Hepimizin çıkmaz olayların içinde kendimizi bulmuşluğumuz var. Çıkmazdan kastettiğim nedir? Hiçbir yere ulaşamayan, çözümsüz, karanlık ve oldukça karmaşık bir yol.
Bir yola çıktığınızı hayal edin: varmak istediğiniz konumu biliyorsunuz ama oraya giden yol bilinçli değil. Haritayı açıp onun tarifiyle gidiyorsunuz. Işıkları takip ediyorsunuz: yeşil yandıysa yola devam ediyorsunuz, kırmızıda ise durup bekliyorsunuz. Haritanın yolu göstermesi sizde güven hissi oluşturuyor. Yolu bilmeseniz bile, öyle ya da böyle ulaşmak istediğiniz konuma varacağınızı bilirsiniz.
Şimdi ise varsayalım ki o ışıklar bozuldu… Harita şu anki konumunuzu algılamıyor, yolunuzu uzatıyor, düz gitmeniz gerekirken aniden sağa dönmenizi istiyor… O zaman ne olur? Düzen aniden bir kaosa dönüşür.
Kaos, içinde fazla duygu barındıran bir hâl: korku, panik, kaygı, kaybolmuşluk, yalnızlık… Hepsi ise aynı sebep için var olur: tanımadık bir karmaşadan çıkıp tekrar doğru yola dönmeniz için. Yani sizi korumak için.
Acaba şimdi sola dönsem, istediğim yerden daha da uzaklaşır mıyım?
Acaba sadece durup dinlemem mi lazım?
Acaba bu yola çıktığım ilk durağa mı geri dönsem?
Ama çok yol katettim…
Bu üç noktalara kadar bu yazıyı okuduysanız, belki de konunun caddeler, haritalar ve ışıklarla pek alakalı olmadığını tahmin etmişsinizdir. Konu; olmak istediğimiz ama yolun üzerinde kaybolduğumuz bir dönem. Işığın pek olmadığı, viran bir dönem. Kaygının en çok arttığı, onunla baş etmekte zorlandığımız ve bir an önce çıkmak istediğimiz bir yer.
Gelecek adımları düşünmek, şu anki duyguları düzenlemek ve bu karmaşadan çıkarken doğru yere vardığımıza emin olmak… Hepsini aynı anda yapmaya çalışırken çok mühim bir şeyi kaçırmak insanın doğasında olan bir şey: şu anı.
Karmaşanın İçinde Dayanıklılığı Bulmak
Yol her ne kadar karışık olursa olsun, bu karmaşanın içinde kendini bulup ruh sağlığını korumaya çalışmak dayanıklılık geliştirir. Fark ettiyseniz hep amaç odaklı ilerleriz ama o hedefe doğru ilerlediğimiz yolu, kazandığımız deneyimleri ve kendimize karşı kazandığımız güveni çoğu zaman kaçırırız.
Dayanıklılık; “Başıma ne geldiyse üstesinden geldim.” dedirten insan özelliğidir. Elbette bu yolun üzerinizdeki aşınmayı silmez ama gelecek olaylar için sizi daha güçlü kılar. Çünkü insan, karmaşanın içinden geçerken yalnızca yolu değil, kendini de tanır.
Çıkmazlarda Kendimizi Nasıl Kollayacağız?
Bu çıkmaz durumlardan elde ettiklerimiz ortada. Peki ya bu yolculukta kendimizi nasıl koruyacağız?
1. Belirsizliği Parçalayın
Kaygı ile baş etmede en etkili yöntemlerden biri, belirsizliği bütünüyle değil yalnızca bir sonraki adımla çözmektir. İleride olabilecek bin bir çeşit senaryoyu gözünüzde canlandırmak yerine, şu ana odaklanıp “Şu an ne yapabilirim?” diye kendinize sorabilirsiniz.
2. Her Şeyi Aynı Anda Çözmek Zorunda Değilsiniz
Hemen her şeyi halletmek zorunda değilsiniz. Kimsenin sizden böyle bir beklentisi yok. Kendi hızınızı kendinize göre ayarlayabilmek sizin elinizde.
3. Kaygıyı Düşmanlaştırmayın
Kaygıyı odadaki korkunç bir canavar gibi değil, sizi bir şeyle alakalı uyaran bir sinyal olarak algılayın. O sinyal bazen “Yavaşla.” der, bazen “Daha dikkatli ol.” der.
4. Dinlenmeye İzin Verin
Aşırı yorulduğunuzda daha fazla çaba sarf etmek yerine durup dinlenmeye kendinize izin verebilirsiniz. Sürekli hareket etmek çözüm değildir; bazen durmak da ilerlemenin bir parçasıdır.
5. Küçük Rutinler Oluşturun
Gün içinde küçük rutinler oluşturmak kontrol kaybı hissine iyi gelebilir. Küçük ama düzenli adımlar, zihninize “Hâlâ yönlendirebildiğim alanlar var.” mesajı verir.
Çıkmazlar Diyarı Gerçekten Bir Çıkmaz mı?
Zor zamanlardan geçerken kaygıyı, tükenmişliği, yorgunluğu ve sanki dünya dağılıyormuş gibi hissetmek çok doğaldır. Ama küçük adımlarla bu duyguların üstesinden gelmek de oldukça mümkündür.
Çıkmazlar Diyarı, hemen geçilmesi gereken bir yerden çok, kalırken ne kazandığımızı görünür kılar. Bu diyarda yollar uzayabilir, bulanıklaşabilir hatta kendi sesinizi bile duymakta zorlanabilirsiniz. Her yol hemen açılmayabilir. Her yol olmak istediğiniz konuma sizi getirmeyebilir. Bu ise kaygıyı artırır, bir kabusmuş gibi hissettirebilir.
Ama bazen hedefe giden yollar bizi yalnızca hedefe götürmez. Aynı zamanda bizi kendimize ve neleri yapabileceğimize götürür. Zira insan, karmaşanın üstesinden gelerek; sızlanarak da olsa, filizlenip büyür.
Belki de kaybolmak, kendini bulmanın en dürüst yoludur.
