Ait olmaktan vazgeçerek ait olduğun yer gerçekten senin yerin mi? Modern dünyanın en büyük illüzyonlarından birinin içinde yaşıyoruz. Her yere kayıtlı olduğumuz ama hiçbir yere kök salamadığımız bir dünya burası. Dijital rehberlerde isimlerimiz, sosyal platformlarda profillerimiz, resmi dairelerde numaralarımız var. Fiziksel olarak bir yerlerdeyiz, toplulukların içindeyiz, insanlarla iç içeyiz. Ama gün bitip yalnız kaldığımızda içimizde tanımlamakta zorlandığımız bir his beliriyor. Sanki bulunduğumuz yerler bize ait değil sanki biz buralara biraz ödünç verilmiş gibiyiz. Bu his aslında çoğu insana yabancı değil. Kalabalığın içindeyken bile yalnız hissetmek, bir yerlerde bulunup oranın bir parçası olamamak… Herkes bir yere yerleşmiş gibi görünürken kendini hep biraz fazlalık gibi hissetmek. Üstelik bu duygu çoğu zaman görünür değildir. Günlük hayatın akışı içinde bastırıp, üstünü örtüyoruz. İnsan, uyum sağlamayı öğreniyor. Hatta çoğu zaman bu, bir beceri olarak ödüllendiriliyor. Ama tam da burada kritik bir soru sormamız gerekmiyor mu? Ait olmayı, bir yerlere uyum sağlamakla karıştırıyor olabilir miyiz?
Uyum Sağlamak mı, Ait Hissetmek mi?
Kabul görmek için maskeler takıyoruz, sesimizi kısıyoruz, düşüncelerimizi törpülüyoruz bazen de kendimizi tamamen yok sayıyoruz. Fark edilmeden, yavaş yavaş kendimize yabancılaşıyoruz. İronik olan gerçek şu ki kendimizden verdiğimiz her ödün, bizi ait hissetmekten bir adım daha uzaklaştırıyor. Çünkü maskelerimiz kabul gördüğünde, sevilen şey biz değil de yalnızca o maskeler oluyor. İnsan, kendisi olamadığı bir yerde ne kadar kalırsa kalsın, oraya kök salamaz hale geliyor. Tam da bu noktada durup sormamız gereken bir soru daha var. Ait olmak gerçekten ne demek?
Ait olmak çoğu zaman sanıldığı gibi bir yere benzemek ya da o yerin kalıplarına uymak değildir. Daha da önemlisi yalnızca dışsal bir onay mekanizması hiç değildir. Bir aileye doğmak, bir işe girmek, bir şehre taşınmak ya da bir gruba dahil olmak… Bunlar hayatın teknik düzenlemeleridir aslında. Ancak ait hissetmek, daha derin ve daha kişisel bir deneyimdir. İçsel bir temas, kendimizle kurduğumuz bir bağdır. Bir odada elli kişiyle birlikteyken, herkesle aynı dili konuşup gülerken bile kendimizi yabancı hissedebiliriz. Çünkü ait hissetmek, fiziksel yakınlıkla değil daha çok duygusal ve varoluşsal uyumla ilgilidir.
Peki nedir bu duygusal ve varoluşsal uyum? Ait olmak yalnızca bir mekân, bir grup ya da bir kimlik ile uyumlanmak mıdır? Yoksa bir insana ait hissetmek de mümkün müdür? Belki de en derin aidiyet deneyimlerimiz tam olarak burada, insan ilişkilerinde ortaya çıkar. Birinin yanında kendini saklamak zorunda hissetmemek, anlaşılma çabası göstermeden anlaşılabilmek, sessizliğin bile rahatsız etmediği bir yakınlık… Bunlar, ait hissetmenin en saf hallerinden biridir. Ancak burada da ince bir çizgi vardır. Birine ait hissetmek, kendinden vazgeçmek ya da kendini o kişi üzerinden tanımlamak değildir. Aksine, kendi varlığını koruyarak bir başkasıyla temas edebilmektir.
Kendine Ait Olmak
Belki de ait hissetmenin önündeki en büyük engel, dışarıda bir yer ararken içerideki sesi ihmal etmemizdir. Sürekli “Nereye aitim?” diye sorarken, “Ben kimim?” sorusunu ertelemektir. Oysa bu iki soru birbirinden ayrı değildir. İnsan kendine yabancıysa bir yere ait hissedebilir mi? Kendine ve kimliğine yaklaşabildiği ölçüde, bulunduğu yerlere de yaklaşabilir. Bu noktada ait olmayı yeniden düşünmek gerekir. Belki de ait olmak bir varış noktası değil, bir ilişki biçimidir. Kişinin kendisiyle, başkalarıyla ve bulunduğu yerle kurduğu samimi bir ilişki biçimi. Gerçek bir aidiyet hissi, kendini saklamak zorunda kalmadığın yerde ortaya çıkar. Olduğun halinle var olabildiğin, kendini ifade edebildiğin yerde büyür bu his. Peki, ait olmaktan vazgeçmek ne anlama gelir? Bu, tamamen yalnız kalmayı seçmek değildir aslında, sahte aidiyetlerden vazgeçmektir. Sırf kabul görmek için sürdürlenen ilişkileri sorgulamaktır. Bu vazgeçiş ilk bakışta bir kayıp gibi görünse de, çoğu zaman insanın kendine doğru attığı en önemli adımlardan biridir. Sonuçta ait olmak, dış dünyanın sunduğu bir kimlik değil, iç dünyada kurulan bir köklenme sürecidir. Ve belki de burada en önemli farkındalık şu olabilir: Ait olduğumuz yer, bizi en çok değiştiren değil, en çok kendimiz olmamıza izin veren yerdir.
