Sosyal medya veya gün içerisinde maruz kaldığımız ekran, günümüzde birçok yetişkinin ve çocukların günlük yaşamının tamamını kapladığını sizler de gözlemlediniz mi?
İşte özellikle bahsettiğimiz bu sürekli kullanım, özellikle çocuklarda ekran bağımlılığı diye adlandırdığımız problemi beraberinde getiriyor.
Ekran Bağımlılığı Nedir?
Bireyin çeşitli dijital cihazları; telefon, tablet, bilgisayar vb. gibi araçların kullanımındaki aşırılık ve bu cihazların kullanımını kontrol edememesidir.
Aşırı kullanıma bağlı olarak çocuklarda sürekli oyun oynama isteği, sosyal medya sayfalarını yenileme isteği duyabilirler. Günlük bu kadar fazla ekran kullanımı ise kendisi ile beraber sosyal izolasyon, ruhsal ve bedensel problemleri getirebilir.
Her Uzun Ekran Kullanan Çocuğa Bağımlı Diyebilir Miyiz?
Örnek göstereceğim belirtilere sahipse çocuk bu durum ekran bağımlılığının göstergesi olabilir:
-
Telefon veya tabletinden uzak kalınca sinirli, stresli, ağlamaklı ve huzursuz olmaları
-
Uyumadan önce telefonu ile oynayıp uykuya dalmaları
-
Göz temaslarında azalma
-
Arkadaş ve aile ile vakit geçirmek yerine ekranda kalmayı tercih etmeleri
-
Sosyal hayatı dikkatleri çekmemesi
-
Aileden gelen uyarıları dikkate almamaları
Çok erken yaşlarda ekran ile tanışan çocuklarda dikkat dağınıklığı ve sosyal becerilerinde gelişmeme ve iletişim kurmada eksiklikler gözlemlenebilir.
Ekran Kullanım Yaşı Var Mıdır?
Çocukların ekran ile tanışması ne kadar geç olursa o kadar iyidir. Uzmanlar, bebeklik döneminde dahi ekrandan uzak tutmalarını önerirler.
En az 2 yaşına kadar ebeveynler çocuklarını ekranlardan uzak tutmalıdır çünkü ekrana maruz kalan bebeklerde gelişimsel problemlerin çıkabileceği gözlemlenmektedir.
İdeal Ekran Süresi Kullanımı Ne Kadar Olmalıdır?
Ekran kullanımı yaşa ve ihtiyaca göre değişkenlik gösterse de:
-
2-5 yaş arası kullanımda günlük bir saati geçmemesi önerilmektedir.
-
Okula giden çocuklarda ise okul içi gereksinimler hariç günde iki saati geçmemelidir.
Amerikan Pediatri Akademisi ekran süreleri hakkında şu önerileri sunmaktadır:
-
0-2 yaş için ekran önerilmemektedir.
-
2-5 yaş çocuklar için gün içerisinde bir saati geçmemeleri önerilmektedir.
-
6 yaş ve üzeri çocuklarda ekran süresi için net bir sınırlama olmasa da, uykuyu, sosyal çevreyi ve fiziksel aktiviteleri engellemeyecek seviyede kullanılması önerilmektedir.
Sosyal Medya ve Ekran Bağımlılığının Çocuklar Üzerindeki Etkileri
-
En büyük etkilerinden biri sosyal izolasyon; çocukların arkadaşlarından, ailelerinden ve sosyal çevrelerinden uzaklaşmalarına sebep olur.
-
Bu izolasyon anksiyete ve depresyonu da beraberinde getirebilir.
-
Sorumluluklarını yerine getirmedikçe kaygıları artar, başarısızlıkla birlikte depresyon gelişebilir.
-
Öfke kontrollerinde bozulmalar meydana gelebilir.
-
Fiziksel sağlıklarında bozulmalar oluşabilir; göz bozuklukları, omurga problemleri ve obeziteye sebep olabilir.
-
Uykuda problemler yaşayabilirler; gece geç saatlere kadar ekrana maruz kalan çocuklarda kalitesiz uyku gözlemlenmiştir.
-
İletişim eksikliğine sebep olabilir.
-
Dikkat eksikliği ve unutkanlığa yol açabilir.
Ebeveynler Çocuklarının Ekran Süresini Nasıl Yönetmeliler?
-
Zaman sınırı koyabilirler.
-
Aile içerisinde sosyal aktiviteleri artırabilirler.
-
Aileler çocuklara rol model olmalıdır, kısıtlamalar yalnızca çocuklara getirilmemelidir.
-
Çocuklara okuma alışkanlığı kazandırılmalıdır.
Elbette teknolojik aletler zararlı olduğu kadar faydalı yanlara da sahiptir. Çocukların kontrollü bir şekilde telefon, tablet ve televizyonu kullanmaları eğitici olabilir. Ancak bağımlılık seviyesine ulaşmaması için ebeveynlerin sürekli kontrol etmeleri gerekmektedir.
Sonuç
Sonuç olarak bu yazımdan çıkarım yaparsak, çocuklarda çok yaygın görünen bu bağımlılığın olumsuz yan etkilerinin oldukça fazla olduğunu gözlemlemiş bulunmaktayız.
Dikkatli ve kontrollü kullanım sonrası bağımlılık seviyesine gelmeden teknolojik aletlerin kullanımı yarar sağlayacaktır. Her türlü bağımlılık olumsuz etkiler doğurur ve bu etkilerin büyük kısmı psikolojik sorunları beraberinde getirir.
Erken yaşta sosyal medya ve ekran bağımlılığının sebep olduğu anksiyete ve depresyon, çocuklarda normal hayata geçiş süresini uzatabilir. Bu nedenle kontrolün büyük kısmı ebeveynlere düşmektedir.
