaların sayısı çok arttı. Peki bu sadece getirisi olan bir değişim mi?
Dijitalleşme ve Pandemi Etkisi
Dating applerin kullanımı 2012 ile beraber başladı. İlk geliştirilen Tinder uygulaması oldu. En sık kullanım ise 2020 yılında başladı. Bu kullanım artışı o dönemde yaşanan Korona virüs ile alakalıydı. O süreçte mecburi evde kalınma ile beraber sosyalleşme için herkes sosyal medyayı kullandı. Sosyalleşmenin tek yolu bu olduğu için bireyler zamanla bu yola alıştı ve pandemi sonrası dahi hayatına bu değişim ile beraber devam etti.
Seçenek Çokluğu ve Maskelenen Kimlikler
Pandeminin başlangıcı ile beraber bireyler sadece sosyalleşmeyi değil flörtü de uygulamalar üzerinden yapmaya başladı. Tanışma uygulamalarının artımı 2025 senesinde zirveye ulaştı. Bunun çoğunlukla birkaç nedeni vardı; en önemli neden – kolaylık. Hem tanışma aşamasında hem de iletişim aşamasında bu uygulamalar hem kolaylık sağlıyordu hem de seçenek çokluğu. Bu aslında asosyal, kaçıngan veya içe kapanık bireyler için çok iyi bir getiriydi. Ama bu sadece pozitif bir etkisi olan bir değişim değil. 2020 senesinden sonra yapılan incelemelere göre fiziksel şiddet gören bireylerin (kadınların) dating app’ler üzerinden tanışma sıklığı çok yüksek. Çünkü tanışma uygulamaları fiziksel şiddete meyilli bireylerin kendini maskeleyebileceği çok güzel alanlardan biri.
İdeal Benlik ve Lovebombing Döngüsü
Yüz yüze yapılan flörtlerde bile bireyler ilk başta gerçek benlik yerine ideal benliğini sunar. Fakat uygulama üzerinden yapılan flörtler için gerçeklik algısı bireylerde kaybolur ve çoğunlukla karşı tarafın bize sunduğu yeni yarattığı kişilik bize çok gerçek gelir. Bunun yanı sıra o sunulan ideal benliğin bize getirisi de var. Yapılan birçok araştırmaya göre tanışma uygulamalarının bu kadar çok kullanılmasının bir sebebi de uygulamaların kullanıcıların özgüvenini artırmasıdır. Sunulan o ideal benlik güven kazanmak için birçok iltifat sunar ve bu da kullanıcıların özgüvenini artırır. Özellikle güveni hızlı kazanmak için bireyler çoğunlukla lovebombing uygular. Bu da bağ kurmayı hızlandırır. Artık bu flört dopamin kaynağı olur. Aslında kurulan bağ aynı çocukluğumuzdaki gibidir. Ebeveynimizden iltifat kazanmak için yaptığımız çaba döngüsü gibi bir döngü başlar. Ödül mekanizması üzerine kurulu bir sistem. Bu sistemin pekişmesi için de iltifatlar artar. Dopamin döngüsünü de kırmak zordur. Bu ince ince işlenen bir döngüdür. Yani Pavlov’un köpeği gibi. Bu tür ilişkilerin bitirilmesinden sonra da birey dopamin yoksunluğu yaşadığı için çok zorlanır. Kısa süreli ilişkilerin bitimi sonrası zorlanma nedenimiz de bu olur.
Anonimlik ve Güvenlik Riskleri
Tanışma uygulamalarının bize sunduğu bir diğer negatif yön ise anonimlik. Kulağa her ne kadar iyi gelse de, birçok profil fake fotoğraflar kullanarak karşı tarafı kandırabiliyor. Bu konunun bir diğer tarafı ise çalınan profiller. Bu iki durumla bireyler sık sık karşılaşıyor. Fake hesapların kullanımı sadece tanışma uygulamaları üzerinden değil sosyal medya üzerinden de çok fazla kullanılıyor. Bu tarz kullanıcılar genellikle anonimliği korumaya çalışır ve genellikle kişiliklerinin karanlık taraflarını bu sayede rahatça sunabiliyorlar. Peki bu ne anlama gelebiliyor? İlk ve en önemlisi kullanıcılar anonim profiller üzerinden siber bullyinge veya tacize uğrayabilir. İnternet ucu bucağı olmayan bir sosyal ağ. Bu yüzden de engellediğiniz bir profille bu iş sonlanmayabilir. Dijital izlerimiz maalesef sosyal medyalarda kalıcı ve bu izler üzerinden psikolojisi bozuk anonim kullanıcılar rahatsız etmeye devam edebilirler. Örneğin, adresinizi bulabilir ve siz hiç görmediğiniz bir birey tarafından izlendiğinizi bile fark etmezsiniz. Ve maalesef bu örnekler gerçek hayatta yaşanan olaylar. Her ne kadar uç örnek gibi gelseler de günümüz gerçekleri bunlar. Bu yüzden profillerinizi düzenlerken ve sosyal medyada paylaştığınız bilgileri filtrelemeye çalışın ve tanıştığınız bireylere dikkat etmeye çalışın.
