Başarının Önündeki Büyük Bir Engel: Akademik Erteleme

Giriş

Yapmanız gereken ödevler, hazırlamanız beklenen sunumlar, yaklaşan sınavlar ve tekrar etmeniz gereken dersler sizi bekliyor. Siz ise bir türlü başlayamıyor, "daha sonra başlarım" diyor olabilirsiniz. Sonra bütün dersler ve ödevler birikip sizi daha da zorluyor. Bunun sonucunda da stres oluyor ve ne yapacağınızı bilemez hale geliyor olabilirsiniz. Bugünkü yazıda tam da akademik erteleme denilen bu durumun üzerinde duracağız. Akademik ertelemeyi inceleyip bu davranışı neden gerçekleştirdiğinizi bulmaya çalışacağız.

Akademik Erteleme Nedir?

Akademik erteleme, adından da anlaşılabileceği gibi okulla bağlantılı herhangi bir göreve başlama ve bu görevi bitirmeyi ötelemek olarak tanımlanabilir (Tekin, 2022). Erteleme davranışında bulunan öğrenciler, görevlerini bitirmek ve başarılı olmak istemelerine rağmen başlama ve sürdürme konusunda direnç gösterebilirler (Tekin, 2022). Ayrıca erteledikten sonra işlerin daha iyiye gitmeyeceğinin farkında olabilirler (Tekin, 2022). Erteleme davranışını bir süre gerçekleştirdikten sonra ise sıklıkla görevlerini hızlı bir şekilde bitirme çabasına girebilirler (Yüksel vd. 2020).

Akademik Ertelemenin Sebepleri

Öğrencilerin akademik sorumluluklarını yerine getirmeyi geciktirmelerinin çeşitli nedenleri bulunur: Başarısızlık Korkusu: Başarısızlık korkusu, öğrencilerin üzerinde baskı oluşturup ders çalışma ve ödev yapma gibi görevlerden alıkoyabilir (Tekin, 2022). Mükemmeliyetçilik: Ödevleri kusursuz yapma, en iyi notları alma isteği veya mükemmeliyetçi bir kişilik ayrıntılara takılmaya sebep olup görevleri ertelemeye yol açabilir (Tekin, 2022). Stres ile Kaygı: Öğrencilerin yapması gereken ödevleri onlarda stres ve kaygı oluşmasına yol açabilir; bunun sonucunda da erteleme davranışı görülebilir (Yüksel vd. 2020). Sorumluluk Düzeyinin Düşük Olması: Öğrencilerin görevlerine karşı düşük sorumluluk hissetmesi ertelemeleri için bir sebep olabilir (Yüksel vd. 2020). Düşük Öz Yeterlik: Akademik anlamda yetersiz olduğunu düşünen ve başarılı olamayacağına inanan öğrenciler akademik görevleri erteleme davranışını gösterebilirler (Tekin, 2022).

Akademik Ertelemeyi Etkileyen Faktörler

Öğrencilerin akademik erteleme davranışlarını artırabilen veya azaltabilen bazı faktörler karşımıza çıkar: Ruminasyon: Öğrencilerin yapması gereken görevleri ve bunun sonucunda oluşan kaygıları her yönüyle düşünmek ancak bunları yerine getirmek için bir adım atmaması ertelemeyi artıran faktörlerden biri olabilir (Yüksel vd. 2020). Bilişsel Esneklik: Yeni durumlara uyum sağlama, görevler arasında geçiş yapma becerisi olan bilişsel esneklik artınca öğrenciler daha az stres olabilir; böylece erteleme davranışı azalabilir (Yüksel vd. 2020). Problem Çözme Becerileri: Öğrencilerin karşılaştığı problemlerden kaçınması, problemi gözünde büyütmesi ve inkar etmesi, çözmek için harekete geçmekten kaçınması akademik ertelemeyi artırabilen faktörlerden biri olarak karşımıza çıkabilir (Yüksel vd. 2020). Benlik Saygısı: Öğrencilerin kendileri hakkında olumlu fikir ve görüşlerinin olması akademik ertelemenin azalmasını sağlayabilir (Erdoğdu, 2019). Motivasyon: Bir işe başlamak için dışarıdan bir teşvike ihtiyaç duyan öğrenciler akademik erteleme davranışını daha fazla gösterebilirler; buna karşılık bir işe başlamak için dışarıdan teşvike ihtiyaç duymayan, motivasyonunu kendi içinde sağlayan öğrenciler daha az erteleme davranışı gösterebilirler (Demirbilek ve Han, 2022). Ertelemeyi etkileyen diğer faktörlerin ise öğrencilerin zaman yönetimini iyi yapamamaları, akademik görevlerine odaklanmada güçlükler yaşamaları olduğu söylenebilir (Demirbilek ve Han, 2022).

Akademik Ertelemenin Olası Sonuçları

Akademik erteleme davranışlarının öğrenciler için genellikle olumsuz sonuçları bulunur: Akademik Başarıda Düşüş: Akademik erteleme davranışının en önemli sonuçlarından biri akademik başarıda düşme olarak ön plana çıkar (Erdoğdu, 2019). Aynı zamanda akademik başarısı düşük öğrenciler de erteleme davranışını daha fazla gösterebilirler. Yüksek İnternet Kullanımı: Öğrenciler görevlerini ertelediği durumlarda internet kullanımına yönelebilirler; bunun yanında internet kullanımı ertelemeye de yol açabilir (Erdoğdu, 2019). Yüksek Düzeyde Kaygı: Akademik erteleme sonucunda öğrencilerde yüksek kaygı oluşur (Demirbilek ve Han, 2022). Erteleme başlangıçta öğrencilerde kısa süren bir rahatlama verse de sonrasında kaygı verir. Erteleme davranışı kaygının yanında öğrencilerde yoğun bir suçluluk duygusunun oluşmasına da yol açabilir (Tekin, 2022). Aynı zamanda öğrenciler görevlerini geciktirdiği için pişman olup pişmanlık hissedebilirler (Tekin, 2022). Depresyon: Erteleme, öğrencilerde kaygıyı artırdığı gibi depresyona da yol açabilir (Demirbilek ve Han, 2022).

Sonuç

Akademik erteleme, okulla ilgili yapılması gereken bir görevi mantıklı olmayan biçimde geciktirmek olarak karşımıza çıkar. Erteleme öğrenciye önce kısa süren bir rahatlama duygusu verir ancak sonrasında onda yoğun stres ve kaygıya yol açabilir. Ertelemenin sebepleri arasında başarısızlık korkusu, mükemmeliyetçilik, düşük sorumluluk düzeyi gibi sebepler yer alır. Ertelemeyi etkileyen diğer faktörler ise ruminasyon, problem çözme becerileri, bilişsel esneklik ve benlik saygısıdır. Ertelemenin sonucunda ise akademik başarı düşer, depresyon ve yoğun kaygı gelişebilir. Yani akademik erteleme, öğrencilerin akademik başarılarının önünde önemli bir engel olup bu davranış üzerinde çalışılması gerekir.

Kaynakça

• KAYNAKÇA
• Demirbilek, N., & Han, F. (2022). ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE AKADEMİK ÖZYETERLİĞİN YORDAYICILARI OLARAK AKADEMİK MOTİVASYON, SOSYAL BAĞLILIK VE ERTELEME EĞİLİMİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (24), 311-324.
• Erdogdu, M. (2019). Akademik Ertelemenin Yordayıcıları Olarak Benlik Saygısı, Başarı Ve Bazı Demografik Değişkenlerin Etkisi. Erciyes Eğitim Dergisi , 3 (1), 1-15. https://izlik.org/JA68NS36NU
• Tekin, B. (2022). Tıp Fakültesi Öğrencilerinde Akademik Erteleme Sıklığı ve Yordayıcıları.
• Yüksel, M. Y., Sayın, M., & Dinç, S. (2020). Lise öğrencilerinin akademik erteleme davranışlarının yordanmasında bilişsel esneklik ve ruminasyonun etkisi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 202-218.