Müzik Terapinin Tanımı ve Gelişimi
Müzik terapinin tarihsel süreçteki kullanımı, başlangıçta hastalıkların kötü ruhların etkisinden kaynaklandığına ilişkin inanışlar doğrultusunda iyileştirme amacı taşırken, zamanla bilimsel temellere dayanan bir uygulama alanına dönüşmüş ve klinik ortamlarda kullanılmaya başlanmıştır (Yılmaz & Can, 2019). Dünya Müzik Terapisi Federasyonu’na göre müzik terapi, bireylerin veya grupların fiziksel, duygusal, sosyal ve bilişsel gereksinimlerini desteklemek amacıyla, müzik ve ses, ritim, melodi ve harmoni gibi müziğin temel unsurlarının eğitimli müzik terapistleri tarafından terapi sürecinde kullanılmasıdır (World Federation of Music Therapy, 2011, aktaran Kurap Öcebe et al., 2019).
Müzik Terapinin Psikolojik Sağlık Üzerindeki Etkileri
Müzik terapisinin uyku kalitesi ve depresyon üzerindeki etkilerini inceleyen bir çalışmada, katılımcıların uyku kalitesinin arttığı ve depresyon düzeylerinin anlamlı ölçüde azaldığı bulunmuştur (Chan et al., 2010, aktaran Kurap Öcebe et al., 2019).
Müzik Terapinin Uygulama Biçimleri
Müzik terapi, uygulama biçimine göre aktif ve pasif olmak üzere iki temel yaklaşıma ayrılmaktadır.
Aktif Müzik Terapi
Aktif müzik terapide bireyin müzik aletleri, sesi veya bedeni aracılığıyla müzik sürecine katılması ve duygu ve düşüncelerini müzik yoluyla ifade etmesi desteklenmektedir (Stanczyk, 2011, aktaran Yılmaz & Can, 2019). Bu uygulamada birey veya grup, müzik üretme sürecine doğrudan katılmakta ve müzikle aktif bir etkileşim kurmaktadır. Müzik ritmine eşlik eden dans da aktif müzik terapi kapsamında değerlendirilmektedir (Gençel, 2006, aktaran Yılmaz & Can, 2019).
Pasif Müzik Terapi
Pasif müzik terapide ise birey, terapistin yönlendirmesi doğrultusunda canlı veya kayıtlı müzikleri dinleyerek sürece katılmaktadır. Dinlenecek müziğin bireyin ihtiyaçları ve terapi amaçları doğrultusunda seçilmesi önem taşımaktadır. Bu yöntemde bireyden müziğe odaklanması ve müziğin akışına kendisini bırakması beklenmektedir (Wigram & Grocke, 2007, aktaran Yılmaz & Can, 2019).
Müzik Terapide Kullanılan Temel Yöntemler
Müzik deneyimi sırasında dinleme, doğaçlama, beste yapma ve yeniden oluşturma gibi etkinliklerden yararlanılmakta; bu etkinlikler müzik terapinin temel uygulama yöntemleri arasında yer almaktadır (Yılmaz & Can, 2019).
Değerlendirme
Yaşadığımız coğrafyada müzik terapi uygulamalarının geçmişi 800’lü yıllara kadar dayanmaktadır. Bu uygulamalar, 1800’lü yıllara kadar dönemin tıp ve sağlık anlayışındaki gelişmelere paralel olarak varlığını sürdürmüştür. Ancak 1850’li yıllardan sonra müzik terapinin kullanımının giderek azaldığı ve zaman içerisinde bu uygulamaların unutulduğu ifade edilmektedir. Günümüzde ise müzik terapi alanının yeniden gelişebilmesi için bu alana ilgi gösteren ve katkı sağlayan kişilere ihtiyaç duyulduğu belirtilmektedir (Öztürk & Özbek, 2018).
Müzik Terapinin Önemi
Ruh sağlığının korunması ve geliştirilmesine yönelik tamamlayıcı bir yaklaşım olarak değerlendirilen müzik terapi, bireylerin kendilerini ifade etmelerine, duygularını ve düşüncelerini anlamlandırmalarına ve psikolojik iyiliklerini desteklemelerine katkı sağlayabilecek bir uygulama alanıdır. Bu yönüyle müzik terapinin, özellikle ruh sağlığı alanındaki kullanımına yönelik bilimsel çalışmaların artırılması önem taşımaktadır.
Kaynakça
- Kurap Öcebe, D., Kolcu, M., & Uzun, K. (2019). Müzik Terapi ve Yaşlı Sağlığı. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, 1(2), 112-115. https://izlik.org/JA38ZP58RT
- Öztürk, L., & Özbek, H. (2018). Küllerinden Doğan Bir Tıbbi Uygulama: Müzik Terapi. Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi, 2(1), 1-8. https://doi.org/10.26567/JOHSE.2018142106
- Yılmaz, B., & Can, Ü. K. (2019). Türkiye’de Müzik Terapi Uygulamalarında Kullanılan Müzikler. OPUS International Journal of Society Researches, 13(19), 592-620. https://doi.org/10.26466/opus.584795
