Obsesif Kompulsif Bozukluğu (kısacası bilinen OKB) birçok kişi tarafından yanlış tanımlanan ciddi bir ruh sağlığı bozukluğudur. Toplum; temizliğe, hijyene, ve düzenli olmaya önem vermeyi OKB olarak tanımlamış olsa da, DSM-5-TR ye göre kişinin günlük işlevselliğini ciddi oranda etkileyen, istemsizce gelen rahatsız edici düşünceler (obsesyon lar) ve bu düşüncelerin yarattığı kaygıyı azaltmak için yapılan yineleyici davranışlar (kompulsiyonlar) ile karakterize kronik bir ruhsal bozukluktur. OKB yalnızca bireyin iç dünyasını değil, günlük işlevselliğini, sosyal ilişkilerini ve romantik bağlarını da önemli ölçüde etkileyebilmektedir.
Obsesif Kompulsif Bozukluk Belirtileri
-
Kirlenme korkusu: Sıklıkla el yıkama, duş alma, ve temiz hissetme isteği
-
Günahkar olma korkusu: Bireyin ahlaki ve dini değerlerine ters düşen, istemsiz, tiksindirici düşüncelerle kaygı hissetmesi
-
Tekrarlanan davranışlar: Sürekli ışıkları kapatıp açmak, kapıları kapatıp açmak, ocağı kontrol etme isteği
-
Zarar verme korkusu: Birey, kendine veya bir başkasına zarar vermekten korkabilir ve kaygı yaşar
Okb’nin Günlük Hayata Etkileri
İş ve Okul Yaşamı: OKB, okul ve iş hayatında kişinin kontrasyonunu bozarak, eğitim ve iş hayatında performansı düşüş göstermektedir. Zaman yönetimi zorlukları, mükemmeliyetçilik kaynaklı yavaşlama, ödev/iş işlemlerinde gecikmeler, sosyal izolasyon ve özgüven kaybı ile kronikleşebilir bir performans düşüşüne yol açabilir.
Zaman ve Verimlilik Kaybı: Kişide tekrar eden kontroller (ocak, kapı kilidi, ışıklar) veya temizlik ritüelleri saatler sürebilir. Bu sebepten dolayı da birey evden çıkmadan önce yaptığı kontrollerle işe, okula, ve buluşmalara geç kalma sorunu yaşayabilir.
Kararsızlık ve erteleme: “Ya yanlış yaparsam?” “Ya istediğim gibi olmazsa?” düşüncesiyle en basit karaları (ör. ne giyeceği, ne yapacağı) erteleme ve kaygı yaratan kararsızlıklara maruz kalınabilir.
Yüksek kaygı ve stres: Kişi, günlük hayatında “yanlış yapma”, mikrop kapma endişesi, başkalarına zarar verme korkularıyla yoğun kaygı ve stres yaşayabilir.
Sosyal İlişkilerde Bozulma: Takıntılar ve ritüeller nedeniyle, birey sosyal etkinliklerden kaçınma, yalnızlık hissi ve aile, arkadaşlık, ve partner ilişkilerinde çatışma yaşayabilir.
Okb ve Romantik İlişkiler
Obsesif Kompulsif Bozukluğu yalnızca günlük hayatı değil, kişilerin bulunduğu romantik ilişkilerine de birçok zorluklar ve olumsuz etkiler barındırır. Partnerin sevgisini, ilişkideki uyumu veya partnerin özelliklerini sürekli sorgulama, kıyaslama ve aşırı şüphe ile kendini gösterir. Bu durum, ilişkide ciddi tatminsizliğe, cinsel işlev bozukluklarına, sık ayrılma korkusuna ve partner üzerinde duygusal yorgunluğa neden olabilir. Araştırmalar; romantik ilişkilere karşı gelişen obsesif-kompulsif semptom şiddeti arttıkça ilişkiden alınan doyum ve cinsel işlevsellik düzeylerinin negatif yönde etkilendiğini göstermektedir. Ayrıca, ilişki merkezli OKB’nin diğer OKB hastalarıyla depresif semptomlar sergilediği sonucuna varmışlardır.
Romantik İlişkilere Etkileri
Sürekli sorgulama ve Şüphe: OKB ile yaşayan kişiler, romantik ilişkilerinde yoğun şüphe ve zihinsel yorgunluk yaşadıkları gözükmüştür. “Partnerim için doğru kişi miyim?” “Beni gerçekten seviyor mu?” “Beni terk eder mi?” gibi düşüncelere kapılır ve kendine bu düşüncelere inanmasına sağlayabilir.
Kıyaslama ve Özgüvensizlik: Kişi, partnerin eski ilişkilerine, veya sosyal medya platformlarında gördükleri kişilerle kendini kıyaslayabilir ve özgüvensizlik hissedebilir. “Eski sevgilisi benden daha çekici” “Acaba onu benden daha çok mu sevdi?” “Acaba bu gönderiyi görüp benden soğur mu?” gibi düşüncelerle partnerinden sürekli onay arama veya ilişkiden kaçınma davranışları görülür.
Cinsel Sorunları: İlişki odaklı OKB semptomları arttıkça, romantik ilişkilerde cinsellik sorunlara yol açabilir. Kişi, tiksinme veya mikrop kapma düşüncesiyle; partnerinden uzaklaşabilir ve cinsellik istemeyebilir. Ayrıca, ilaç ile tedavi olan hastalar, cinsel yaşamda isteksizlik veya işlev bozukluklarına (libido azalması vb.) yol açabilir.
Partnere Yaratılan Yük ve Etkiler: OKB ile yaşayan birey, partnerine fazla yük ve olumsuz etkiler yansıtabilir. Bu durumda, bireyin partneri kendisini anlamakta zorluk çekebilir, ona güvenmediğini düşünebilir ve bu durum çiftler arasında sık çatışmalar, ve bir zaman sonra aralarında soğukluk girmesine neden olabilir.
Mükemmel İlişki Beklentisi: OKB, bazı kişilerde romantik ilişkilerin mükemmel ve kusursuz olmasını istemesini sağlayabilir. Birey, partnerin küçük hatalarına takılma ve sürekli sorgulamaya odaklanabilir, ve ilişkilerinde her konuda %100 emin olma ihtiyacı duyabilir.
Okb Tedavi Edilebilir mi?
Obsesif Kompulsif Bozukluk, doğru yöntemlerle tedavi olmasıyla, belirtileri zamanla kontrol alınmasına, bazen de geçmesine sağlanabilir. Bu tarz hastalıklarda, Bilişsel Davranışçı Terapi, ve ilaç kullanılması en etkili yöntemler olduğu kanıtlanmıştır. Bu süreçte uzman bir klinik psikolog veya psikiyatrist desteği almak, kişinin günlük işlevsellik düzeyini yeniden kazanması için kritik önem taşır.
Kaleminize sağlık hocam.
Kaleminize sağlık hocam.