Günümüzde teknoloji kullanımının yaygınlaşması ile birlikte sosyal medya günlük hayatlarımızın, ilişkilerimizin vazgeçilmezi haline gelmiştir. Sosyal medya, bireylerin kendi kimlik oluşumlarından aile içi iletişimlerine kadar pek çok alanda belirleyici bir rol üstlenmeye başlamıştır. Sosyal medya platformları yalnızca bilgi almak ve sosyalleşme için kullanılmanın yanı sıra yeni bir iletişim dili ve sanal gerçeklik alanı oluşturmak için kullanılmaya başlanmış durumdadır. Ancak bu durumlar gerçek iletişimin önüne geçmekte, mahremiyet alanlarını kısıtlamakta ve ilişkilerin dijital zeminde yaşanmasına yol açmaya başlamaktadır. Özellikle evli çiftler açısından bu durum daha tehlikeli bir boyut kazanmakta ve toplumsal aile yapımıza zarar verici sonuçlar doğurmaya başlamaktadır.
Sosyal Medya Kullanımı ve Çiftler Arasındaki Yeni Davranış Biçimleri
Sosyal medya kullanımı ile birlikte çiftler arasında yeni davranış biçimleri ortaya çıkmıştır. Bazı çiftler sosyal medya hesabında evli olduklarını şeffaf bir şekilde göstermek isterken bazı çiftler özel hayatını sosyal medyaya taşımak istemeyebilir. Bu farklı yaklaşımlar çiftlerin dijital dünyayı nasıl algıladıkları ile ilgilidir. Aynı durum aile yaşantısında da geçerlidir. Bazı çiftler aile içi mutlu anlarını herkesle paylaşmak isterken bazı çiftler ise bu durumu mahremiyet ihlali olarak değerlendirebilir.
Sosyal medyanın çiftler üzerindeki bir diğer etkisi de güven ve kontrol ilişkisinde ortaya çıkar. Bazı bireyler eşlerinin veya partnerlerinin sosyal medya hesaplarını karıştırmayı doğal bir merak olarak değerlendirirken bazı bireyler bu davranışı kişisel alan ihlali olarak değerlendirir. Bu bağlamda çiftler birbirlerinin sosyal medya hesaplarını kontrol etme, şifre isteme, sanal arkadaşlıklarını kontrol etme gibi davranışlar geliştirmeye başlayabilir. Bu durum da beraberinde ilişkilerde güvensizlik, kıskançlık ve mahremiyet ihlallerine sebep olabilir. Aynı zamanda bu durum eşlerin kendi arasında geçirdiği zamanın azalmasına, sanal flört ve aldatma gibi ilişkiyi yıkan hareketlerin oluşmasına sebep olabilir. Bu açıdan sosyal medya kullanımı modern ilişkilerde bazı konularda kolaylaştırıcı olsa da bazı konularda yıkıcı olabilir.
Sosyal Medya ve Sebep Olduğu Duygusal Uzaklaşma
Sosyal medyanın ilişkiler üzerindeki birçok olumsuz etkisi vardır. Duygusal uzaklaşma, sosyal medya kullanımın fazlalaşıp yüz yüze iletişimin azalması ile ortaya çıkmaktadır. Çiftlerin aynı ortamda bulunmalarına rağmen yüz yüze iletişim kurmak yerine telefon, tablet veya başka dijital ekrana bakma isteği duyması, birlikte vakit geçirmeyi engellemekte yüz yüze kurulan iletişimi azaltmaktadır. Bu durum arttığında çiftlerin birbirine duyduğu özen, dikkat ve ilgi düzeyleri azalmakta ve duygusal uzaklaşmayı beraberinde getirmektedir.
Ayrıca sosyal medyada geçirilen vakitlerde yeni sosyal çevreler ve alternatif iletişim kanallarıyla karşılaşmak, kişilerde merak, kıskançlık ve güvensizlik duygularını da tetiklemektedir. Özellikle sosyal medya üzerinden gelen beğeni, mesaj veya yorumlar eşler arasındaki kıskançlığı tetikleyen etmenler arasındadır. Bu durumlar beraberinde eşlerin birbirlerinin hesaplarını kontrol etme, sosyal medya hesabını gözetleme gibi davranışlara yönelmesine sebep olmakta ve ilişkide stres ve huzursuzluk yaşayarak duygusal mesafenin daha da artmasına sebep olmaktadır.
Duygusal uzaklaşmanın ilerleyen aşamalarında eşler dışarıdan ilgi arayışına girebilmekte, sanal flörtleşmeler, sohbetler, karşı cins ile kurulan samimi etkileşimler ilişkide var olan sorunların artmasına sebep olmakta, evliliklerde güven kaybına, huzursuzluğa ve sonucunda ayrılığa sebep olabilmektedir.
İlişkileri Güçlendirmeye Yönelik Çözüm Önerileri
Sosyal medya bilinçsiz kullanıldığında yalnızca bireyleri etkilemekle kalmayıp aile yapısına da zarar vermektedir. Bu zararın önüne geçebilmek için öncelikle çiftlerin ortak bir farkındalık geliştirmesi gerekmektedir. Çiftlerin sosyal medya kullanım sınırlarını birlikte belirlemesi, günün belirli zamanlarını ekransız ve birlikte geçirmeye başlamaları, sağlıklı iletişim kurmaya başlamaları açısından oldukça önemlidir.
Güven zedeleyen davranışların karşılıklı olarak açıkça konuşulması, duygusal ihtiyaçların net ifade edilmesi duygusal bağı güçlendirecek adımlardır. Çiftler bu adımları atmakta zorlanıyorsa profesyonel bir yardım alınması daha etkili olabilir.
Sonuç olarak, sosyal medyanın ilişkiler üzerinde birçok olumsuz etkisi olmasına rağmen bilinçli kullanım, karşılıklı anlayış ve güçlü iletişim ile bu olumsuz etkiler en aza indirgenebilir. Bu şekilde çiftler daha sağlıklı bir ilişki ortamı oluşturabilir ve duygusal yakınlıklarını koruyabilirler.
Kaynakça
Erikci, E. (2024). Dijitalleşme ve Evlilik : X, Y ve Z Kuşakları Üzerine Bir Araştırma.
Kalaman, S., & Çelik, F. (2019). Türkiye’deki Evli Bireylerin Sosyal Medya Kullanımlarının Evlilikleri Üzerine Etkisi: Nitel Bir Araştırma. OPUS International Journal of Society Researches, 13(19), 424–453.
https://doi.org/10.26466/opus.589684
