Psikoloji Bölümüne İlk Adım
Psikoloji bölümü, günümüzün popüler mesleklerinden biridir. Devlet veya özel üniversite fark etmeksizin, birçok üniversitede bu bölüm bulunmaktadır. Yeni mezun bir psikolog olarak kendi deneyim ve düşüncelerimi, bu bölümü okumak isteyen kişilere aktarmanın faydalı olabileceğini düşünüyorum.
Göründüğünden Daha Fazlası: Lisans Süreci
Türkiye’de ve dünyada, psikoloji okumak ve mezuniyet sonrası süreçlerin nasıl ilerleyeceğini belirlemek giderek zorlaşıyor. İşin aslı, bizi zorlayan kısım teorik derslerin anlaşılmaz olması değil. Eğer alana biraz merakınız ve sevginiz varsa, o karmaşık dersler bir şekilde hallediliyor. Bizi zorlayacağını düşündüğümüz dersler, aslında bir insanı bütüncül bir şekilde değerlendirmemizi ve danışanın kendisini anlaşılmış hissetmesini sağlayacak yolu oluşturuyor. Lisans sürecinde beynin anatomisinden görüşme tekniklerine, bir araştırmanın nasıl yürütüleceğinden bunların nasıl raporlanacağına kadar pek çok konuyu kapsamlı bir şekilde öğreniyoruz. Tüm bunlar, psikolog olarak danışanla bağ kurmamızı kolaylaştıran, bir nevi köprü görevi gören yapı taşlarıdır. Ancak bizi asıl bilinmeze götüren soru ise: “Ben ne olacağım?” Mesleğimizi yapabilmek için gerekli temel bilgileri öğreniyoruz fakat bunların ne denli yeterli olduğu konusu belirsizliğini koruyor.
Mezuniyete Giden Yolda Kaygılar
Evet, ilgi duyduğumuz ve keyif aldığımız bir bölümdeyiz. Kendimizi ve başkalarını anlama yolunda birçok kez adım atmış bireyleriz. Fakat durum bundan ibaret değil. Lisans sürecindeyken “Acaba staj bulabilecek miyim?”, “Eğer bir staja kabul alırsam orada kullanılır mıyım?”, “Hangi kulübe, hangi etkinliğe, hangi gönüllülüğe katılmalıyım?” gibi sorular; mezun olduktan sonra ise “En uygun ücretli eğitimlere nasıl ulaşırım?”, “Yüksek lisans yapmak için yüksek fiyatlar ödemek zorunda mıyım?” gibi düşüncelerle zihnimizi meşgul ediyoruz. Bu bitmek bilmeyen düşüncelerle baş etmeye çalışırken bir de bakıyorsunuz, mezun olmuşsunuz. Her şey bir anda ciddileşiyor ve siz geçmişinizle, yaptığınız ya da yapamadığınız birçok şeyle baş başa kalıyorsunuz. Sürekli kendimizi nasıl daha fazla geliştirebileceğimizi düşünüyoruz çünkü alanımızda çok fazla rekabet var. Bu rekabette ya kendimize yer edinmeye çalışacağız ya da bunu bir rekabet olarak görmeyip kendi yolumuzda yenilikler yaratmaya çalışacağız.
Mesleki Gelişim mi, Maddi Yük mü?
Psikoloji bize alan seçimi konusunda geniş bir perspektif sunsa da bu alanlardan birinde gerçekten “uzman” ve yetkin olabilmek için kaliteli eğitimler ve zorlu deneyimler gerekiyor. Bu yönüyle psikoloji bölümünün artık maddi sömürüye oldukça açık bir hâle geldiğini düşünüyorum. Taşkın ve Yılmaz’ın (2023) da belirttiği gibi, yasal bir meslek yasasının eksikliği ve denetimsiz özel eğitim kurumlarının varlığı, yeni mezunları mesleki yetkinlik kazanma arzusu üzerinden ciddi bir ekonomik sömürü çarkının içerisine çekiyor. Dolayısıyla bu yolda yürürken çok iyi düşünmek, içimizdeki “daha iyi olma” arzusunu yıkıcı bir kaygıya değil, bizi besleyen bir ilham kaynağına dönüştürmek gerekiyor.
Sonuç: Psikolog Olmak Bir Varış Noktası Değil, Yolun Kendisidir
Ergin’in (2021) vurguladığı gibi, mezunların istihdam piyasasındaki bu güvencesizlikle baş edebilmesi ancak mesleki standartları yakalaması ve yeniliklere açık olmasıyla mümkün. Gelecekte var olabilmek için yeni teknikler öğrenmeli, öğretmeli; teknolojiyle bağımızı her daim sağlam tutmalı ve bolca okuyup araştırmalıyız. Günün sonunda psikolog olma yolculuğu; doğrusal olmayan, yoğun emek, sabır ve dirayet isteyen aşamalı bir süreçtir.
Kaynakça
- Ergin, A.(2021). Türkiye’de Yükseköğretim ve İstihdam Kıskacında Psikoloji Eğitimi: Standartlar ve Güvencesizlik Sorunu. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi.
- Taşkın, M. & Yılmaz, S.(2023). Ruh Sağlığı Alanında Sertifikasyon Pazarı ve Yeni Mezun Psikologların Mesleki Kimlik Gelişimi. Türk Psikoloji Yazıları.
