Günümüz dünyasında teknolojinin gelişimine paralel olarak internet kullanımı da oldukça yaygınlaşmıştır.Cebimizden evimize kadar birçok alanda kullanılan internet, insanları içine alan bir sosyal ağ platformu sunmaktadır. İnsanlar kendilerini, düşüncelerini, eserlerini ve hatta işlerini paylaştığı bu platformlar sosyal medyayı ön plana çıkarmaktadır. Yapılan araştırmalara göre sosyal medya kullanımı, kullanıcı yaşamını olumlu ve olumsuz yönden etkilemektedir.
Sosyal Medyanın Olumlu Etkileri
Sosyal medya, internetin ve platformlara erişim sağlayabilecek teknolojinin bulunduğu her yerde kullanılabilmektedir. Dolayısıyla çocuk ve gençler için sosyal medya kullanımının takip edilmesi ve bilinçli kullanımı hakkında bilgilendirme yapılması gerekmektedir. Özellikle 12-21 yaş aralığını kapsayan bireyler için sosyal medya kullanımı, farklı değişiklikler göz önünde bulundurularak değerlendirilmelidir. 12-21 yaş aralığını kapsayan bireyler, 21. yüzyıl dünyasına gelmiş, dolayısıyla teknolojinin içine doğmuş bireylerdir. Bu nedenle bu yaş grubunun interneti ve sosyal medya platformlarını kullanma şekilleri diğer yaş kuşaklarından farklıdır.
Sosyal medya kullanımının olumsuz etkilerinden bahsetmeden önce, bilinçli kullanıldığı takdirde gençlere olan olumlu etkilerinden bahsedelim. 2020 yılında hayatımızın her alanında değişiklik sağlayan pandemi, bu alanda da etkili olmuştur. Bireylerin mesajlaşma, duygularını ve kendi fotoğraflarını paylaştığı platformlarda öğrenciler ders çalışabilir, bilgi ve fikirlerini paylaşılabilir hale gelmiştir. Bunun yanı sıra akademisyenlerin canlı yayınlarına aktif katılım sağlanabilir ve akademi alanında ihtiyaç duyulan çalışmalara, derslere ve bilgilere erişim kolaylıkla ulaşılabilir hale gelmiştir. Bu sayede çekingen mizaca sahip, iletişim kurmakta zorlanan bireylerin kendilerini ifade etmeleri de kolaylaşmıştır.
Sosyal medyanın gençler üzerindeki olumlu etkilerini:
-
Sosyal ilişkileri sürdürme: Arkadaşlarla iletişim ve grup çalışmaları.
-
Çekingen bireylerin sosyalleşmesi: İletişim başlatma kolaylığı.
-
Eğitim desteği: Akademisyenlerin canlı yayınlarına erişim ve ders çalışmaları.
-
Dil ve kültür gelişimi: Farklı insanlarla etkileşim, yabancı dil pratiği ve kültürel tanıma.
-
İçerik üretimi: Blog, YouTube veya Instagram gibi platformlarda yetkinlik geliştirme.
-
Bilgi edinme: İlgi alanlarına uygun içeriklerle bilgi artırma ve ilham alma.
-
Güncel olaylara erişim: Ekonomi, siyaset, bilim ve teknoloji gibi konularda dünyayı takip etme.
şeklinde sıralayabiliriz.
Sosyal Medyanın Olumsuz Etkileri
Sosyal medya doğru kullanıldığı takdirde birçok olumlu etkisinin olabileceğinden söz etmiştik. Peki ya bilinçsiz kullanımın da etkisiyle beraber sosyal medyanın olumsuz etkileri nelerdir?
Sosyal medya, birbirini tanıyan insan gruplarının etkileşimde bulunduğu kadar, birbirini tanımayan insanların da iletişimde olduğu bir platform topluluğudur. Burada bireyler gerçek kişilere ait gerçek kimliklerle tanımlanmış bireylerle iletişim kurmaktadır. Fakat kimi zaman gerçek dışı bireylerle de karşılaşılabilmektedir. Gerçek bir bireyle iletişim halinde olmadığını fark eden gençler için bu sorun yıkıcı bir durum haline gelebilir. Bunların yanı sıra gençler sahte hesaplarla etkileşime girdiklerinde fiziksel, duygusal ve maddi olarak da tehdit altında olabilmektedir. Sosyal medyanın gençler üzerindeki olumsuz etkilerini:
-
Nefret, Hakaret ve Tehdit:
-
Sosyal medya üzerinden olumsuz, saldırgan söylemler yaygın olabilmektedir.
-
İz bırakıcı içerikler gelecekte itibar sorunlarına yol açabilmektedir.
-
-
Siber Zorbalık:
-
Taciz, tehdit, özel bilgilerin izinsiz paylaşımı gibi zararlar yaşanabilir.
-
-
Kıyaslama ve Benlik Algısı:
-
Beğeni, takipçi sayısı üzerinden değersizlik hissi.
-
Akranlarının hayatını görerek kendi yaşamını renksiz bulma.
-
-
Kontrolsüz Tüketim:
-
Gruba ait olma arzusuyla ihtiyaç dışı alışveriş.
-
Reklamların tüketim çılgınlığını artırması.
-
-
Travmatik İçerikler:
-
Şiddet ve korkutucu görsellerin kaygı, depresyon ve uyku sorunlarına yol açması.
-
-
Güvenlik Tehditleri:
-
Aşırı kişisel bilgi paylaşımı sonucu takip edilme veya istismar riski.
-
Sahte hesaplar üzerinden dolandırıcılık veya kötü amaçlı kullanım.
-
-
Sosyal Beceri Eksikliği ve Dikkat Sorunları:
-
Yüz yüze iletişimde zorlanma, dikkat dağınıklığı ve fiziksel yorgunluk.
-
Uyumadan önce telefon kullanımı öğrenmeyi olumsuz etkiliyor.
-
-
FOMO (Gelişmeleri Kaçırma Korkusu):
-
Sosyal medyadan kopamama, huzursuzluk ve bağımlılık belirtileri.
-
şeklinde sıralayabiliriz.
Gençlerin Sosyal Medya Kullanımına Yönelik Ailelere Öneriler
Aileler, çocuklarının internet ve teknoloji kullanımını denetlerken zorluk yaşayabiliyor, ancak bu kullanımın tamamen yasaklanması yerine sınırlandırılmış ve kontrollü bir şekilde yapılması önemli bir noktadır. Ailelerin denetimi altındaki çocuklar, sosyal medya bağımlılığı ve zararlı içeriklere daha az maruz kalır, siber zorbalık gibi olumsuz davranışlardan da kaçınırlar. Aileler, çocuklarını erken yaşlardan itibaren bilgilendirerek, sosyal medyada karşılaştıkları olumsuzlukları paylaşma konusunda güven duymalarını sağlamalıdır. Ayrıca, sosyal medyada paylaşılan her bilginingerçek hayatta da dikkatlice değerlendirilmesi gerektiği hatırlatılmalıdır. Teknoloji, doğru kullanıldığında başarıyı desteklerken, zarar vermeye başladığında profesyonel yardım alınması gerektiği unutulmamalıdır.
