Yaz aylarında ilişkiler birden hızlanır. Tanışmalar daha kolay olur, mesajlar daha sık gelir, insanlar birbirine daha çabuk yaklaşır. Bir bakarsınız, normalde aylar sürecek bir yakınlık birkaç haftaya sığmıştır. Çoğu kişi bu durumu romantik bulur ama yaz bitmeye başladığında aynı soruyla karşılaşır: “Biz ne yaşıyoruz?”
Yaz aşklarının bu kadar yoğun başlayıp bu kadar zor bitmesinin tesadüf olmadığını söylemek gerekir. Çünkü yaz, yalnızca mevsim değildir; psikolojik bir atmosferdir. Yaz neden insanı yakınlaştırır?
Yaz aylarında günlük hayatın ritmi değişir. Daha çok dışarı çıkılır, daha fazla sosyalleşilir, beden daha görünür hâle gelir. İnsanlar kendilerini daha canlı, daha cesur ve daha açık hisseder. Bu durum, yakınlık ihtiyacını da artırır. Yazın “birlikte olma” hâli daha kolaydır.
Psikolojik olarak yaz, kontrolün biraz gevşediği bir zamandır. Kışın tutulan duygular, ertelenen arzular, bastırılan ihtiyaçlar yüzeye çıkabilir. İnsan kendine şu cümleyi daha sık kurar: “Biraz da kalbimle hareket edeyim.” Bu noktada yaz aşkları devreye girer.
Yaz aşkı gerçekten aşk mıdır?
Bu sorunun cevabı herkese göre değişir. Ancak yaz aşklarının ortak bir özelliği vardır: yoğunluk. Duygular hızlı yaşanır, beklentiler çabuk yükselir. Tanıma süresi kısadır ama hisler büyüktür. Bunun nedeni, yazın getirdiği rahatlama hissiyle birlikte idealizasyonun artmasıdır. İnsan, karşısındaki kişiyi olduğu gibi değil; hissettirdiği duyguyla görmeye daha yatkın olur. Ortam güzeldir, zaman sınırlıdır, anlar kıymetlidir. Bu da duyguların olduğundan daha “büyük” algılanmasına neden olur.
Engin Geçtan bu durumu çok sade bir şekilde ifade eder: “İnsan çoğu zaman sevdiği kişiye değil, sevme hâline bağlanır.”
Yaz aşklarında da sıkça yaşanan budur. Duyguya bağlanılır, kişiye değil.
Geçicilik neden can yakar?
Yazın doğası geçicidir. Tatiller biter, şehirler değişir, rutin geri gelir. Yaz aşkları da çoğu zaman bu geçicilikle yüzleşmek zorunda kalır. Sorular artar: “Devam edecek miyiz?” “Bu sadece yazlık bir şey miydi?” “Gerçek hayatta da böyle olur muyuz?”
Bu noktada hayal ile gerçek arasındaki fark ortaya çıkar. Yazın kurulan ilişki, çoğu zaman gündelik hayatın yüklerinden arınmış bir zeminde yaşanmıştır. Ancak sonbaharla birlikte sorumluluklar, beklentiler ve gerçeklik devreye girer. İşte birçok yaz aşkı burada zorlanır. Kemal Sayar’ın dediği gibi: “Aşk bazen iki insanın değil, iki hayalin buluşmasıdır.”
Hayaller çakıştığında her şey kolaydır. Gerçekler devreye girdiğinde ise bağlanma biçimleri görünür hâle gelir.
Bağlanma meselesi
Yaz aşklarının neden zor bittiğini anlamak için bağlanma biçimlerine de bakmak gerekir. Kimileri için yaz, bağlanmayı kolaylaştırır. Yalnızlık hissi azalır, ilgi görmek iyi gelir. Kimileri içinse yaz yakınlaşması tehdit edicidir. Duygular derinleştiğinde geri çekilme ihtiyacı doğar.
Bu yüzden yaz aşklarında sıkça şu senaryolar görülür: Bir taraf daha çok isterken, diğer taraf mesafe koyar. Bir taraf “adını koyalım” derken, diğer taraf “akışına bırakalım” demeyi tercih eder. Bu durum çoğu zaman kişisel bir eksiklikten değil, ilişkiyle kurulan bağdan kaynaklanır.
Doğan Cüceloğlu’nun şu sözü burada yol göstericidir: “İlişki, iki insanın birbirine ne kadar yaklaştığı değil, bu yakınlığa nasıl dayandığıdır.”
Yaz bitince ne olur?
Yaz bittiğinde ilişki ya gerçek bir zemine oturur ya da dağılır. Bu, yaz aşkının başarısız olduğu anlamına gelmez. Bazı ilişkiler bir mevsimliktir ve o süre içinde yaşanması gerekeni yaşatır. Sorun, geçici olanı kalıcı sanmakla başlar.
Yaz aşkları insana şunu öğretir: Yakınlık ihtiyacı gerçektir. Ama her yakınlık, uzun vadeli bir ilişkiye dönüşmek zorunda değildir. “Gerçek aşk mı, yaz etkisi mi?” sorusunun tek bir cevabı yoktur. Bazen ikisi birden olur. Yaz, duyguları büyütür; ama o duyguların neye dönüşeceğini belirleyen mevsim değil, insanların ilişkiyle kurduğu bağdır.
Yaz aşkları güzeldir çünkü hafiftir. Zordur çünkü belirsizdir. Can yakar çünkü umut barındırır. Ama aynı zamanda insana kendini tanıma fırsatı da verir. Ne istediğini, neye bağlandığını ve neyi taşıyabildiğini gösterir.
Belki de yaz aşklarının en gerçek tarafı budur: Bize karşıdakinden çok, kendimizle ilgili şeyler anlatmaları.
Kaynakça
- Kaynakça
- 1. Geçtan, E. (2019). İnsan olmak. İstanbul: Metis Yayınları.
- 2. Cüceloğlu, D. (2018). İnsan ve davranışı. İstanbul: Remzi Kitabevi.
- 3. Sayar, K. (2017). Kalbin direnişi. İstanbul: Timaş Yayınları.
- 4. Tarhan, N. (2016). Aşkın psikolojisi. İstanbul: Timaş Yayınları.
