Klinik Psikolog ve Psikodramatist Yeşim Taş Türköz tarafından kaleme alınan Büyü Dükkanı isimli kitap, Jacob Levy Moreno tarafından geliştirilen Psikodrama’nın, Moreno’nun öğrencisi Hanna Weiner tarafından geliştirilmiş bir tekniği olan büyü dükkanını ele alan yedi farklı psikodrama öyküsünden oluşmaktadır.
Yazar, kitabına başlarken büyü dükkanı tekniğinin oturumlarda nasıl kullanıldığına dair okuyucuya bilgi veriyor. Oturumlarda, büyü dükkanı olarak tanımlanan bir sahne hazırlanıyor ve burada alışverişlerin takas yoluyla yapıldığı belirtiliyor. Sahnede grubun yöneticisi ya da tecrübeli bir grup üyesi dükkan sahibi olurken, gönüllü bir diğer üye müşteri rolünü alıyor. Ardından diğer grup üyeleri önünde dükkan sahibi ve müşteri pazarlık yapıyorlar. Bu pazarlık sonucunda müşterinin büyü dükkanından alabileceği en iyi şeyi alarak çıkması bekleniyor. Ancak yazar, “Ancak bu, her zaman müşterinin en fazla istediği şey olmayabilir…” ifadesiyle durumu daha da derinleştiriyor.
Yazar, psikodrama öykülerine başlarken ilk olarak büyü dükkanının sahibini tanıtıyor. Yeşil çerçeveli pencerelerle bezeli, asırlık ahşap bir binada yaşayan bu dükkan sahibi; ak saçlı, ak sakallı bir ihtiyar. İnsanların hayatta isteyip de bir türlü ulaşamadığı her şeyi barındıran bu gizemli dükkan, ziyaretçilerine imkansız gibi görünen isteklerine kavuşma imkanı sunuyor. Büyü dükkanını bu denli cazip kılan ve insanları buraya çeken en önemli neden de tam olarak bu. Müşteriler her şeyi isteme ve alma hakkına sahiptirler; ancak bunun için bir bedel ödemeleri gerekiyor. Fakat bu bedelin parayla ya da maddi bir kaynakla ödenememesi, büyü dükkanını ayıran bir nokta oluyor.
Kitaptaki bir örnek üzerinden bu bedel-kazanç ilişkisine bakacak olursak; ilk öyküde 55 yaşındaki bir adam büyü dükkanına geliyor ve bugüne kadar geçen ömrünü geri almak istediğini söylüyor. Bu kişinin amacı, geçmişte yaptığı hataları bir daha tekrarlamadan hayatı yeniden yaşamaktır ve bunun uğruna her şeyini feda etmeye hazırdır.
Dükkanın bilge yaşlısı, bu büyük istek karşılığında müşterisinden “belleğini” bedel olarak talep ediyor. Müşteri, geçmiş yıllarını yeniden kazanacak olmanın verdiği heyecanla bu şartı hemen kabul ediyor. Ancak yaşlı satıcı, şu sözleri söylüyor: “O halde, 55 yıl sonra buraya tekrar gelirsiniz.” Çünkü adam belleğini feda ettiği an, geçmişteki tüm yaşanmışlıklarını ve tecrübelerini unutacaktır; hatta dükkana neden geldiğini bile hatırlamayacaktır. Hiçbir hatasını hatırlamayan bir insanın ise aynı hataları baştan yapması kaçınılmaz olacaktır.
Yazar burada George Santayana’nın meşhur sözüne bir gönderme yapıyor: “Geçmişi hatırlamayanlar, onu bir kez daha yaşamak zorunda kalırlar.” Bu sarsıcı gerçeği, yani tecrübeleri olmadan ve hiçbir şeyi hatırlamadan geçen ömrünü geri almanın aslında bir kısırdöngüden ibaret olduğunu fark eden müşteri, belleğini vermekten vazgeçiyor.
Yazar, kitabın ilerleyen bölümlerinde de her biri insan ruhunun farklı bir odasını aralayan, benzer şekilde sarsıcı ve ilham verici psikodrama öykülerini anlatmaya devam ediyor. Her karakterin dükkandan içeri girerken barındırdığı istekler ve o kapıdan çıkarken kazandığı farkındalıklar o kadar kıymetli ki, buradaki tüm hikayeleri tek tek anlatıp kitabın o gizemli ve keşfedilmeyi bekleyen büyüsünü bozmak istemiyor. Devamını meraklı okurların kendi içsel yolculuğuna bırakıyorum.
Büyü Dükkanı, sadece psikolojiyle veya psikodramayla ilgilenenlere değil, herkese hitap ettiğini düşündüğüm bir kitap. Yazarın akıcı dili ve kurgusu sayesinde hikayeleri merakla okurken, bir yandan da kendi hayatınızı, seçimlerinizi ve neleri feda ettiğinizi, edebileceğinizi ya da edemeyeceğinizi sorgulamaya başlıyorsunuz. İnsanı kendisiyle yüzleştiren, düşündürücü, şahane bir eser.
Kendinize bir iyilik yapın ve bu dükkandan içeri adım atın. Kitapla kalınız.
