Ailede Başlayan Bilinç: Vatanını Seven, Sorumluluk Sahibi Nesiller Bir milletin geleceği, yetiştirdiği nesillerin karakterinde saklıdır. Karakterin temeli ise insanın ilk eğitim yuvası olan ailede atılır. Çocuk dünyaya gözlerini açtığında konuşmayı, yürümeyi, sevmeyi ve saygı göstermeyi ailesinden öğrenir. Aynı şekilde vatan sevgisi, bayrak bilinci, ezanın manevi değeri, millet olma şuuru, devletine bağlılık ve sorumluluk duygusu da aile içinde filizlenir, gelişir ve zamanla bireyin hayatına yön veren temel değerler hâline gelir. Bağımsızlık, bir milletin en kıymetli hazinesidir. Tarih boyunca özgürlüğünü korumak için büyük mücadeleler veren milletler, bağımsızlığın ne kadar değerli olduğunu çok iyi bilirler. Ancak bağımsızlık yalnızca devletlerin sahip olduğu bir özellik değildir; aynı zamanda bireyin de özgüvenli, karar verebilen ve sorumluluk alabilen bir kişilik geliştirmesini ifade eder. İşte bu bilinç ilk olarak ailede oluşur. Çocukların kendi kararlarını verebilmelerine fırsat tanıyan, fikirlerine değer veren ve sorumluluk üstlenmelerini sağlayan aileler, bağımsız düşünceye sahip bireylerin yetişmesine katkı sağlar. Kendi hayatında sorumluluk alabilen bireyler, ileride ülkesinin bağımsızlığına ve geleceğine de sahip çıkmayı öğrenirler. Vatan sevgisi, aile içinde anlatılan hatıralar, tarihî olaylar ve yaşanan duygularla çocukların gönlünde yer eder. Bir anne veya babanın ülkesinin güzelliklerinden gururla bahsetmesi, tarih boyunca verilen mücadeleleri anlatması ve milli değerlerine sahip çıkması çocuk üzerinde derin etkiler bırakır. Çocuk, vatanın yalnızca üzerinde yaşanılan bir toprak parçası olmadığını; uğruna fedakârlık yapılan, korunması gereken kutsal bir emanet olduğunu öğrenir. Bu bilinç, zamanla ülkesine karşı duyduğu sevgi ve sorumluluğun temelini oluşturur. Bayrak ise bağımsızlığın ve millet olmanın en önemli sembollerinden biridir. Bir çocuğun bayrağa duyduğu saygı, ailesinin ona verdiği eğitimle şekillenir. Bayrağın anlamını bilen, onun tarih boyunca verilen mücadelelerin sembolü olduğunu öğrenen çocuk, bayrağa yalnızca bir nesne olarak bakmaz. Bayrağı gördüğünde geçmişini, milletini ve ortak değerlerini hatırlar. Milli bayramlarda yaşanan coşku, evlerde ve sokaklarda dalgalanan bayraklar, çocukların milli bilinç kazanmasında önemli rol oynar. Toplumun manevi değerlerinden biri olan ezan da aile içinde anlamıyla öğretilmelidir. Çocuklar ezanın sadece bir ses olmadığını, insanları iyiliğe, birlikteliğe ve manevi değerlere çağıran önemli bir sembol olduğunu ailelerinden öğrenirler. Ezan okunurken gösterilen saygı, çocukların manevi değerlere karşı duyarlılık geliştirmesine yardımcı olur. Böylece çocuklar, kültürel ve dini değerlerine sahip çıkan bireyler olarak yetişirler. Millet kavramı, aynı geçmişi paylaşan, ortak kültür ve değerler etrafında birleşen insanların oluşturduğu büyük ailedir. Aile içinde dayanışma, yardımlaşma ve paylaşma duygularını öğrenen çocuklar, bu değerleri toplum hayatına da taşırlar. Kardeşleriyle paylaşmayı öğrenen bir çocuk, büyüdüğünde toplumun bir parçası olduğunu ve diğer insanlarla birlikte hareket etmenin önemini kavrar. Bu anlayış, millet olma bilincinin temelini oluşturur. Çünkü güçlü milletler, birbirine güvenen ve ortak değerler etrafında birleşen bireylerden meydana gelir. Devlet bilinci de çocuklara küçük yaşlardan itibaren kazandırılması gereken önemli değerlerden biridir. Devlet, toplum düzenini sağlayan, vatandaşların haklarını koruyan ve ortak yaşamı güvence altına alan bir kurumdur. Aileler çocuklarına kurallara uymanın, hak ve sorumluluk dengesinin önemini anlattıklarında devlet bilincinin oluşmasına katkı sağlarlar. Trafik kurallarına uymak, kamu malını korumak, çevreyi temiz tutmak gibi davranışlar aslında devlet ve toplum düzenine duyulan saygının günlük hayattaki yansımalarıdır. Tüm bu değerlerin merkezinde sorumluluk duygusu yer alır. Sorumluluk sahibi olmayan bireylerin vatanına, milletine veya devletine karşı görevlerini yerine getirmesi mümkün değildir. Bu nedenle aile içinde çocuklara yaşlarına uygun görevler verilmelidir. Oyuncaklarını toplamak, derslerini düzenli yapmak, ev işlerinde ailesine yardımcı olmak gibi küçük görevler, ileride büyük sorumlulukları üstlenebilecek bireylerin yetişmesini sağlar. Sorumluluk duygusu gelişen çocuk, yaptığı her davranışın sonuçlarının farkına varır ve topluma karşı görevlerini bilinçli bir şekilde yerine getirir. Günümüzde teknolojinin ve sosyal medyanın etkisiyle çocuklar birçok farklı bilgiye ulaşabilmektedir. Ancak değerler eğitiminin temel kaynağı hâlâ ailedir. Çünkü sevgiyle verilen bir öğüt, yaşanarak gösterilen bir örnek ve samimiyetle aktarılan bir değer, çocukların hafızasında kalıcı izler bırakır. Anne ve babaların davranışları, çocukların kişilik gelişiminde en etkili öğretmendir. Bu nedenle aileler söyledikleri kadar yaşadıklarıyla da örnek olmalıdır. Bağımsızlık bilinci, vatan sevgisi, bayrağa saygı, ezanın manevi değeri, millet ve devlet şuuru ile sorumluluk anlayışı bir günde kazanılan değerler değildir. Bunlar sevgi, sabır ve bilinçli bir eğitim süreciyle aile içinde şekillenir. Çocuklarına bu değerleri kazandıran aileler yalnızca iyi bireyler yetiştirmekle kalmaz; aynı zamanda güçlü bir toplumun ve sağlam bir geleceğin inşasına da katkı sağlarlar. Çünkü yarının liderleri, öğretmenleri, bilim insanları, askerleri ve yöneticileri bugün aile içinde yetişen çocuklardır. Onların kalbine ekilen her güzel değer, gelecekte milletin gücüne ve devletin devamlılığına dönüşecektir.
Giriş
ÜMMÜ GÖKDEMİR PSİKOLOG
