Yönetici vs Liderlik: Yönetici, otorite ve gücün kaynağıdır, resmi makamından ve yasal hiyerarşiden aldığı yetkiyle çalışanları koordine edip denetler. Lider ise resmi bir pozisyona ihtiyaç duymaksızın gücünü kişisel niteliklerinden, vizyonundan ve takipçileriyle kurduğu güvenden alır. Yönetici hiyerarşik yapı içerisinde tepeden atanarak göreve gelirken; lider, topluluğun içinden doğal bir süreçle benimsenerek seçilir (Öztekin, t.y., s.
186) . Yönetici planlama, bütçeleme ve kontrol gibi teknik işlevleri yerine getirip işleri doğru yapmaya odaklanırken; lider vizyon belirleyip insanlara esin kaynağı olarak doğru işleri yapmayı amaçlar (Ersoy, 2022 ; Sarıoğlu Uğur ve Uğur, 2014 ). Yönetici kurulu düzeni korumayı tercih ederek risksiz, pasif örgütsel hedeflerle ilgilenir.
Lider ise yüksek hayal gücüyle risk almaktan çekinmez ve değişimi bizzat tasarlar. Liderlik aynı zamanda statüye ihtiyaç duymaz örgüt içerindeki alt birimlerde görevleri yerine getirmek için emek sarfederler. Bu perspektiften baktığımızda liderlik daha esnek sınırlara sahipken yöneticilik ise daha keskin çerçeveleri olan bir yapıya sahip görünüyor.
Ekip üyelerinin düzenli çalışması ekip liderleri için büyük önem taşımaktadır. Doğru iş tanımını yapılması, ekip içi dayanışma ve güven duygusuyla ekibi beslemek ekibin sürdürülebilirliği için çok önemlidir. Ekip Yapısı Modeli: Burada konuşulması gereken üç başlık bulunmaktadır.
1- Lider 2- Takım Liderleri 3- Ekip üyeleri Ekip eğer fazla kişiden oluşuyor ve yönetmek lider için zor geliyorsa o zaman lider '' parçala yönetmek'' taktiğini uygulayabilir. Lider ekip üyelerini takımlara ayırarak takım liderleri ile birlikte hiyerarşik bir düzen hissi oluşturma ekip üyelerini yönetebilir – özellikle gönüllülük esasına dayanan topluluklarda -. Lider kendisine bir hedef koymalı ve ardından bu hefede yönelik iş tanımını takım liderlerine anlatmalıdır.
Takım liderleri görevli olduğu iş tanımlarını yönelik yönlendirmeyi diğer ekip üyelerine anlatmalı ve almış oldukları görevleri paylaştırmalıdır. Burada dikkat edilmesi gereken husus takım liderlerinin hiç iş yapmayarak ekip üyelerini gözlemleme ve yönlendirmesidir. Girişimci liderler : Hem yenilik yapma tutkusuna sahip girişimci kimliğini hem de kitleleri peşinden sürükleme gücü olan liderlik kimliğini bünyesinde bütünleştiren; değişen iş dünyasındaki stratejik fırsatları yakalayarak kurumu geleceğe taşıyan ve çalışanlarını inovasyon süreçlerine aktif olarak katan vizyoner rehberlerdir (Akca, 2020, Yolcu Uncuoğlu, 2017).
Çalışma grupları aktif ekip üylerinin varlığı girişimci liderlerin enerjisi, isteği ve karizmasına bağlıdır. Ekip üylerine işleriyle ve hobileriyle bağlantı kurabilecekleri veya yaptıkları işlerden farklı sonuçlar çıkarabileceklerini gösterebilir. Ekip üyeleri aralarında oluşan bu beyin fırtınası gün geçtikçe kendi özgün girişim fikirlerini işlerine uygulamaya başlarlar veya cesaret ederler bu şekilde çalışma ekibi her geçen gün güncellenir.
Her fikrin ciddiye alınıp uygulanması size mantıklı gelmeyebilir. Bu yüzden uygulanacak bir fikrin geçer aşamaları ekibin amaç ve vizyon göre belirlenmeli ve yapılacak proje ya da iş fikri bulan ekip üyesi tarafından planlanmalıdır. Liderlik- Yöneticilik- Girişimci Liderlik.
Liderlik ve yöneticilik arasındaki yapısal sınırlar netleştiğinde ve tanımlanan "Ekip Yapısı Modeli" uygulamaya konulduğunda, bu modelin sürdürülebilir bir başarıya ulaşması ancak ekip içinde inşa edilecek sağlıklı ilişkilere bağlıdır. Girişimci liderlerin oluşturduğu çok katmanlı yapılarda, takım liderlerinin sadece mekanik birer denetleyici rolü üstlenmeyip üyeleri vizyon doğrultusunda yönlendirmesi, örgütsel dinamizmin anahtarıdır. Bu noktada, yüksek performans elde etmenin ve bunu kalıcı kılmanın temel koşulu ekip içi güçlü bir iş birliğidir; iş birliğinin kilidini açan yegane unsur ise karşılıklı güven duygusunun tesis edilmesidir (Kouzes ve Posner, 2017).
Özellikle hiyerarşik veya gönüllülük esasına dayalı takım yapılarında, geleneksel yöneticiliğin getirdiği katı emir-komuta zinciri yerine; bireysel akıl yerine ortak aklı, emirler vermek yerine ise koçluk ve mentörlük mekanizmasını devreye sokan lider yönetici yaklaşımı ön plana çıkmaktadır. Bu doğrultuda girişimci liderler, belirledikleri vizyoner senaryoları ve hedefleri takım liderleri aracılığıyla tüm ekibe delege ederken sadece iş süreçlerini gözlemlemezler; aynı zamanda çalışanlar için güçlü birer girişimci rol model haline gelirler. Bu rol modelliğin ve yaratılan güven ikliminin doğrudan bir sonucu olarak, en alt kademedeki ekip üyelerinin dahi yaratıcı öz-yeterlilik algıları ve yenilikçiliğe karşı olan tutkuları tetiklenir ( Akca, 2020).
Liderlerinin vizyoner ve esnek eylemlerini bizzat gözlemleyen çalışanlar, ortak bir kurumsal coşku etrafında birleşerek yenilikçi davranışlar sergilemeye ve proaktif adımlar atmaya teşvik edilirler (Yoshida vd., 2014; Newman, 2018 ). Nihayetinde, yeni girişimlerin veya mevcut kurumsal yapıların yenilikçilik kapasitesi, tek bir liderin bireysel dehasından ziyade; girişimci liderliğin rehberliğinde şekillenen ve ortak akılla hareket eden esnek girişimci takımların kolektif yaratıcılığı sayesinde en üst düzeye ulaşabilme ihtimali doğmuş olur.
Kaynakça
- Akca, M. (2020). Girişimcilikten girişimci liderliğe. Sosyal Bilimler Dergisi (International Anatolia Academic Online Journal), 4(1), 93-121.
- Ersoy, H. (2022). Liderlik ve yöneticilik teori ve stillerinin karşılaştırılması. MAS Journal of Applied Sciences, 7(3), 545–557. https://doi.org/10.5281/zenodo.6759370
- Kouzes, J. M., & Posner, B. Z. (2017). The leadership challenge: How to make extraordinary things happen in organizations (6. baskı). Jossey-Bass.
- Newman, A., Herman, H. M., Schwarz, G., & Nielsen, I. (2018). The effects of employees' creative self-efficacy on innovative behavior: The role of entrepreneurial leadership. Journal of Business Research, 89, 1-9. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2018.04.001 Öztekin, A. (t.y.). Yönetim ve liderlik. Ahmet Yesevi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 183-194.
- Renko, M., El Tarabishy, A., Carsrud, A. L., & Brännback, M. (2015). Understanding and measuring entrepreneurial leadership in a entrepreneurial context. Journal of Small Business Management, 53(1), 54-74. https://doi.org/10.1111/jsbm.12086
- Sarıoğlu Uğur, S., ve Uğur, U. (2014). Yöneticilik ve liderlik ayrımında kişisel farklılıkların rolü. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(1), 122–136.
- Yolcu Uncuoğlu, İ. (2017). Girişimcilik ve liderliğe farklı bir bakış: Girişimci liderlik. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (60), 182-195.
- Yoshida, D. T., Sendjaya, S., Hirst, G., & Cooper, B. (2014). Does servant leadership foster creativity and innovation? A multi-level mediation study of identification and prototypicality. Journal of Business Research, 67(7), 1395-1404. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2013.08.013
