“İnsanın elinden her şey alınabilir, tek bir şey hariç. Her durumda kendi tutumunu ve yolunu seçme özgürlüğü.”
-Viktor Frankl
İnsanın Anlam Arayışı kitabında Viktor Frankl, seçim yapma özgürlüğümüzden bahsederken şöyle der: “İnsanın elinden her şey alınabilir, tek bir şey hariç: Her durumda kendi tutumunu ve yolunu seçme özgürlüğü.” Buna göre, koşullarımızı her zaman seçemesek de onlara karşı tutumumuzu ve nasıl bir yol izleyeceğimizi seçme özgürlüğüne sahip olduğumuz söylenir. Her şey elimizden alındığında ya da bazı şeyler toparlanamayacağını düşündüğümüz şekilde kırıldığında bize bir seçim yapmak düşer: kendi haline bırakmak ya da onarmak. Kırılan, dağılan, elimizden alınan ille de somut bir nesne olmak zorunda değildir; bazen kendimize olan güvenimiz kırılır, bazen ilişkilere olan inancımız sarsılır. Ancak kendi iyileşme sürecimiz için bir adım atmayı seçmek çoğu zaman bizim elimizdedir. Japon kültüründe önemli bir yer edinen Kintsugi anlayışından hareketle, onarmayı tercih ettiğimizde kırılan ne olursa olsun yeterli çaba ve özenle eskisinden daha anlamlı olabilir, hem de kırıkları saklayarak değil görünür kılarak.
Kintsugi, kırılan bir seramiğin altınla onarılarak eskisinden daha değerli bir forma getirilmesidir. Bu anlayışta amaç kırılanı sadece tamir etmek değil, altınla onararak çatlakları göz önüne çıkarmaktır. Çünkü kırılan artık eski halinde değildir; yaşadığı kırılma ve onarım süreci onu daha özgün bir forma getirir. Çatlaklar saklanmaz, aksine daha görünür hale gelir. Ama bu onarım hayatın olağan akışında kendiliğinden gerçekleşmez, çaba ve sabır gerektirir. Kırık parçalar dikkatlice temizlenir, parçaları birleştirmek için urushi adı verilen geleneksel Japon cilası kullanılır ve çizgiler altın ya da gümüş tozuyla belirginleştirilerek onarım yavaş yavaş işlenir. Kusursuz bir görünüm elde etmekten ziyade kırıkların zarifçe sunulduğu estetik bir oluşum amaçlanır. Bu yeni oluşuma bakıldığında kusursuzluk değil yaşanmışlık görülür. Birleştirilen parçalar parlatılır ve kusurlar görünür kılınır. Bu süreç zaman, çaba ve emek ister. Nasıl ki Kintsugi tekniğinde onarım emek ve özen gerektiriyorsa aynı şekilde duygusal iyileşme süreci de böyledir. Bireyin farkındalığı, çabası ve tamir etme isteğiyle birlikte şekillenir. Bir anda yaraların iyileşmesi, kaybedilen güvenin kazanılması, kırıkların onarılması mümkün değildir. Onarmayı seçmek bu sürecin başlangıcıdır.
Bu felsefede amaç kırılanı eski haline getirmek değildir; tamire, eskisiyle birebir aynı olmayacağını bilerek başlanır. Kırılan seramik onarıldığında artık ortada daha kıymetli bir yapı vardır. Eski halini andıran ama değer katan izlere sahip görünümüyle bu benzersiz oluşum aslında kırıklarla yeniden var olabilmenin mümkün olduğunu gösterir. Buradan yola çıkarak bireyler de duygusal onarım sürecinde eski haline dönmeyi amaçlamak yerine deneyimleriyle parlatılan kırıkları kabul ederek yeni bir ben oluşturmaya çalışabilirler. Bu noktada amaçlanan kaybedilen güveni tekrar kazanmak değil, yaşantılarla zenginleşmiş yeni bir güven anlayışı oluşturmak olabilir. Böylelikle yaşanan kırılma yalnızca geride bırakılması gereken bir deneyim olmaktan çıkar ve kişiye kırıklarını tamir edebileceğini fark etme fırsatı sunar.
Bazen bireyler tamir edebilme kapasitesinin farkında olmayabilir. Yaşanan kırgınlıkları onarmanın ya da kaybedilen güveni yeniden inşa etmenin mümkün olmadığını düşünebilirler. Bu seçenek onların zihinlerinde hiç var olmamış veya çevreden öğrenilmemiş olabilir. Ancak bir kez tamir edebilmenin gücünü keşfettiklerinde, kırılmak eskisi kadar korkulan bir durum olmaktan çıkabilir. Çünkü kişi, kırıldığında her şeyin eskisi gibi olmayacağını bilse de kırılanı yeniden inşa edebileceğini deneyimlemiştir. Kintsugi tekniğinden aslında kırılmanın değil, kırılanı nasıl onarabileceğimizi bilmenin önemli olduğu çıkarımını yapabiliriz. Bir şeyin kırılabileceğini bilmek kadar, kırıldığında onu nasıl onarabileceğimizi bilmek de önemlidir.
Kaynakça
- Frankl, V. E. (2020). İnsanın Anlam Arayışı. Çev. Selçuk Budak. İstanbul: Okuyan Us Yayınları.
- Wikipedia. (2026). Kintsugi.
