Hiç karşınızdaki kişinin size “Bir şey yok” demesine rağmen içten içe size kızgın olduğunu hissettiniz mi? Ya da biri sizi övüyormuş gibi yaparken aslında sizi aşağılıyor muydu? Günümüz ilişkilerinde gizli bir tehlike olarak ortaya çıkan pasif agresif davranış biçimi, kişinin öfkesini doğrudan değil, dolaylı olarak yansıtmasıdır. Bu yansıtma biçimi, pasif agresif davranış gösteren kişinin çevresindeki bireyleri görünmeyen bir zorbalık ile karşı karşıya getirebilir.
Pasif agresif davranış gösteren bireyler, içlerinde var olan öfkeyi yansıtırken gizli ve ima dolu bir ifade biçimi kullanırlar. Bu ifade biçimleri, başlangıçta iltifat olarak görünen cümlelerin aslında alaycı bir tavır içerdiğini, kendini savunma biçimi olarak görünen cümlelerin aslında duygusal manipülasyon içerdiğini veya iletişimde sessiz kalma tavrının aslında yok sayma ve cezalandırma yöntemi olduğunu gösterir.
PASİF AGRESİF DAVRANIŞ NEDİR?
Pasif agresif davranış, bireyin hissettiği olumsuz duyguları dolaylı bir biçimde yansıtmasıdır. Bu dolaylı ifade biçimi, aynı zamanda bireyin ifadeleri ve davranışları arasındaki çelişkiyi de gözler önüne serer. Kişi açık bir biçimde kızdığını veya kırıldığını söylemek yerine, bunu olumsuz davranışlar sergileyerek ifade eder. Partnerine kızgın olan kişi, onun mesajlarını veya aramalarını görmezden gelerek, onu laflarıyla iğneleyerek pasif agresif davranış biçimi sergileyebilir.
Bu sayede partnerinin suçluluk duymasına veya duygusal bir baskı altında kalmasına sebep olan kişinin pasif agresif davranışları, görünmeyen bir zorbalık biçimi olarak değerlendirilebilir. Bu zorbalık biçimi, çoğu zaman duygusal manipülasyon olarak görülebilir.
Pasif agresif davranış örüntüleri, genellikle dışarıdan son derece normal ve yüzeysel görünebilir. Pasif agresif davranış biçimini gösteren kişi, sahip olduğu öfkeyi veya yıkıcılığı bu şekilde yansıtır. Dolayısıyla birey farkında olmadan bu davranışlara başvurabilir. Bu davranış örüntülerinin altında çoğunlukla çocuklukta bastırılmış öfke, duyguları doğru biçimde ifade edememe veya otoriteye ilişkin davranışlar yatar.
GÜNLÜK YAŞAMDA PASİF AGRESİF DAVRANIŞLAR NASIL GÖRÜNÜR?
Pasif agresif davranışlar, çoğunlukla sessiz ve örtük biçimlerde ortaya çıkar. Tam olarak bu yönüyle bir “görünmeyen zorba” olarak ifade edilebilir. Bu sessiz saldırganlık biçimleri günlük yaşamda sessiz kalmak veya küsmek, sürekli ertelemek, iğneleyici konuşmalar veya sahte nezaket biçimlerinde görünebilir.
Tartışmalarda açıkça konuşmak yerine sessiz kalarak karşı tarafı gizli bir biçimde cezalandırmak, yapacağını söylediği bir işe geç kalmak veya sürekli olarak erteleyici davranışlar göstermek, olumlu veya övgü cümleleri gibi görünen ifade biçimleriyle aslında karşıdaki kişiyi iğnelemek ve samimiyetsiz nezaket davranışları, günlük yaşamımızda sıkça karşılaştığımız pasif agresif davranış örüntülerini oluşturur.
İLİŞKİLERDE NASIL BAŞ EDİLİR?
Pasif agresif davranış, ilişkilerde görünmez bir şekilde ilerleyerek var olan güveni zedeler. Dolaylı olarak ifade edilen davranışlar, ilişkilerde daima karşı tarafın suçluluk, belirsizlik veya yetersizlik duygularıyla baş başa kalmasına sebep olarak sağlıksız ilişkilere zemin hazırlar.
Bu nedenle görünmeyen bir zorbalık biçimi ortaya çıkaran bu ilişkilerde, sağlıklı baş etme yöntemleri geliştirmek son derece önemlidir. Öncelikle davranışı adlandırabilmek için yaşanan durumun pasif agresif bir zorbalık biçimi olduğunu fark ederek “Ben bir şey yaptım mı?” diye sormak yerine, “Şu anda dolaylı bir kızgınlık mı hissediyorum?” diye sormak, durumu tanımlamayı kolaylaştırır.
Ardından açık ve net bir iletişim biçimi ortaya koyarak bu davranışların oluşturduğu hisleri açıkça ifade etmek önemlidir. Sonrasında ise pasif agresif kişilerin karşı tarafa hissettirdiği suçluluğa veya duygusal manipülasyon baskılarına engel olabilmek adına duygusal sınırları çizebilmek gerekir.
Son olarak, ilişkilerde pasif agresif davranış biçimi yoğun bir biçimde görülmeye başladıysa, hem karşı tarafın uğradığı bu görünmeyen zorbalığın yarattığı tahribat hem de pasif agresif davranış gösteren kişinin davranışsal tutarsızlığı göz önüne alındığında psikolojik destek almak son derece önemli bir başa çıkma yöntemi olarak ifade edilir.
SONUÇ
Günlük yaşamda ve ilişkilerde sıkça karşılaşılan fakat zararsız gibi görünen, örtük bir zorbalığı içeren pasif agresif davranış biçimleri, bireylerin yoğun bir psikolojik tahribat yaşamalarına ve sürekli olarak suçluluk, yetersizlik veya bilinmezlik hissetmelerine sebep olur. Bu yüzden pasif agresiflik, yoğun bir duygusal zorbalığı içermektedir.
Pasif agresif davranış gösteren bireyler, yansıttıkları öfkeyle ilişkilerini derin bir zarara uğratırlar. Kendi ifadeleri ve gösterdikleri davranışlar arasındaki tutarsızlık, ilişkilerini sağlıksız bir biçimde yaşamalarına sebep olur. Bu bireylerin çocukluklarında öfkelerini bastırmış olmaları, duygularını yanlış ifade etme biçimleri veya bakım verenleriyle olan hiyerarşiye dayalı ilişkileri, ileriki yaşamlarında kişiliklerinde pasif agresif davranış örüntülerinin oluşmasına sebep olmaktadır.
Pasif agresif bireylerin çevrelerindeki insanlara yaşattığı bu görünmeyen zorbalık, yalnızca ilişkilerini değil, kendi psikolojik bütünlüklerini de olumsuz yönde etkiler; çünkü bu davranışlar, sağlıksız bir kişilik yapılanmasının sonucudur.
İlişkilerde bu görünmeyen zorbalık ile baş etme yöntemleri geliştirmek, duygusal sınırları çizebilmek ve gerektiğinde psikolojik destek alabilmek son derece önemlidir.
