Hayatın bazı dönemleri vardır; her şey aynı anda olur. 30’lar ve 40’lar tam olarak böyle bir zamandır. Aynı masada çok farklı hayatlar oturur: Biri evlidir, biri boşanmıştır. Biri çocukludur, biri çocuksuz. Biri işini bırakıp başka bir ülkeye taşınmıştır, biri yıllardır aynı ofiste, aynı masadadır. Herkes aynı yaşlardadır ama herkesin hayatta bulunduğu nokta farklıdır. Bu yıllar, aynı zamanda her şeyi aynı anda başarmaya çalıştığımız yıllardır. Bir yandan romantik ilişkilere yatırım yapmaya çalışır, bir yandan arkadaşlıklarımızı kaybetmemeye uğraşırız. Kariyerimizde nasıl ilerleyeceğimizi düşünürken, evlenip evlenmemeye, çocuk yapıp yapmamaya karar vermeye çalışırız. Ve tüm bunlarla meşgulken, ebeveynlerimizin yaşlandığını fark ederiz.
Yetişkinliğin Değişen Yüzü
İlk yetişkinlik dönemi, 18 yaşına basıldığında başlar. 20’li yaşları kapsayan bu dönemde kişi özellikle “Ben kimim?” sorusunun yanıtını aramakla meşguldür. Değişkenlik normaldir. Kişi, hayatta ne istediğini bulabilmek için birçok değişiklik yapar. İlişkiler mutlaka uzun vadeli olmak zorunda değildir, kariyer değişikliği mümkündür, yanlış kararlar telafi edilebilir görünür. Bu dönemde kişi ailesinden tam bağımsızlaşamamış olsa da, hayatına dair kararları kendi vermeye başlar. Daha çok kendine odaklıdır. Bu yüzden 20’li yaşlar, bir sürü imkânın olduğu bir zaman dilimi gibi hissedilir; her şey mümkündür. Hayatta hâlâ bolca zaman varmış gibi yaşanır. Bu dönem daha çok deneme, yanılma ve öğrenmeyle geçer.
30’lara gelindiğinde ise odak değişir. Artık “Ben ne istiyorum?” sorusundan çok, “Seçtiklerimle hayatımı nasıl daha iyi hâle getirebilirim?” sorusu öne çıkar. Bir kariyer yoluna nihayet karar verilir ve bu yola daha fazla yatırım yapılır. İlişkilere daha ciddi, daha bağlılık odaklı bakılmaya başlanır. 20’li yaşlarda başlayan birçok ilişki bu dönemde ya sona erer ya da evliliğe evrilir. Bu yaşlarda verilen kararlar artık yalnızca kişiyi etkilemez. Evlilik, çocuk ve yaşlanan ebeveynlerle birlikte kişi, kendinden başka insanların sorumluluğunu da taşımaya başlar. Ve belki de hayattaki en zor eşik tam burada ortaya çıkar: aile büyüklerinin kaybı, kayıp ihtimali ya da onların yokluğuna alışma süreci. İnsan, ilk kez gerçekten “yetişkin” olduğunu çok acı bir gerçekle hisseder. Ancak bu dönem hâlâ orta yaştan farklıdır. Orta yaşta hayat daha oturmuştur; kariyerde belli bir noktaya gelinmiş, ilişkiler daha stabildir, çocuklar daha bağımsızdır. 30’lar ve 40’larda ise kişi, istediği hayatı kurma derdindedir.
Artan yaşla birlikte görünmez bir beklenti de artar ve zamanla yarış hissi başlar. İş, aile ve sosyal yaşam arasında denge kurmak zorlaşır. Sorumluluklar arttıkça arkadaşlara ayrılan zaman azalır. Aslında hâlâ vardırlar, sadece görüşülemiyordur. Böylece kişi, aynı anda birçok alanı hem inşa etmeye hem de idare etmeye çalışır. Belki de bu yüzden bu yaşlar hem en karmaşık hem de insanı en çok olgunlaştıran yıllardır. Ancak kişi, ne hissettiğini çoğu zaman tam olarak isimlendiremez. Sadece “hayat çok yorucu” der. Hissedilen bu yorgunluk, bireysel bir başarısızlıktan çok, bu dönemin doğasında bulunan çoklu yüklenmenin bir sonucudur.
Yoğunluğun İçindeki Kazanımlar
Bu yaş aralığını tanımak, yaşanılanların bir rastlantı olmadığını; hayat yolculuğunun belirli bir evresinde bulunulduğunu gösterir. İnsan dönüştüğünü fark eder. Bu farkındalık, hayatı anlamlandırmaya yardımcı olur. Nereden gelindiği ve nereye doğru ilerlendiği daha net görünmeye başlar. En önemlisi de adı konulamayan o “yorucu” hissi normalleştirir. Aidiyet duygusunu artırır ve bu yolculukta yalnız olunmadığını hissettirir. Başkalarının da benzer süreçlerden geçtiğini bilmek insanı rahatlatır.
Peki, gerçekten her şey bu kadar zor ve olumsuz mu? Aslında bu evrede insan, kendiyle olan savaşını yavaş yavaş bırakmaya başlar. Kendini daha gerçekçi görür, geçmişine farklı bir yerden bakar. Ne yaşadığını ve neden yaşadığını anlamlandırır. Kendini tanıdıkça kendine olan güveni artar. Başkalarının ne düşündüğü giderek daha az belirleyici hâle gelir. Ve tüm bunlar, beklenmedik bir şekilde mutluluğu da beraberinde getirir. Bu yaşlarda alınan kararlar daha sağlam temellere dayanır. Akıl yürütme ve sözel beceriler gelişir; kişi kendi alanında daha fazla uzmanlaşır. Deneyimle birlikte problem çözme becerisi artar, yaratıcılık güçlenir. İnsan sağlığına daha fazla önem verir, daha az risk alır. Özetle, bu dönemde hissedilen yorgunluk, bir tükenmişlikten çok gelişimsel geçişin doğal bir parçasıdır. Bu yüzden 30’lar ve 40’lar, zorlu olduğu kadar dönüştürücü, yorucu olduğu kadar da derinleştirici bir evredir.
Kaynakça
Mehta, C. M., Arnett, J. J., Palmer, C. G. & Nelson, L. J. (2020). Established adulthood: A new conception of ages 30 to 45. American Psychologist.
