Dijital Ebeveynlik Nedir?
Çağımız ilerledikçe anne baba rollerine bir yenisi daha eklendi. Onlardan birisi de dijital ebeveynlik. Sık sık duyduğumuz, karşılaştığımız bu kavram nedir peki? Çağımızın dijital dünyasının gereklerini yadsımayan, temel düzeyde dijital araçların kullanımına hakim, dijital ortamlardaki olanakların ve risklerin farkında olan, çocuğunu bu risklere karşı koruyabilen, çocuklara dijital dünyada iyi bir rehber olabilen, teknolojik gelişmelere daima açık olan anne-babalardır.
Bilinçli Teknoloji Kullanımı ve Sorumluluklar
Çağımız sürekli gelişim ve değişim göstermektedir. Dijital ebeveyn demek bu değişikliklere bilinçli ayak uyduran ebeveyndir. Tablet, bilgisayar, telefon gibi çeşitli dijital araçların kullanımını bilen bu araçlardaki tehlikeyi görüp sezebilen kişidir. Maalesef dijital platformlarda her türlü tehlikeli iş yapılmaktadır. Çocuklarımız büyüsel düşüncenin içindedirler. Hayal ne gerçek ne zor fark edebiliyorlar. Bu durumda anne babalara daha farklı sorumluluklar düşmektedir. Peki bu sorumluluklar nelerdir?
Dijital Ebeveynlik Rolleri
-
Dijital Okuryazarlık: Ebeveyn dijital dünyayı bir kitap gibi okumalıdır. Dijital platformlar ne anlatıyor, biz ne anlıyoruz analiz etmelidir.
-
Farkında Olma: Ebeveyn dijital dünyadaki doğru bilgilerin yanlış bilgilerin farkında olmalıdır. Hassas konuları bilen ebeveyn çocukları ile doğru adımlar atar.
-
Kontrol: Ebeveyn dijital dünyadaki tehlikeyi kontrol edebilecek bilince sahip olmalıdır. Hangi siteler kumar sitesi, hangi siteler illegal iş yapıyor bunu bilmeli. Çocuğu hangi platformlarda daha fazla zaman geçiriyor bunun kontrol ve takibini yapabilmeli. Gerektiğinde dijital sahalara ebeveyn kilidi koymalı.
-
Etik: İnternet bize filtresiz konuşma yazma hakkı tanımamalı. Klavyemizden çıkan cümlelere dikkat etmeliyiz. Paylaştığımız içeriklerin çocuklarımızın ahlak gelişim düzeyine uygun mu değil mi bunu bilmeliyiz.
-
Yenilikçilik: Dijital ebeveynler gözlerini dış dünyaya kapayamaz. Çağımız her saniye gelişim ve değişim göstermektedir. Yeniliklere açık olup ebeveyn kişiliğimiz çevresinde bu yenilikleri hayatımıza katmalıyız.
Dijital Ebeveyn Olarak Neler Yapabiliriz?
Anne babanın en büyük problemi çocuğuna zaman ayırmamasıdır. Çocuğun ailesi ile zaman geçirme ihtiyacı onun için su gibi temel bir ihtiyaçtır. Aileler çocukları ile telefondan, tabletten daha fazla zaman ayırması gerek. Çocuk ekran ışığından çok annesinin gözlerindeki ışığı görmeli. Bildirim sesinden çok baba şefkatinin tınısını hissetmeli.
Teknolojik aletler ödül olarak verilmemeli. Hiçbir anne baba çocuğuna ödül olarak alkol vermez fakat konu tablet, bilgisayar olunca aynı hassasiyeti göstermiyor. Teknolojik aletlerin fazla kullanımının ruhu sömüren bir uyuşturucu olduğunun farkında olmalıyız. Maalesef ki çocuklarımız ödülle cezalandırılmaktadırlar.
Çocuklarımız bizim prim kasacağımız nesneler değiller. Sürekli onların fotoğraflarını paylaşmak da bir istismardır. Onların herhangi bir izni yok ve biz onların masumluklarını kendimizi popüler etmek için kullanmamalıyız. Çocuğumuza karşı sık sık uyarı yapmak da işlevsel değildir. Sürekli nasihat vermek karşıt tepki geliştirmesine sebep olabilir. Onlara karşı parmak sallayıp suçlayıcı bir dil kullanmamalıyız.
Asıl iş çocuğumuza yerinde ve gerekli sınır koymaktır. Bu sınırlar onları jilet gibi kesen sınırlar değil etrafında nefes alabileceği çiçekli sınırlar olmalıdır.
Sonuç
Gerçekten bilgili sağlıklı bir dijital ebeveyn olmak istiyorsak kendimizi, çocuğumuzu ve dijital dünyayı iyi tanımamız gerek. Dijital ebeveyn olarak bizim de bu platformları dikkatli kullanmamız gerek, sadece çocuklarımızın dikkatli kullanmasını istemekle bir yol kat edemeyiz. Bu yolda anne baba olarak tutarlı bir tavır sergileyip çocuğumuzla beraber omuz omuza hareket etmeliyiz.
Teknolojik aletler bir ödül değildir. Çocuğumuzla zaman geçirmeyi bilmeliyiz, onun ruhuna dokunabilmek çok önemli. Çocuk belki de dünyanın gürültüsünü bastırmak için bu dünyanın içine kaçıyor.
