Her evin duvarları arkasında yaşanan, yaşanırken zaman zaman acı veren zaman zaman mutluluktan ağlatan bir gizem saklıdır. Her bir gözyaşı, her bir dram aileyi yeri geldiğinde birleştirir, yeri geldiğinde de yapraklarını erkenden döken bir sonbahar ağacı misali aileyi zedeler. Türk dizi tarihinde aile kavramını, aile içerisinde zamanla zedelenen ilişki örüntülerini bize en iyi anlatan dizilerin başında gelir Yaprak Dökümü.
Batırılmış arzu ve duyguların, korkuların nelere sebep olabileceğini çok etkili bir şekilde gösterdi bize. Aynı zamanda çok gerçektir Yaprak Dökümü. Bize hayatımızın içinden bir sürü sahne sunar; Ayşe’nin börek yapılırken çiğ yufka yemesi, okul öncesi ayakkabılarını boyaması, aileden zorla alınan izinler… Aynı zamanda karakterler de çok tanıdık gelir bize. Kendi içsel çatışmalarımızı görebiliriz Leyla ve Necla’da, bazen ait olma hissi açlığını hissederiz Ferhunde’de. İşte psikanaliz bu noktada bir mercek gibi dizideki karakterlerin kişiliğini yansıtır bize; neden bu karakterler bize tanıdık geliyor, bunu açıklar.
Psikanaliz ve Freud’un Kuramı
Freud’un Psikanalitik kuramına göre, insan zihnini şekillendiren üç ana unsur bulunur: id, ego, süperego. Bastırılan arzular, sınırları çok keskin çizilmiş ahlak kurallarıyla yaşama çabası kişinin hareketlerini şekillendirir. Aslında baktığımızda Yaprak Dökümü dizisinde de bu unsurların sıkıntısı sahnelenir. Bu dizide karakterler arasında tüm bu çatışmaları gözlemleyebiliriz.
Karakterlerin Psikanalitik Çözümleri
Ali Rıza Bey
Ailenin reisi, herkes tarafından sevilen aynı zamanda herkes tarafından saygı duyulmak zorunda bırakılan, sürekli keskin kurallar koyan kısıtlayıcı baba. Aslına baktığımızda süperegonun tam kendisi. Değişmez kurallar bütünüyle tüm aileyi denetlemeye çalışsa da, çocuklarını hiç dinlememenin, onları anlamaya çalışmamanın cezasını fazlasıyla sonradan çekecek olan karakterimiz. Ailesini korumak adına bu kurallara sahip çıksa da bireyselleşmenin önüne geçmesi bence aile içinde yaptığı en büyük yanlışlardan biridir.
Hayriye Hanım
Mal ve para düşkünlüğü ile birçok kez ailesini yanlışa sürüklemeye sebep olmuştur. Ama mal ve para düşkünlüğünün nereden geldiğini hiç sorgulamamışızdır şu ana kadar. Hayriye Hanım aslında ailemizdeki edilgen figürümüzdür. Aile içinde çok söz hakkı olmayan, hep dışarıda tutulan, yeri geldiğinde değer görmediğini de anladığımız bir ilişki içindedir. Bu zenginlik hırsı onun bastırılmış ve hiç gün yüzüne çıkaramadığı istek ve arzularının bir ürünü olabilir.
Şevket
Bir anda ağır bir sorumluluk yüklenen ve bunu kaldıramayan, baba figürünün otoritesi ve ağırlığıyla yetişen ve ezilen bir karakterdir. İd ve ego arasındaki dengesizlik sebebiyle yanlış kararlarının cezasını ağır ödemiştir.
Leyla
Beğenilmek ve sevilmek açlığı ile kendini var etmeye çalışan ailenin ikinci büyük kızı. Aslında baba sevgisine derinden açlığı sebebiyle ilişkilerinde sürekli onay arayan ve erkek figürünü yücelten bir karakterdir.
Necla
Ailesine uyumlu gibi gözükmeye çalışsa da pasif-agresif hareketleri sonradan gün yüzüne çıkmış, Leyla’ya olan ihaneti aslında bastırdığı kişiliğini gün yüzüne çıkardığı kısım olmuştur.
Ayşe
Ailenin masum tanığı… İleriki yaşlarında neler oldu? Nasıl ilişkiler kurdu bunu hep çok merak ediyor olacağım.
Ferhunde
Bence Ferhunde, bu kısa bölümden çok daha uzun bir yazıyı hak ediyor. Ferhunde, geliştirdiği savunma mekanizmaları sebebiyle dışarıya tırnaklarını çıkarmış, yılmadan mücadele eden ve çok güçlü gözüken ama içten içe kalbi çok kırık, savunmasız küçücük bir kız çocuğu.
Yaptığı yanlışlar var mı? Tabii ki, ama yansıtıldığı gibi dizinin en kötü karakteri ilan edilmeyi kesinlikle hak etmiyor. Çocukluğunda yaşadığı güven açlığı, babasız büyümüş olması, annesinin varken yok olması onu güçlü kılmaya iten yaşadıklarıdır. Çok derinden hissedilen bir ait olma ihtiyacı vardır, kendini bir aileye sahipken görmek ister. Kabul ve onay ihtiyacı, onu hep zorlayan ve farklı yollara savrulmasını sağlayan unsurlardır. Bu noktada Ali Rıza Bey’le yaptıkları bir konuşmayı ve Ali Rıza Bey’in kibri sebebiyle Ferhunde’yi reddettiği sahneyi sizlere hatırlatmak isterim.
Sonuç: Yaprak Dökümü’nün Derinliği
Sonuç olarak, Yaprak Dökümü dizisini sadece bir pembe dizi olarak görmek yanlış olacaktır. Yaprak Dökümü, hayatın her anından izler taşıyıp bize sunar, aile yapısını ve nasıl şekillendiğini en etkili şekilde sunar. Aile, bireyin içine itildiği ilk okuludur.
