Günümüz dünyasında insanlar sürekli daha iyisini istemeye, daha başarılı görünmeye ve kusursuz olmaya yönlendiriliyor. Özellikle sosyal medya, bireylerin diğer insanların hayatlarını yalnızca en “mükemmel” halleriyle görmesine neden oluyor. Mükemmel ilişkiler, başarılı kariyerler, tek düze bedenler ve sürekli mutlu insanlar, tüm bu gördüklerimizle birlikte kendimizi farkında olmadan bir kıyas içerisinde buluyoruz. Bu durum ise zamanla “yetersizlik” hissini beraberinde getiriyor. Başlangıçta kişiyi motive ediyor gibi görünen bu düşünce, bir süre sonra yoğun bir baskıya dönüşebiliyor. Peki, insanların kendilerini ileri taşıdığına inandığı mükemmelliyetçilik gerçekten başarı getiriyor mu, yoksa yalnızca tükenmişlik mi yaratıyor?
Mükemmelliyetçilik çoğu zaman disiplinli olmak veya yüksek hedefler koymak şeklinde bilinir. Oysa bu kavramlar birbirinden oldukça farklıdır. Başarı odaklı bireyler gelişmeye açıkken, mükemmelliyetçi bireyler hata yapmayı bir eksiklik ve başarısızlık göstergesi olarak görebilirler. Bu kişiler için yapılan işin “iyi” olması çoğu zaman yeterli değildir; kusursuz olması gerekir. Bu nedenle en küçük hata bile yoğun kaygı, stres ve yetersizlik hissi yaratabilir.
Çoğunlukla mükemmelliyetçilik başarı getiriyor gibi görünür. Çünkü mükemmelliyetçi kişiler çoğunlukla detaycı ve sorumluluk sahibi kişilerdir. Çalıştıkları iş üzerinde uzun süre düşünür, hata yapmaktan kaçar ve yüksek standartlar belirlerler. Özellikle akademik hayat, iş hayatı veya spor gibi alanlarda mükemmelliyetçilik kişiyi ileri taşıyabilir. Ancak burada önemli olan nokta, başarının sürdürülebilir olup olmadığıdır. Dışarıdan başarılı görünen insanların birçoğu, iç dünyasında yoğun bir baskı ve tükenmişlik yaşayabilmektedir.
Mükemmelliyetçiliğin en büyük dezavantajı, bireyin sürekli kendini yetersiz hissetmesine neden olmasıdır. Kişi ne kadar kusursuz bir iş başarmış olursa olsun, ulaştığı nokta yeterli hissettirmez. Bir hedef gerçekleştiğinde kısa süreli bir tatmin yaşanır, ardından hemen yeni bir eksiklik fark edilir. Bu durum kişinin başarıdan keyif almasını engeller. Çünkü odak noktası gelişim değil, kusursuzluk haline gelir.
Bunun yanında mükemmelliyetçilik zaman zaman ertelemeye de yol açabilir. Mükemmelliyetçi kişiler kusursuz sonuç ortaya koyamayacağı düşüncesi ile birlikte yapmaları gereken veya yapmak istedikleri işe başlamaktan kaçabilirler. “Mükemmel olmayacaksa hiç başlamayayım” düşüncesi, bireyin gerçek potansiyelini ortaya çıkarmasını engelleyebilir. Aslında birçok insanın başarısızlık nedeni başaramayacak olması değil, yetersiz kalır mıyım düşüncesinden aşırı korkmasıdır.
Psikoloji alanındaki birçok araştırma bizlere aşırı mükemmelliyetçiliğin kaygı ve tükenmişlik ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Sürekli yüksek performans göstermeye çalışmak, bireyin hem zihinsel hem de duygusal olarak yorulmasına neden olabilir. Bireylerde aşırı sosyal medya kullanımıyla artan kusursuz görünme isteği, özsaygının başarıya bağımlı hale gelmesiyle sonuçlanmaktadır.
Gerçek başarı ise çoğu zaman kusursuzluktan değil, sürdürülebilirlikten geçer. Hata yapmak, öğrenmenin ve gelişmenin doğal bir parçasıdır. Başarılı insanların ortak noktası hiçbir zaman hata yapmamaları değil, başarısızlık karşısında yeniden denemeye devam etmeleridir.
Sonuç olarak mükemmelliyetçilik kısa vadede kişiyi motive ediyor gibi görünse de, uzun vadede bireyin kendisine karşı acımasız hale gelmesine neden olabilir. Elbette hedef sahibi olmak ve başarılı olmak istemek oldukça doğal ve sağlıklıdır. Ancak insanın kendi değerini yalnızca başarı üzerinden tanımlaması, yaşamı giderek daha ağır bir baskıya dönüştürebilir. Belki de gerçek başarı, kusursuz olmak değil; tüm kusurlarımıza rağmen ilerlemeye devam edebilmektir.
