I see you. You’re not like the others, are you?
(Seni görüyorum. Sen diğerleri gibi değilsin, değil mi?)
– Joe Goldberg
Netflix’in popüler dizisi You, ilk sahnesinden itibaren izleyiciyi rahatsız edici bir yakınlıkla karşılar: Joe Goldberg’in iç sesiyle. Dışarıdan bakıldığında nazik, entelektüel ve romantik bir adam gibi görünen Joe, aslında takıntılı aşk anlayışı ve tehlikeli davranış kalıpları ile örülmüş bir kişilik sergiler. Bu yazıda, Joe’nun davranışları psikolojik kuramlar üzerinden yorumlanarak bağlanma stilleri, narsisistik özellikler, obsesif yapılar ve geçmiş travmalarla olan ilişkileri Joe’nun hayal ve kafa yapısında oluşan düşünceler ile yola çıkıyoruz.
Joe karakteri, sadece bir anti-kahraman değil, aynı zamanda modern toplumda romantize edilen “takıntılı aşk” figürünün karanlık bir yansımasıdır.
1. Takıntılı Aşk ve Obsesif Yapı
Joe’nun aşk anlayışı, sağlıklı romantik ilişkilerden oldukça uzaktır. Tanıştığı kadınları bir anda “kaderinin parçası” olarak kodlar ve onlar hakkında saplantılı düşüncelere kapılır. Joe, Beck’le tanıştığında şöyle der:
“Merhaba sen. Kitapçıya gelişin, telefonun… Hepsi tesadüf olamaz.”
Bu tür düşünceler, obsesif kompulsif bozukluk spektrumunda yer alan takıntılı düşünce kalıplarına işaret eder. Obsesif kişilerde görülen kontrol ihtiyacı, Joe’nun sevdiği kadının tüm hayatını gözetlemesi ve kontrol etmesiyle örneklenebilir.
2. Bağlanma Kuramı ve Güvenli Olmayan Bağlanma Stili
Joe’nun çocukluğuna dair sahnelerde annesiyle olan ilişkisi, duygusal ihmal ve güvenlikten yoksun bir bağlanma dinamiğiyle dikkat çeker. Bu da onun yetişkinlikte geliştirdiği “kaygılı-bağlı” veya “kaçıngan-bağlı” davranışlarla örtüşür. Joe için terk edilme tehdidi, kontrolcü ve manipülatif davranışları tetikler.
“Sana kendini güvende hissettireceğim. Kimse seni benim kadar sevemez.”
Bu söylem, hem bir koruma vaadi hem de patolojik bir bağlanma ihtiyacının dışavurumudur.
3. Narsisizm ve Grandiyöz Öz-Değer Algısı
Joe, çoğu zaman kendi eylemlerini haklı göstermek için iç sesinde rasyonelleştirmeler yapar. Başkalarının sınırlarını ihlal ettiğinde dahi, bunu “onların iyiliği” için yaptığını iddia eder.
“Ben kötü biri değilim. Sadece bazen… zor kararlar almak gerekiyor.”
Bu savunma biçimi, narsisistik kişilik örüntülerinde sıkça görülür. Joe, kendini her zaman “anlaşılmamış bir kurtarıcı” rolünde görür; bu da grandiyöz bir öz-değer algısına işaret eder.
4. Travmatik Geçmiş ve Şiddet Döngüsü
Dizide Joe’nun geçmişine dair verilen ipuçları, çocukken babasından gördüğü şiddet ve annesinin pasifliğiyle yoğrulan bir travmatik bağlamı işaret eder. Bu da onun ileride uyguladığı şiddeti içselleştirmesine ve “aşk uğruna yapılan fedakarlıklar” olarak meşrulaştırmasına neden olur.
“Aşk uğruna her şeyi yaparım. Gerekirse öldürürüm.”
Bu cümleyle Joe, şiddeti aşkın bir bileşeni olarak tanımlar; tıpkı çocukken öğrendiği gibi.
5. Dijital Çağda Gözetleme ve Kontrol
Joe’nun karakterini özel kılan unsurlardan biri de dijital araçları kullanma becerisidir. Sosyal medya, cep telefonları ve konum servisleri sayesinde birine dair tüm bilgilere ulaşabilir. Bu durum modern ilişkilerde “mahremiyet” sınırlarının nasıl ihlal edildiğini ve “görünmez gözetmen” temasını yeniden gündeme getirir.
Joe şöyle der:
“İnsanlar kendilerini sosyal medyada açık ediyor. Ben sadece onların anlattıklarını okuyorum.”
Bu ifade, kendi sapkın davranışlarını normalleştirme çabasının dijital çağ versiyonudur. Ve bir noktada aslında yapılan her yanlışa kendi içinde doğru ve yaptığını destekleyen ifadeye dönüşüyor. Bu süreç ise ileride daha da tehlikeli bir boyut alabilir.
Joe Goldberg’in Psikolojik Profili Üzerine Sonuç
Joe Goldberg karakteri, romantik aşkın patolojik sınırlarını zorlayan bir örnektir. Yüzeyde masum ve hatta sevecen görünen davranışları, aslında yoğun kontrol arzusu, takıntılı düşünceler ve travmatik geçmişin yarattığı derin bir boşlukla şekillenir. Dizinin başarısı, yalnızca bir gerilim hikâyesi sunmasında değil, aynı zamanda izleyicinin bu karmaşık karakterle zaman zaman empati kurmasında yatar. Bu da “normal” ve “anormal” davranışlar arasındaki çizginin ne kadar ince olduğunu sorgulatır.
Joe’nun kendi iç sesiyle söylediği şu cümle, karakterin özetidir adeta:
“Ben seni sevdim. Gerçekten. Ama sen bunu hak etmedin.”
Bu söz, bir yandan sevgi kisvesi altında işlenen tüm suiistimalleri perdeleyen bir cümle, diğer yandan psikolojik şiddetin romantize edildiği bir çağın yansımasıdır.
Unutmayalım ki Joe Goldberg’in dediği gibi:
‘Aşk karmaşık, güzel bir şeydir. Ama bazen öldürücü olabilir.’
KAYNAKÇA
-
Obsesif-kompulsif bozukluk, narsistik kişilik bozukluğu gibi tanıların kriterleri için temel kaynak.
-
Freud, S. (1920). Beyond the Pleasure Principle.
-
Millon, T., & Davis, R. D. (1996). Disorders of Personality: DSM-IV and Beyond. Wiley.
-
Turkle, S. (2011). Alone Together: Why We Expect More from Technology and Less from Each Other. Basic Books.
-
You (TV Series). Netflix. Developed by Greg Berlanti and Sera Gamble (2018–).
