Hayatınızda yeni aldığınız bir kararı sürdürmek en başta daha kolaydır, peki neden?
Çünkü uğruna planlar yaptığınız, aylarca ona ulaşmak için çabalayacağınızı ve bunun size zor gelmeyeceğini varsaydığınız amacınızı, gerçekliğin aksine, hızlı bir şekilde elde edebileceğinizi düşünebilirsiniz. Bu nedenle, ilk günler veya haftalar normalin üstünde bir motivasyon ile devam edersiniz. İlk zamanlarda çevrenizden aldığınız ilgi de yüksek olma ihtimali fazladır. Çünkü onlar da sizi bu amaca yönelik ilginizle, çabanızla yeni gördükleri için, en başlarda merak uyanır ve size büyük bir ilgi sunabilirler. Hem ulaşmak istediğiniz hedef, hem o amaca yönelirken aldığınız takdir ve ilgi sizi yalan bir dünyaya sokabilir.
Her şey en başta daha ulaşılır gelir. Siz bu gerçekliğin içine girdiğinizde asıl motivasyonunuzla baş başa kalırsınız. Bu da bu sonuç için sizi büyük bir sınavın beklediğine işaret eder; genelde insanlar bu noktada hayallerinden, planlarından vazgeçebiliyor. Bunun asıl sebebi sizce nedir? Başlarda uğraştığınız ve emek verdiğiniz serüvene ilk adımlarınızı attığınız için rutininiz değildi, siz de farklı şeyler deniyordunuz ve tebrik ya da ilgi de görebiliyordunuz. Zaman geçtikçe fazla karşılık alamadığınızda ya da karşılığını tamamen süreç sonunda alabildiğiniz bir olayın karşısında, sizin asıl motivasyon sınavınız başlıyor demektir. Çevreniz artık sizin yaptığınız başarılı bir şey de olsa alışır ve buna tepki vermeyi azaltır; sizin de artık denediğiniz yeni bir şey olmaması, yani rutinlerinize girmesi, sizi de baştaki kadar heyecanlandırmaz. İşte tam bu noktada çoğu zaman bazı insanlar pes edebilir. Etmeyenlerin pes edenlerden ne farkı vardır?
Sürece devam etmek/etmemek Bir süre sonra karşılığını istediğiniz gibi almamış olmak, sizi vazgeçirmek için yeterli olabilir. Kendiniz için bir şey yapıyor olmanız bile size artık işe yarıyor gibi hissettirmez. İşte tam olarak bu noktada tüm karar sizin motivasyonunuza bağlıdır. Eğer “Ben bu işten yeteri kadar karşılık alamadım, çevremdekiler benim beceriksiz olduğumu düşünecek” dediğiniz an, tebrikler, yolun sonuna geldiniz. Her zaman işin sizin beyninizde bittiğini kendinize hatırlatın; bu süreçte sizi ayakta tutacak olan neredeyse her şey beyninizdeki kararlılıktan geçiyor. Sosyal medyaya yeni başladığınızı varsayalım, başlarda tıklanma oranlarınız belki de çok fazla olacaktır. Bunun üzerine çevrenizdekilerin de size destek verdiğini, sürekli olumlu şeyler yaydığını düşünürsek, motivasyonunuzu düşürecek hiçbir şey olmadığını görürüz. Aradan 2 ay geçtiğinde belki de başlardaki kadar izlenmiyorsunuz, hatta takipçi arttıramıyorsunuz. Bunun yanında çevrenizdekilerden de size gelen ilgi kesildi, herkes alıştı. Siz bu süreçte tam olarak dediğim gibi “hakkımda ne düşünürler, ben beceriksizim, neden hala sonuç alamadım?” gibi sorularla boğuşursanız, ilk elenen kendi hedefinizde siz olursunuz. Bu durum diyetiniz, bir sınavınız, yarışmanız, şirketiniz için her şey için geçerlidir.
Tam olarak bu ana geldiğinizde içinizdeki gerçek olmayan motivasyonunuzun yerine gerçekçi motivasyonunuz gelir. Bu ne demek?
Süreçte içimizdeki motivasyon Kendi videolarınızı kendiniz zevk aldığınız için takipçiye bağlı paylaşıyor musunuz, paylaşmıyor musunuz? Diyetinizi kendi sağlığınız için istediğiniz gibi bazen karşılık almasanız da yapıyor musunuz, yapmıyor musunuz? Şirketiniz bir toplantıda bir yere varamadığında yolunuzda bittiğinizi mi düşünüyorsunuz yoksa sürecin bir parçası olduğunu biliyor musunuz? Bunların hepsi sizin içinizdeki gerçekliğe dokunmakta. Her şey en başta daha kolaydır; asıl amacına ulaşanlar ise zorlukların da bu sürecin bir parçası olduğunu bilenlerdir. Süreçte belki 10 defa hata yapacaksınız ama 11.’si sizi çok yüksek bir yere taşıyacak, fakat bunu hiçbir zaman bilemezsiniz. Amacınıza ulaşmak için çok çalışabilirsiniz ama kendiniz yaptığınız işlerden keyif alıyorsanız asıl başarabilirsiniz. Belki sürecin sonunu düşünerek, belki de anı yaşayarak. Bunu sevdiğiniz bir işi yapmakla benzetebiliriz; sevdiğiniz şey için çabaladığınızda sıkılma şansınız çok daha düşüktür, zorunlu yapmadığınız için kendiniz de keyif alabilirsiniz ve bu sizin motivasyonunuzu öldürmez, aksine dinç tutmak için çok sağlam bir sebeptir.
Başaramamak/suçluluk duygusu Kendinizi süreçte başaramama korkusuyla ya da “başaramazsam değersizim, sürekli üretmeliyim, dinlenmemeliyim” derseniz, kendinize en büyük kötülüğü yapar ve enerjinizi yanlış yerde harcarsınız. Sosyal medyanın bizi yetersiz hissettirmesi hakkında konuşmuştuk; bunun yanında sosyal medyada “başaramazsam bir hiçim, değerim böyle belirleniyor” hissine kapılmayın. Günümüzde bu hisse kapılmamak elbette çok zordur, özellikle uzun süreli hedeflerde. Sanki dinlenmeniz yasakmış, başardığınızı göstermezseniz sizi hiç sayacaklar gibi hissedebilirsiniz ama bunu önleyecek olan da sizsiniz. Yolculuğunuzda kendinize de hata yapma payı hep bırakın, dinlenmeyi kendinize hak görün. Asıl başarı ve sonuçlara ulaşmanın yolunun buradan geçtiğini unutmayın. Başaramadığınız bir an, “ben artık değersizim ya da her şey bitti” dediğinizde motivasyonunuzu düşürmek yerine sürecin bir parçasında olduğunuzu, hatta çok iyi gittiğine işaret olduğunu unutmayın. Başarsanız da başaramasanız da bu sizin değerinizi etkilemeyecektir; bunu unutmayın.
Motivasyon = Mola + Disiplin + İçinizdeki İstek
