Bu çalışma, COVID-19 pandemisinin psikolojik etkilerini inceleyerek yetişkinlerde korona kaynaklı kaygı, takıntı ve psikolojik iyi oluşun yaygınlığını ve aralarındaki ilişkiyi araştırmaktadır. 170 kişilik çevrimiçi bir anketten elde edilen verilere göre, koronavirüs kaygısı ile takıntı arasında pozitif bir ilişki bulunurken; her ikisi ile psikolojik iyi oluş arasında anlamlı bir negatif ilişki tespit edilmiştir. Bu bulgular, gelecekteki psikolojik araştırmalara ve müdahale çalışmalarına ışık tutabilir.
Geçmişte yaşanan salgınlar toplum sağlığını ciddi biçimde tehdit etmiştir. Zaman ilerledikçe tıbbi tedavi yöntemleri gelişse de, pandemilerin psikolojik etkileri değişmemiştir. 21. yüzyılın salgını olan COVID-19, sadece fiziksel değil, ruhsal sağlık üzerinde de ciddi etkiler yaratmıştır. Bu çalışma, virüsün tetiklediği psikolojik sorunları ortaya koymayı ve özellikle kaygı ile takıntının ne kadar yaygın olduğunu ve bireylerin psikolojik iyi oluşunu nasıl etkilediğini analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Lee’ye (2020) göre koronavirüs kaygısı; bireyin duygu, düşünce, davranış ve fizyolojik tepkileriyle kendini gösteren bir durumdur. Korona takıntısı ise Lee, Jobe, Mathis ve Gibbons (2020) tarafından işlevselliği bozan, aşırı ve tekrarlayan düşünceler olarak tanımlanır ve madde kullanımı ya da intihar düşüncesi gibi riskli başa çıkma yollarıyla ilişkilidir. Psikolojik iyi oluş ise kişinin duygusal dengeyi sürdürebilme yetisini ifade eder.
Yaygınlık Bulguları
Çalışma, Hindistan’ın Kerala eyaletinden 170 yetişkin (100 kadın, 70 erkek) üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların çoğunluğu 18-25 yaş aralığındadır. Katılımcıların %30’u koronavirüs kaygısı yaşamakta; bu oran %8 yüksek düzeyde, %22 orta düzeyde kaygı göstermektedir. Korona takıntısı ise %33 oranında görülmüş; %11 yüksek, %22 orta düzeydedir.
Lee (2020), bu düzeydeki kaygının klinik müdahale gerektirdiğini vurgulamaktadır. Veriler, kaygı ve takıntı arasında güçlü bir pozitif ilişki olduğunu; yani kaygısı yüksek olan bireylerin takıntılı düşünceler yaşama olasılığının da yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, bu iki değişken ile psikolojik iyi oluş arasında negatif bir ilişki bulunmuştur. Bu da, pandemi kaynaklı kaygı ve takıntı arttıkça bireyin ruhsal sağlığının bozulduğunu göstermektedir.
Sonuçların Değerlendirilmesi
Bulgular, koronavirüs kaygısı ve takıntısının ihmal edilemeyecek düzeyde olduğunu göstermektedir. Tedavi edilmediği takdirde bu sorunlar, kompulsif davranışlar, tekrarlayıcı düşünceler, öfke, korku ve hatta intihar eğilimi gibi ciddi psikiyatrik bozukluklara dönüşebilir. Kaygı, bireyin içsel dünyasını etkilerken; takıntı, sosyal işlevselliği de etkileyebilir. Bu yönüyle korona takıntısı, toplumsal düzeyde daha büyük bir tehdit oluşturabilir.
Bu nedenle, bu psikolojik sorunların nedenleri, risk faktörleri ve tedavi yöntemleri üzerine daha kapsamlı araştırmalar yapılması gereklidir.
Sonuç ve Öneriler
COVID-19’un psikolojik etkilerine dair çalışmalar genellikle sağlık çalışanlarına odaklanmıştır. Ancak bu araştırma, toplumun geneline yayılan bir ruhsal sağlık sorunu olduğunu ortaya koymuştur.
Gelecekte yapılacak çalışmalar, karantinalar, sevdiklerini kaybetme korkusu gibi etkenleri detaylı şekilde incelemelidir. Bu sayede ruhsal bozuklukların gelişim süreci daha iyi anlaşılabilir ve etkili müdahale yöntemleri geliştirilebilir.
Pandeminin sağlık üzerindeki etkileri azalmış olsa da, psikolojik izleri hâlâ devam etmektedir. Bu çalışma gibi araştırmalar, psikolojik müdahale programları ve toplum ruh sağlığını destekleyici çalışmalar için güçlü bir temel oluşturur. Amala Sudarsan, Neethu P. S. ve Vithya Veeramani’nin (2022) de belirttiği gibi, bu tür çalışmalar gelecekteki psikolojik uygulamalara yön verebilir. Anksiyete ve takıntı gibi durumlarda, uzmanlar COVID-19’u da göz önünde bulundurmalı, aksi takdirde pandeminin psikolojik etkileri fiziksel etkilerinden daha büyük sorunlara yol açabilir.
Kaynakça
Lee, S. A. (2020). Koronavirüs Anksiyete Ölçeği: COVID-19 ile ilişkili kaygı için kısa bir ruh sağlığı tarama aracı. Death Studies / Ölüm Çalışmaları, 44(7), 393–401. https://doi.org/10.1080/07481187.2020.1748481
Lee, S. A., Jobe, M. C., Mathis, A. A., & Gibbons, J. A. (2020). Koronafobinin artan geçerliliği: Koronavirüs anksiyetesi, depresyonu, yaygın anksiyeteyi ve ölüm kaygısını açıklar. Death Studies / Ölüm Çalışmaları, 44(7), 74–81. https://doi.org/10.1080/07481187.2020.1785861
Sudarsan, A., P. S., N., & Veeramani, V. (2022). Yetişkinlerde koronavirüs kaygısı, korona takıntısı ve psikolojik iyi oluş. Indian Journal of Psychology (IJP) / Hint Psikoloji Dergisi, 10(2), 17–20.
