Amerikan dizi tarihinde en sevilmeyen başrol karakterleri listesinde hep yerini alan o karakter: Rory Gilmore. Yedi sezonluk Gilmore Girls macerasının ilk üç sezonunda hepimizin göz bebeği olan sevimli, naif ve kibar Rory, dizinin ilerleyen sezonlarında gittikçe daha sinir bozucu ve bencil bir karakter haline geldi. Peki, gözlerimizin önünde çöken bu karakter gerçekten sinir bozucu biri mi, gördüğü muamelenin doğal bir sonucu mu ya da kötü bir karakter yazımının mı sonucu?
İlk sezonlarda izlediğimiz çarptığı geyiğin peşinde koştuğu için sınavına geç kalan Rory, son sezonlarda “benim ağacım” diye bahçedeki ağacı sahiplenip olayı çıkaran, sevgilisini aldatan birine dönüşüyor. 18 yaşında bütün hayatı çözmüş olan Rory, 22 yaşında tamamen kayıp savrulan bir genç oluyor. Bu değişim seyirciyi şaşırtsa da düşünüldüğünde doğal bir sonuç. Rory’nin değişimini gelin beraber inceleyelim.
İdealize Edilmiş Bir Gençlik ve Gerçeklik Çatışması
Lorelai, Emily ve Richard tarafından idealize edilen, her mütevazılığında gereksizliği ısrarla söylenilen Rory’nin bir noktadan sonra mütevazılığını bırakması çok doğal bir sonuç. Israrla yaşıtlarından daha üstün olduğu söylenilen Rory’nin bir yerden sonra bu durumu kabullenmesi hem ailesini hem de aynı şekilde Rory’nin üstün olduğunu düşünen seyirciyi şaşırttı. İnsanlık olarak kişilerdeki iyi özellikleri yalnızca o kişi kabul etmediğinde mi seviyoruz? Ya da bazı iyi özelliklerin varlığını fark etmek bizi o özelliklerden uzaklaştırıyor mu? Ya da sevilen şey kişinin o özelliğe sahip olmasından ziyade, o özelliğe sahip olmasına rağmen farkında olmaması, mütevazı olması mı? Belki de Rory’yi bize sevdiren şey başarısı, iyiliği ve güzelliğine rağmen bunların hepsi hakkındaki mütevazılığıydı. Bu, durumu kısmen açıklasa da Rory’nin sezonlar ilerledikçe artan bencilliğini tam olarak açıklamıyor. Peki, bu durumun sebebi ne olabilir?
Sorumluluk Bilinci Eksikliği ve Ebeveynlik Rolleri
Rory ve yaşamı incelendiğinde asla karşılaşmadığı ve hiçbir büyüğü tarafından öğretilmediğini gördüğümüz bir özellik var: sorumluluk alma bilinci. Babası Christopher karakterine baktığımızda başta evlilik teklifi ederek almaya çalıştığı göstermelik sorumluluk dışında kızının hayatında olmayıp bütün sorumluluğu Lorelai’a bıraktığını görüyoruz. Bunun karşılığında en çok örnek aldığı annesi ise karşılık olarak hiçbir şey vermiyor. Geldiğinde seviniyor, ona her zaman davrandığı o dostuymuş gibi davranıyor ve Christopher, kızını büyütmeye katılmamasının hiçbir karşılığını görmüyor.
Annesi Lorelai incelendiğinde ise kişisel ilişkileri ve hatta kızıyla ilişkilerinde dahi gereken sorumlulukları almayan birini görüyoruz. Evde çoğunlukla daha sorumlu olan kişi olma rolünü Rory üstlenmek zorunda kalıyor. Lorelai’ın annelik sorumluluğunu alamamasının en büyük örneği olarak Rory’nin üniversiteyi bıraktığı dönemi gösterebiliriz. Rory ömrü hayatında ilk defa düşüp kafasının karıştığı ve Lorelai ile planladıkları yoldan çıktığı bir döneme girdiğinde, Lorelai kızının yanında olmak yerine annesi değilmiş de arkadaşıymış gibi ona küstü. Rory’nin yaşadığı durumun zorluğu da göz önünde bulundurulursa attığı adım yanlış olsa da yapılabilir ve bir genç için sıradan olabilecek (tekne çalması dışında tabii) bir durumdu. İlk ebeveynlik sınavında ise Lorelai gereken sorumluluğu alamadı.
Aynı şekilde romantik ilişkilerinde de Lorelai’ı çoğunlukla ilişkinin gereken sorumluluklarını almayan ve biraz benmerkezci bir tutuma sahip biri olarak görüyoruz. Richard ve Emily’yi ise klasik bir zengin tiplemesi ile yaptıkları birçok yanlışı diğerlerine göre üstün olmaları ile tanımlayan bir çift olarak görüyoruz. Bu karakterler yalnızca sorumluluk almamakla kalmıyorlar, çoğu zaman sorumsuzluklarının karşılığını da çevresinden görmeyen karakterler. Dizi sürecinde de Rory’ye öğrettikleri şey de bu.
İlişkilerde Sorumluluktan Kaçış ve Öğretilen Davranış Kalıpları
Dean ve Rory tekrar bir araya geldiğinde ayrı kaldıkları dönemde Rory’nin Tristan karakterini öpmesini Dean ile paylaşmaması gerektiğini Lorelai söylemişti. Lorelai, Dean’in duygularını korumaya çalıştığını söylese de kızına öğrettiği tek bir şey vardı: Yaptığın her yanlışın sorumluluğunu almak zorunda değilsin. Bu öğreti birlikteliklerinin devamında Dean’i Jess ile alenen aldatırken verilen tepkinin azlığı ile devam etti. Sonrasında gereken tepkiyi vermiş olsa da dizi boyunca aldatma durumuna tüm karakterler tarafından verilen tepkinin azlığı ortada ve tepkinin gerekenden geç verilmesi ve başta anlayışla karşılanması durumu pekiştiren şeylerden biri.
Gilmore Soyadının Yükü ve Ayrışan Dünyalar
Bununla beraber Rory ve Lorelai karakteri, Emily ve Richard’ın dünyasına bakış açılarının farklılığı da önem taşımakta. Lorelai için o dünya kaçılması gereken, hapsedici bir dünya iken Rory için merak uyandırıcı ve güzel bir dünya. O dünyaya açılan pencere ikisine çok farklı şeyler sundu. Lorelai için o dünyadaki rahatlığın hep bir bedeli varken Rory için altın tepside sunuldu. O dünyanın gerekliliklerini içine çekilip kayboluncaya kadar anlayamayan Rory, her zora düştüklerinde onları kurtaran bir Gilmore soyadının varlığını içten içe severken, Lorelai bu dünyaya olan nefretlerinde beraber olduklarını düşünmekteydi. Bu durum ise Lorelai tarafından Rory üniversiteyi bırakıp Richard ve Emily’nin yanına taşındığında fark edildi.
Mükemmeliyetçilik ve Beklenmedik Başarısızlık
Çocukluğu ve ergenlik yıllarında çevresi tarafından idealize edilen, başarılı çocuk Rory’nin yetişkinlik hayatında bu durumun değişmesi aslında birçok araştırmada rastlanan bir bulgudur (Bıçakçı ve Baloğlu, 2020; Gönültaş ve Emir, 2022; Yaman ve Oğurlu, 2014). Bu çalışmalarda üstün yetenekli öğrencilerin %9 ile %50 şeklinde geniş yelpazede bir oranla beklenmedik düşük başarı tecrübe ettiği rapor edilmiştir. Kişinin mükemmeliyetçiliğinin, motivasyon eksikliği ile birlikte ailesinden gelen gerçek dışı beklentilerin ve yetersiz ebeveyn rol modelliğinin de faktör olduğu düşünülmektedir (Bıçakçı ve Baloğlu, 2020; Gönültaş ve Emir, 2022; Yaman ve Oğurlu, 2014).
Rory’nin mükemmeliyetçiliği sonucu her şeye yetişmekte gittikçe zorlanması, zaman geçtikçe özellikle Mitchum karakterinin yorumundan sonra gazeteciliğe karşı kaybettiği motivasyon bunlara örnek gösterilebilir. Ek olarak Lorelai, Emily ve Richard’ın Rory’ye yönelik ağır beklentileri, Lorelai’ın olamadığı kişi olma gibi büyük bir beklentinin ağırlığı ise bulgularla uyum gösterdiği düşünülebilir. Son olarak da Lorelai’ın Rory’yi desteklemesine rağmen akademik olarak hayatını yönlendirmede yeterli bir örnek olmadığını söylemek ise gerçeklikten çok da uzak olmaz. Sonrasında hayatına Richard’ın girişi, hem alanlarının ve karakterlerinin birçok alanda farklı olması sebebiyle Richard karakterini yeterli bir rol model olmaktan uzaklaştırmıştır.
Sonuç: Rory Gilmore – Gerçek Bir Karakterin Yansımaları
Durum, çevre ve yaşamı incelendiğinde Rory Gilmore’un kötü biri olmaktan ziyade çevresinin ve yaşamının doğal bir sonucu olduğu kanısına varmak gerçeklikten çok da uzak olmaz. Yalnızca ekranda gördüğümüz idealize birçok karakterden farklı olarak daha karmaşık ve gerçekçi bir karakter izlemek seyirciyi zorlasa da dizi kitlesini kaybetmeden en sevilen sonbahar dizilerinden biri olmaya devam etmekte.
Kaynakça
Bıçakçı, M., & Baloğlu, M. (2020). Üstün zekâlılarda beklenmedik düşük başarı (BDB): Özellikler, etken faktörler ve müdahale. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 22(3), 771-798. doi: 10.21565/ozelegitimdergisi.607979
Gönültaş, A., & Emir, S. (2022). Özel Yetenekli Öğrencilerde Beklenmedik Başarısızlık ve Olası Nedenleri. Milli Eğitim Özel Eğitim ve Rehberlik Dergisi, 2(3), 177-211.
Yaman, Y., & Oğurlu, Ü. (2015). Üstün Yetenekli Öğrencilerde Beklenmedik Düşük Akademik Başarı. HAYEF Journal of Education, 11(2), 1-21.
