Farkındalık, güneşi teninde, tuzlu gözyaşlarını yanaklarında hissetmektir.
Kaynağı neşe de olsa sıkıntı da olsa bedeninizde o farklılığı duyumsamaktır.
Bir şey yapmak, hızlıca tepki vermek ya da o konuda ne düşündüğünü söylemek zorunda
kalmadan bunu hissetmektir.
Farkındalık, içinde yaşadığımız her anın içinde sevgiyle var olmaktır.”
— Eline Snel, Bir Kurbağa Gibi Sakin ve Dikkatli
Heather Hawk Feinberg’in Ağlamak Yağmur Gibidir kitabından ilham alarak bu ayın konusunu ve başlığını seçerken şunu fark ettim: Tıpkı gökyüzündeki hava durumunun değişmesi gibi bizim de içimizdeki duygu ve düşünsel hava durumumuz sürekli değişiklik gösteriyor. Kitapta da şöyle bir kısım var hatta:
“Duygular, hava olayları gibidir.
Gelip giderler. Eh madem duygular hava olaylarına benziyor, o zaman ağlamak da yağmur gibidir.”
Doğa, bu değişkenliği her defasında büyük bir hoşnutlukla karşılayıp kabullenirken; her mevsim ve hava durumunun beraberinde getirdiği her ne var ise onları içinde bulunduğu anda kocaman kucaklayıp, onlarla şekillenip, değişip diğer mevsime geçerken; bizlerin zorlayıcı duygulara takılıp kalması çoğu zaman içinde yaşadığımız anı fark edip yaşamamızın önüne geçebiliyor. İşte tam da bu noktada mindfulness bize anda kalabilmenin öneminden bahsediyor.
Mindfulness Nedir
Mindfulness veya Türkçeye çevrilen hâliyle “Bilinçli farkındalık”, yargılamadan, kabullenici bir şekilde dikkati odaklamak ve anda kalmaktır. Yani o andaki deneyime dikkati vermek olarak tanımlanmaktadır.
İçinde bulunulan ana ait dikkati düzenlemek, odaklanmak, yaşanan deneyime yönelmek, açık olma hâli ve kabul, mindfulness’ın temel yapı taşlarıdır. En temelinde ise “dikkatin” ve “duyguların” düzenlenmesi amaçlanmaktadır. Böylece bireyler, dikkatini yoğun olan düşüncelerinden arındırmış bir şekilde daha esnek bir bilişe sahip olur (Atalay Z. ve diğerleri, 2017).
Aslında farkındalık, her bireyde farklı düzeylerde bulunan doğal bir özelliktir. Mindfulness ise otomatik pilottan uzak bir şekilde kişinin kendi deneyimine bir dizi strateji ile bir gözlemci gibi yaklaşarak anda kalabilmesidir. Kişi farkındalık odağını bedenine ve duygularına yöneltir. Duyguları yok saymadan dikkati o andaki deneyime odaklar. Bu şekilde yoğun duygu ve düşüncelerden uzaklaşıp o anki deneyime yönelerek bilişsel esnekliğe ulaşması amaçlanır (Akdemir ve Özcan, 2023).
Mindfulnessın Faydaları
— Kişiye dikkat dağınıklığı ve odaklanma konusunda fayda sağlar.
— Dinginlik, huzur ve kabulü bulmaya yardım edecek değerler konusunda rehberlik eder.
— Kronik yorgunluk, stres, depresyon, anksiyete gibi zorlayıcı durumları azalttığı bulunmuştur.
— Pozitif kabul ve pozitif düşüncelerin artmasını sağlar. Bireyi stresten uzaklaştırıp olumlu yönde bir etki yarattığı için beyindeki hafıza, öğrenme ve odaklanma ile ilgili alanlar üzerinde olumlu etkilerde bulunur.
— Bireyin kendisi, diğerleri ve çevresiyle daha çok temasa geçmesini sağlar. İnsan ilişkileri ve sosyal beceriler üzerinde olumlu etkiler yarattığı bulunmuştur.
— Bireyin kendisi ve düşüncesi arasındaki farkı görmesini sağlar; düşüncelerle yaşamak yerine değişen ve değişebilen şeylere gözlemci olarak bakabilmeyi destekler. Dengeli ve esnek ruh hâlinde olmaya yardımcı olur (Bayram ve Çönkü, 2020).
Sakin Bir Zihin
“SAKİN BİR ZİHİN, KİŞİYE GÜÇ VE GÜVEN VERİR.
BU NEDENLE SAKİN BİR ZİHİN VÜCUT SAĞLIĞI İÇİN OLDUKÇA ÖNEMLİDİR.”
— Dalai Lama
Mindfulness Egzersizleri Nelerdir
Mindfulness egzersizlerinin beyni yeniden yapılandırdığı ve mutluluk seviyesi üzerinde artış sağladığı bulunmuştur.
Meditasyon Yapmak
Gün içinde belli bir zamanı oturarak veya uzanarak düşünce, duygu, beden ve nefesi gözlemlemeye meditasyon denir.
Anlık Farkındalık Pratikleri
Gün içerisinde yapılan herhangi bir şeyi bilinçli farkındalık ile yapmak. Temel niyet, otomatik pilottan çıkıp yapılan şeyin farkında olma hâline geçebilmektir.
Nefes Pratikleri
Gün içerisinde dikkatin uçuştuğu fark edildiğinde, iki nefes süresince bile olsa nefese dönme pratiğidir. Nefesi güvenli bir sabitlik merkezi olarak çapalamak önemlidir.
Hareket Pratikleri
Yoga, dans, yürüyüş, koşu gibi bedensel hareketler.
İyi Gelen Aktivite
Yapmaktan zevk alınan bir aktiviteye bilinçli şekilde zaman ayırmak (Bayram ve Çönkü, 2020).
“Dalgaları durduramazsın ama sörf yapmayı öğrenebilirsin.”
— Jon Kabat Zinn
“Sörf kolay bir spor değildir. Dalgaları yola getiremezsiniz ya da küçültemezsiniz. Onlar kendi ritimleriyle gelirler; bazen yüksek, bazen alçak olurlar. Deniz bazen çok dalgalıdır, bazen de durgundur. Hemen tepki vermeden bir an durup nasıl bir dalgayla karşı karşıya olduğumuza bakarsak hayat daha sakin geçer.”
— Eline Snel, Bir Kurbağa Gibi Sakin ve Dikkatli
Yaşadığınız her anın içinde farkındalık ve sevgiyle var olmanız dileğimle.
Sevgiler ♡
Kaynakça
Akdemir, A. ve Özcan, E. (2023). Mindfulness (Bilinçli Farkındalık) ve Emzirme. Kadın Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 9 (Özel Sayı-1), 62–66.
Atalay, Z., Aydın, U., Bulgan, G. ve Taylan, R. D. (2017). Bilinçli Farkındalık Temelli Öz-Yeterlik Ölçeği – Yenilenmiş: Türkiye Uyarlama Çalışması. İlköğretim Online, 16(4), 1803–1815.
Bayram, D. ve Çönkü, D. T. (2020). Mindfulness – Bilinçli Farkındalık – Aileler ve Eğitimciler İçin Uygulamalı El Kitabı. Nobel Akademik Yayıncılık.
Snel, E. (2016). Bir Kurbağa Gibi Sakin ve Dikkatli. Pegasus Yayınları.
Feinberg, H. H. (2021). Ağlamak Yağmur Gibidir. İlksatır Yayınevi.
