Bazen büyük bir kolinin salonun ortasında durması gibidir duygularımızı bastırarak yaşamak. Önünden geçer, varlığını inkâr ederiz. Ama o koli hep oradadır; içimizde, kalbimizin tam orta yerinde, sessizce açılacağı günü bekler. “Aşkı Hatırla” dizisi, işte tam da bu duygusal süreçlere dokunuyor. Bastırılmış aşk, yarım kalmış hikâyeler, kaybedilen ama unutulmayan sevgililer… Her biri psikolojide çokça karşılaştığımız duygusal süreçlerin izlerini taşıyor. Aşkı yaşarken de ayrılırken de insan zihni derin bir iz bırakıyor. Peki neden bazı insanlar bir bakışla bile bizi hâlâ sarsabiliyor? Aşk, bağlanma, bastırma ve yas süreçleri iç içe geçtiğinde ne oluyor?
Aşk nedir sizce?
Arzulamak mı?
Bağlanmak mı?
Deli gibi özlemek mi?
Güneş ve Deniz’in ilişkisinde tüm bu soruların cevabı gizli. İlişkilerinin başında derin bir tutku varken, Güneş her canı yandığında kendini Bora’ya atıyor. Neden? Çünkü Boran’ın onu sevdiğinden emin. İnsan zihni, güvende hissettiği alanlara yönelir. Bağlanma kuramına göre, çocuklukta oluşturduğumuz bağlanma stilleri yetişkinlikteki aşk hayatımızı şekillendirir. Güneş daha güvenli bağlanan, duygularını ifade edebilen biri. Deniz ise sınırlarına sıkı sıkıya bağlı, duygularını kontrol etmeye çalışan kaçıngan bir yapıya sahip.
Aşkı Hatırla, yaşanabilecekken yaşanamayan bir aşkın hikâyesi. Ve bu hikâye bize şunu hatırlatıyor: Duygularla yüzleşmek cesaret ister. Bazen de sadece zaman. Aşk çok güçlü bir duygudur ama yaşanamamış, yarım kalmış bir ilişki insanı zihninde hapseder. “Bitmedi” duygusu kişiyi girdap gibi içine çeker. Anılar ve yaşanmışlıklar bizi dönüştürür. Ama bazı anılar o kadar ağırdır ki onlardan kaçmak için “kutulara” kaldırırız. Zihin o kutuları tozlu raflara koyar ama silmez.
Aşk ile tekrar karşılaşmak, aslında o ilişkideki kendinle tekrar karşılaşmaktır. Güneş ve Deniz göz göze geldiklerinde yalnızca birbirlerini değil, o aşkta kim olduklarını da görürler. Ve bu yüzleşme çoğu zaman kişide şu farkındalığı doğurur: “Ben o zaman kimdim, şimdi kimim?”
Bellek Kalbi Kandırmaz
Bellek sadece bilgiyi değil, duyguları da saklar. Bir şarkı, bir parfüm, hatta bir kelime; sizi geçmiş bir ana götürebilir. Terapide danışanlar sıkça şu cümleyi kurar:
“Unuttuğumu sanıyordum ama görünce içim titredi.”
Bu, bilinçdışının sakladığı duyguların yüzeye çıkmasıdır. Aşkı Hatırla dizisinde, o titremenin adı Deniz ve Güneş’in göz göze geldiği ilk sahnede can bulur.
Yarım Kalan Aşklar: Kapanmamış Dosyalar
Her aşk defteri kapanmalı mı gerçekten… yoksa bazıları sadece tamamlanmak için geri mi döner?
Psikanalitik kurama göre yarım kalan ilişkiler zihinde bir dosya olarak açık kalır. Özellikle travmatik, açıklanamamış ayrılıklar yıllar sonra bile tetiklenebilir. Güneş ve Deniz’in karşılaşmaları, bu “kapanmamış dosyaların” kendini hatırlatmasıdır. Çünkü insan beyni anlamlandıramadığı hikâyeleri tamamlamak ister.
“Seninle bitmedi, sadece yarım kaldı.”
Bu cümle, birçok terapi seansının görünmeyen özeti gibidir.
Aşkı Seçmek mi, Tanımak mı?
Deniz’in evlilik teklifinde söylediği cümle çarpıcıdır:
“Seni vapurda gördüğüm an bu günün geleceğini biliyordum.”
Peki biz gerçekten âşık olacağımız kişiyi seçebilir miyiz?
Şema Terapi’ye göre, kimi sevdiğimizi seçerken çocuklukta öğrendiğimiz kalıplar etkili olur. Eğer çocukken değer görme, güvende hissetme gibi duygusal ihtiyaçlarımız yeterince karşılanmamışsa; yetişkinlikte de bize bu ihtiyaçları “tanıdık yollarla” karşılayacağını düşündüğümüz kişilere yöneliriz. Bu yüzden bazen bizi üzen, hatta yoran insanlara çekiliriz. Çünkü zihin, tanıdık olanı “doğru” sanır.
İlişkilerde Denge ve Sınırlar
Aşk, tek başına yeterli değildir. Bir ilişkinin sağlıklı olabilmesi için güven, sınırlar ve karşılıklı uyum gerekir. Deniz’in Güneş’e güvenemediğini ve bu yüzden ayrıldığını hatırlayın. Güneş ise söz verdiği halde işine Deniz’i dahil etmeye devam etmişti.
Burada mesele haklı ya da haksız olmak değil; tarafların sınırlarına ve değerlerine saygı gösterilmemesi.
Aşkta dengenin bozulması, bir kişinin sürekli fedakâr ya da suçlayıcı rolünde kalmasına yol açar. Bu da ilişkiyi yıpratır.
Sonuç
Aşkı Hatırla, sadece iki insanın aşkını değil, bastırılmış duyguların, kapanmamış dosyaların ve yarım kalan hikâyelerin nasıl zamanla yeniden canlandığını gösteriyor. Bu dizi, bize duygularla yüzleşmenin önemini hatırlatıyor. Çünkü her bastırılmış duygu bir gün yeniden karşımıza çıkar. Ve her karşılaşma, o aşkın içinde kim olduğumuzu da bize tekrar hatırlatır.
Ayrılıklar da aşk gibi iki kişiliktir. Bir kişi terk ettiğinde oyun bitmez; aksine içimizde başka bir hikâye başlar. Ve bu hikâye, her birimizi değiştirip dönüştürür.
Aşk, sadece hissetmek değil; yüzleşmek, anlamlandırmak ve bazen vazgeçebilmektir.
