Cinsellik hakkında konuşurken çoğu zaman bedeni merkezi alırız. Ne yapılmalı, nasıl yapılmalı ne kadar sürmeli… Cinselliği bir tür performans alanı gibi ele alır, eğer doğru teknikler öğrenilirse sorunların da çözüleceğine inanırız. Bu bakış açısı ilk etapta güven verici olur çünkü karmaşık olanı basitleştirir. Oysa cinsellik, basitleştirildikçe eksilen bir deneyimdir. Cinsellik yalnızca iki bedenin veya iki genitalin bir araya gelmesi değildir. Hatta çoğu zaman, bedensel temas bu deneyimin yalnızca görünen kısmıdır. Esas olan, görünmeyende yaşanır; bilinçdışında, fantezilerde, rüyalarda, arzunun dolaştığı karanlık ve çoğu zaman söze dökülemeyen alanlarda. İnsan ruhsallığı neredeyse en sade haliyle cinsellikte kendini gösterir. Bu yüzden cinsellik sadece fizyolojik değil, aynı zamanda ruhsal, duygusal ve zihinsel bir deneyimdir.
Bu yazı, “cinsellik sadece fizikseldir” mitinin neden eksik, yanıltıcı ve insan deneyimini daraltan bir inanç olduğunu; bilinçdışı, arzu, haz ve fantezi kavramları etrafında düşünmeye davet ediyor.
Bedenin Ötesinde: Arzu Nerede Başlar?
Cinselliği bedene indirgeme eğilimi tesadüf değildir. Kontrol edilebilir olan her şey daha az kaygı uyandırır insan zihninde. Ancak, arzu kontrol edilemeyendir. Ne zaman ortaya çıkacağı, kime yöneleceği, ne kadar süreceği veya ne zaman kaybolacağı belirsizdir. İşte bu belirsizlik insanı huzursuz eder. Belki de bu yüzden cinselliği “doğru-yanlış”, “olması gereken-olmaması gereken” kalıplarına sokmaya çalışırız.
Arzu, çoğu zaman mantığa uymaz. Yasak olana yönelir, ulaşılmaz olanda yoğunlaşır, kaybedilene tutunur. İnsan bazen neden birini arzuladığını bile tam olarak açıklayamaz. Çünkü arzu, yalnızca bugünün değil; geçmişin, çocukluğun, ilk temasların, ilk yasakların izlerini taşır. Bilinçdışı, cinsellikte sürekli konuşur fakat çoğu zaman sessizce.
Cinsellik yalnızca bedende yaşanmaz. Zaten çoğu zaman beden, zihnin çoktan yazdığı bir senaryosunu oynar. Bir bakışın, sesin, kokunun bu kadar etkileyici olabilmesinin nedeni budur. Bunlar, bedensel uyaranlardan daha çok bilinçdışında bir şeye dokunur. Hatırlanmayan ama hissedilen bir sahneyi canlandırır adeta. Bu nedenle temasın biçimi kadar, arzunun nereye yöneldiği belirleyicidir. Cinsellik, çoğu zaman bedensel bir hareketten önce, zihinde kurulmuş bir yakınlık sahnesiyle şekillenir.
Arzu, çoğu zaman hayalle başlar. “Onunla nasıl olurdu?” sorusu, cinsel deneyimin öncüsüdür. Bu soru zihinde dolaştıkça fantezilere dönüşür. Fanteziler ise arzunun en dürüst halidir, çünkü sansürden önce gelir. İnsan; fantezilerinde toplumun, ahlakın ve beklentilerin yükünü daha az taşır. İşte bu yüzden fanteziler çoğu zaman utançla, suçlulukla veya korkuyla bastırılır. Ama her bastırılan gibi, fanteziler de başka yollar bulur; rüyalarda, gündüz düşlerinde, istemsiz imgelerle kendini gösterir. Kimi zaman kişi, cinsel deneyim esnasında bile fantezileriyle oradadır. Beden bir kişiyle temas halindeyken zihin bambaşka bir sahnede dolaşabilir. İşte tam da burada cinsellik ne kadar zihinsel bir deneyim olduğunu açıkça gösterir. Bedensel temas hazza ulaştırabilir, evet ancak o tensel hissiyata eşlik eden en önemli unsur zihindeki sahnelerdir. Zaten, kişinin kendisini ne kadar güvende, ne kadar arzulanır, ne kadar özgür veya ne kadar yasaklı hissettiğiyle hazzın doğrudan ilişkisi vardır.
Aynı bedensel temas, bir kişide yoğun haz yaratırken, bir başkasında hiçbir şey uyandırmayabilir. Çünkü haz, yalnızca sinir uçlarında değildir; zihnin derinliklerinde şekillenir.
Cinsellikte haz alamama hali de çoğu zaman bedensel bir yetersizlikten değil, ruhsal bir çatışmadan kaynaklanır. Kişi, arzuladığını istemeye izin vermiyor olabilir. Hatta arzu ettiği, bilinçdışı düzeyde yasaklı olduğundan beden geri çekilir, çünkü beden, ruhsal çatışmanın taşıyıcısıdır.
“Cinsellik sadece fizikseldir” inancı, bu çatışmaları görünmez kılar. Her şeyi teknik bir meseleye indirger. Oysa ki bazı sorunlar daha iyi “yaparak” değil, daha iyi “anlayarak” çözülür. İnsan neyi arzuladığını, neden arzuladığını ve neyi arzulamaktan korktuğunu düşünmeden cinselliği yalnızca bedensel bir etkinlik olarak yaşadığında, deneyim çoğu zaman eksik kalır.
Cinsellik aynı zamanda ilişkiseldir; karşımızdaki kişide neyi temsil ettiğimiz, onun bizim için neyi temsil ettiği cinsel deneyimi daha da derinden etkiler. Kimi zaman arzulanan kişi değil de onda canlanan bir imge, bir duygu veya geçmişten tanıdık bir his arzu edilir. İşte bu yüzden bazı ilişkilerde cinsellik yoğun ve canlıyken, bazılarında zamanla silikleşir. Bedensel yakınlık sürse bile arzu geri çekilebilir.
İki Bedenden Fazlası
Cinselliği yalnızca iki bedenin ve iki genitalin birleşimi olarak görmek, insan deneyimini fazlasıyla daraltır. Cinsellik; bilinçdışının, arzuların, yasakların, fantezilerin ve haz arayışının iç içe geçtiği bir alandır. Bu karmaşıklık göz ardı edildiği zaman cinsellik mekanikleşir, insan kendisini deneyimin dışında hissedebilir.
Belki de cinsellik hakkında sormamız gereken asıl soru “nasıl yapılmalı?” değil; “orada ne hissediliyor?” sorusudur. Ne hissediyoruz, neyi istiyoruz, neyi istemeye cesaret edemiyoruz? Cinsellik, insanın kendisiyle kurduğu ilişkinin en dürüst alanlarından biridir. Çünkü orada beden yalan söyleyemez; ama zihin çok şey anlatır.
Cinselliği sadece fiziksel bir eylem olmaktan çıkarıp ruhsal bir deneyim olarak düşünebildiğimizde, hem hazla hem de kendimizle daha sahici bir temas kurabiliriz. Belki de cinselliğin asıl gücü tam da burada yatar; insanın kendisiyle yüzleştiği, arzularının görünür kılındığı ve bilinçdışındaki fısıltıları duyabildiği hale getiren bir alan olmasında.
