Emile Durkheim’a göre anomi, bireyin toplumsal normlara olan bağının zayıflaması sonucunda ortaya çıkan çöküntü, çatışma ve karışıklık durumunu ifade eden bir yönsüzlük halidir. Günümüzde özellikle sosyal medya, hızlı tüketim kültürü ve artan bireysellik, bireylerin mevcut değerlere yabancılaşmasına ve kalıcı değerler oluşturmasını zorlaştırabilmektedir. Sürekli ve hızlı bir şekilde değişen gündemler ise bireylerin kimlik oluşumu ve aidiyet hissi geliştirme süreçlerinde güçlük yaşamalarına neden olabilmektedir.
Toplumlar, ortak değerler ve normlar etrafında bütünlük sağladıkları ölçüde istikrarlarını koruyabilirler. Ancak 1839 Tanzimat Fermanı ve 1856 Islahat Fermanı ile başlayan sekülerleşme ve toplumsal dönüşüm süreci, günümüzde ortak değerler etrafında birleşmeyi zorlaştıran bir yapıyı da beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda, Siverek ve Kahramanmaraş’ta yaşanan olayları yalnızca bireysel psikoloji üzerinden değerlendirmek yetersiz kalacaktır.
Sekülerleşme süreciyle birlikte geleneksel değerlerin zayıfladığı, ancak bu değerlerin yerini dolduracak yeni ve kapsayıcı bir anlam sisteminin tam olarak inşa edilemediği görülmektedir. Bu durum, anomi olarak adlandırılan normatif boşluk halini ortaya çıkarmaktadır. Özellikle gençler ve çocuklar açısından bu boşluk, yaşamın anlamını bulmada güçlük, aidiyet eksikliği ve yönelim sorunları şeklinde kendini gösterebilmektedir.
Bu çerçevede yaşanan şiddet olayları, yalnızca bireysel öfkenin bir sonucu değil; aynı zamanda değerler sistemindeki çözülmenin ve toplumsal anlam kaybının bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Değerler içinde bir “değersizlik” ve anlamlar içinde bir “anlamsızlık” hali söz konusudur. Bu nedenle, toplum olarak yeniden ortak bir anlam zemini oluşturma ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Bireylerin birbirini nesneleştirmediği, karşısındakini bir “öteki” değil, bir insan olarak gördüğü bir toplumsal bilinç geliştirilmelidir.
Bu noktada sorumluluk yalnızca bireylere değil, aynı zamanda eğitim sistemine ve toplumsal kurumlara da düşmektedir. Psikolojik düzeyde, öfke kontrolü ve duygusal farkındalık becerilerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yaygınlaştırılmalıdır. Özellikle okullarda psikologlar ve psikolojik danışmanların istihdamı sağlanarak psikolojik danışmanlık hizmetlerinin niteliğinin artırılması, çocukların ve gençlerin sağlıklı bir anlam dünyası geliştirmeleri açısından büyük önem taşımaktadır. Bununla birlikte, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi eğitimi de bireylerin değerler sistemi oluşturmasında, doğru-yanlış ayrımını yapabilmesinde ve toplumsal normları içselleştirmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu eğitimin nitelikli ve bilinçli bir şekilde verilmesi, bireylerin hem ahlaki gelişimlerine hem de toplumsal uyumlarına katkı sağlayacaktır.
Bunların yanı sıra, sosyoekonomik koşullar ve kurumlara duyulan güven düzeyi de bu tür olayların ortaya çıkmasında etkili olabilmektedir. Bireylerin ortak değerleri içselleştirmesi, toplumsal düzenin en güçlü ve sürdürülebilir biçimini oluşturmaktadır. Zira içselleştirilmiş değerler, bireylerin dışsal bir zorlamaya ihtiyaç duymaksızın toplumsal normlara uygun davranmasını sağlar. Ancak modern toplumlarda farklı değer sistemlerinin bir arada bulunması, yalnızca bu içsel mekanizmanın yeterli olmasını zorlaştırmaktadır. Bu noktada hukuk ve kurumsal yapılar, toplumsal düzenin asgari düzeyde korunmasını sağlayan tamamlayıcı unsurlar olarak önem kazanmaktadır. Bu noktada kurumlara duyulan güven büyük önem taşımaktadır.
