Bazen bir insanı değil, onunla yaşayabileceğimiz ihtimalleri özleriz. Hiç gerçekleşmemiş bir konuşmayı, atılmamış bir adımı ya da birlikte kurulabileceğini düşündüğümüz bir geleceği… Her şey olacakmış gibi hissettirdiği halde bir türlü gerçekleşmeyen bir hikayenin içinde buluruz kendimizi. Birbirine yaklaşan ama hiçbir zaman tam olarak buluşamayan iki insan, söylenmek üzereyken yutulan cümleler ya da gerçekleşeceğine inandığımız halde yarım kalan beklentiler…
En zor olan, hiç olmayacağını bildiğimiz bir şeyden vazgeçmek değil, olabileceğine inandığımız bir ihtimali geride bırakmaktır. Çünkü ortada bitmiş bir ilişki bile olmayabilir; yine de insanın içinde sona ermesi gereken bir beklenti, vedalaşması gereken bir hayal vardır. Yaşanmamış bir geleceğe duyulan özlem, yaşanmış bir geçmişin özlemi kadar gerçek hissedilebilir.
Peki, hiç yaşamadığımız bir şeyin yasını tutabilir miyiz? Hiç sahip olmadığımız birini, gerçekleşmemiş bir geleceği ya da yalnızca bir ihtimal olarak kalmış bir hikayeyi neden geride bırakmakta zorlanırız?
Zihnimizde Yaşamaya Devam Eden İhtimaller
Bazı hikayeler hiç başlamaz ama içimizde yaşamaya devam eder. Bir cümlenin söyleneceği, bir adımın atılacağını ya da aramızdaki mesafenin bir gün kapanacağını düşünürüz. Bir şeylerin gerçekleşmesini istemek, onların gerçekleşmesi için tek başına yeterli değildir. Bazen isteklerimiz, koşullarımız ve zaman birbirine denk düşmez. İnsan, cevabını alamadığı sorularla yaşamayı öğrenmekte zorlanır. Söylenmemiş bir sözün, yaşanmamış bir buluşmanın ya da tamamlanabileceğine inandığı bir yakınlığın ihtimalini zihninde taşır. En yorucu olan da budur: Beklemek ama neyi beklediğini, beklediğinin gerçekten mümkün olup olmadığını bilememek.
Zaman geçer, hayat devam eder; buna rağmen zihin aynı ihtimale dönüp durabilir. Kurulmamış konuşmaları yeniden kurar, gerçekleşmemiş karşılaşmaları düşünür, hiç yaşanmamış bir hikayenin farklı sonlarını hayal ederiz. İçimizden aynı soru geçer: “Başka türlü olabilir miydi?” Bu sorunun kesin bir cevabı yoktur. Yine de insan, bir ihtimali zihninde tekrar tekrar yaşatarak ona biraz daha bağlanabilir. Gerçek hayatta hiç yaşanmamış bir şey, zihnimizde defalarca yaşanmış gibi hissettirebilir.
Peki Biz Aslında Neyin Yasını Tutuyoruz?
Birinin hayatımızdan çıkması, her zaman yalnızca o kişiyi kaybetmek anlamına gelmez. Onunla yaşayacağımızı düşündüğümüz anları, paylaşacağımız duyguları ve birlikte dönüşebileceğimiz insanları da geride bırakırız. Bir insanın yanında nasıl biri olacağımızı hayal etmiş olabiliriz. Daha cesur, daha huzurlu, daha anlaşılmış ya da daha çok sevilen biri… O kişiyi özlerken, onun yanındayken olabileceğimizi düşündüğümüz halimizi de özleyebiliriz.
Üstelik yaşanmamış hikayelerin kendine özgü bir yanı vardır: Gerçekliğin sınavından geçmemişlerdir. Birlikte yaşanacak sorunları, anlaşmazlıkları, hayal kırıkları ya da sıradan günleri bilmiyoruzdur. Zihnimizden kalan şey, çoğu zaman bütün eksikleriyle gerçek bir ilişki değil, gerçekleşme ihtimali taşıyan bir hayaldir. Bilmediğimiz yerleri kendi beklentilerimizle doldurur, ihtimali olduğundan daha güzel bir hikayeye dönüştürebiliriz. Sonra kendimizi “Ya şöyle olsaydı?” , “Biraz daha bekleseydim ne olurdu?” ya da “Bir adım atsaydım her şey değişir miydi?” gibi soruların içinde buluruz. Geçmişteki bir ihtimali bugünün bilgisiyle değerlendirmeye çalışırız. Oysa o gün bildiklerimizle bugün bildiklerimiz aynı değildir. Üstelik bir hikayenin nasıl sonuçlanacağını, onu kesin olarak yaşamadan bilemeyiz.
Her gerçekleşmemiş ihtimalin ardında büyük bir anlam aramak da zorunda değiliz. Bazı şeyler yarım kalır; her yarım kalan hikayenin tamamlanmayı bekleyen gizli bir sonu yoktur.
Gerçekleşmemiş İhtimallerle Vedalaşmak
Bir ihtimali geride bırakmanın en zor yanı, onun artık gerçekleşmeyeceğini kabul etmekten çok, hala gerçekleşebileceğine dair umudu bırakmaktır. Çünkü umut, insanı ayakta tutarken aynı zamanda beklemeye de bağlayabilir. Önümüzde bir kapı varmış ve bir gün açılacakmış gibi hissederiz. Hayatımızı o kapının önünde geçirirken başka kapıların da açılabileceğini unutabiliriz. Oysa bir ihtimalin gerçekleşmesini beklemek için hayatımızı ertelemek zorunda değiliz. Vedalaşmak, o hikayenin bizim için hiçbir şey ifade ettiğini söylemek değildir. Yaşadığımız duyguları küçümsemek ya da kendimizi hemen unutmaya zorlamak da değildir. Yalnızca, bir gün gerçekleşebilir düşüncesinin hayatımızın merkezinde durmasına artık izin vermemektir.
Bir ihtimalin gerçekleşmemiş olması, bizim eksik olduğumuz, yeterince çabalamadığımız ya da sevilmeye daha az layık olduğumuz anlamına gelmez. Her şey yalnızca bizim isteğimize, çabamıza ya da sabrımıza bağlı değildir. Bazı hikayelerin başlayabilmesi için iki insanın da aynı yerde, aynı zamanda ve aynı istekte buluşması gerekir.
Kendimize şu soruyu sormak belki de iyi bir başlangıçtır: “Ben gerçekten yaşadığım bir şeyi mi özlüyorum, yoksa yaşanabileceğine inandığım bir geleceği mi bekliyorum?” Bu sorunun cevabı hemen gelmeyebilir. Yine de insan, neye tutunduğunu fark ettikçe o tutunma biçimini değiştirmeye başlayabilir. Geçmişte kalmış bir ihtimali inkar etmeden, onun bugünkü hayatımızı belirlemesine izin vermeden de yolumuza devam edebiliriz.
Bazı hikayeler hiç başlamaz, bazı sözler söylenmeden kalır, bazı yollar bir türlü kesişmez. Bütün bunlara rağmen hayat, gerçekleşmesini beklediğimiz ihtimallerden ibaret değildir. Önümüzde henüz tanımadığımız insanlar, yaşayacağımız anlar ve kurabileceğimiz başka hikayeler vardır. Onlara yer açabilmek için geçmişteki ihtimalleri değersizleştirmemiz gerekmez; yalnızca onları beklemeyi bırakmamız yeterlidir.
Çünkü bazen geride bırakmamız gereken şey, yaşanmamış bir hikaye değil; o hikayenin bir gün gerçekleşeceğine inanarak bekleyen yanımızdır.