Bir psikoterapist günde kaç terapi seansı yapabilir? Çerçevesi çizilmiş bir üst sınır var mıdır, terapi ekolüne göre bu sayı değişir mi, terapiste göre bu değişir mi? Seans süresi değişir mi? Bu yazıda bu ve benzeri sorular yanıtlanmaya çalışılmıştır.
Bu alanda dünya çapında bağlayıcı bir etik kural yoktur ancak mesleki kuruluşların önerdiği standartlar ve araştırma bulgularının işaret ettiği ve buralardan çıkarım yapılan üst sınırlar vardır. APA, BPS, ECPA ve TPD dahil hiçbiri günlük maksimum seans sayısı veya süresi belirlememiştir. Bu alanda fikir veren çalışmalar daha çok therapist burnout (tükenmişlik) ve decision fatigue (karar verme yorgunluğu) konularından gelmektedir. Terapistin yetkinliğini koruyabilmesi ve sağlık hizmetinin başarılı olmasına vurgu yapılmaktadır. Hizmet verenin üzerinden yapılan bu çalışmalar sürenin ne kadar olacağıyla değil uygulayıcının işlevselliği üzerinden çıkarımlar yapar. Uygulayıcı tarafından kaynaklanan sonuçların etkilerini gözetir. Psikoloji ekolüne ve alanına göre değişebilen bu aralık için aşağıdaki öneriler ve politikaların öne sürüldüğü görülebilir;
Kurumsal Yaklaşımlar ve Standartlar
1- Birleşik Krallık Ulusal Sağlık Servisi (NHS); Haftada 20 saatlik seansa katılmanın uygun olduğu kabul edilir. Bu günlük 4-5 seans süresine denk gelir denilebilir. 20 saatten fazlası önerilmemektedir. (1)
2- İngiliz Psikoloji Topluluğu (BPS); Dolaylı işlerin (rapor, değerlendirme, idari işler vb.) fazla yapıldığı durumlarda haftada 20 saat önerisi yapılır. (2)
Bu kurumlar da dahil önerilen sınırlar genellikle muğlaktır. Çalışma sahasından gelen (anket çalışmaları, sitelerde yazan psikolog görüşleri vb.) verilere göre sorulan her soru için çeşitli cevaplar verilmekte, uyulan herhangi ortak bir politika görülmemekte. Bu alanda otorite sayılabilecek kurumlar veya kuruluşlar çok genel bir çerçeve çizer ama ne süre ne de seans sayısı olarak bir limit koymaz. Therapist burnout ve decision fatigue çalışmalarını, sahada çalışan psikologların görüşlerini, mesleki etik ilkelerini ve ülkelerin kamusal sağlık hizmetindeki politikalarını dikkate alırsak kaba ve yüzeysel çerçeveyi şu sınırlarda çıkarımlar yaparak çizebiliriz;
-
Terapi Süresi: Sıklıkla 40-50 dakika. Ekole ve vakaya göre değişken. Örneğin EMDR seansı 60-90 dakika aralığında.
-
Günlük Terapi Sayısı: 4-6 seans ideal aralık, 6 ve üstü riskli. Bazı günler bu sayı tolere edilebilir ama düzenli hali riskle çok ilişkilidir. Therapist burnout (tükenmişlik) ile ilişkilendirilen en güçlü değişken denilebilir.
-
Haftalık Gün Sayısı: 4-5 gün çalışma. İdeale yakın bir fikir birliği olduğu kısmen söylenebilir.
-
Haftalık Terapi Süresi: 20-25 seans süresi. Büyük değişkenliğin gösterildiği söylenebilir. Örneğin 30-35 aralığı da görülmektedir.
-
Psikolog Çalışma Süresi Haftalık (İdari işler, aralar, materyal hazırlama vb. görevler dahil): 35-40 saat aralığı. Kısmen fikir birliğinden bahsedilebilir.
-
Danışanla psikoterapi sıklığı: Klasik psikanalizde danışan ile terapist haftada birden fazla kez görüşebilirken, günümüzdeki diğer modern psikoterapi yaklaşımlarında genellikle haftada bir seans yapılması yaygındır.
-
Danışanın senelik alabileceği terapi sayısı: Bu konuda da belirli bir sınırlama yoktur. Ülkelerin kamusal sağlık politikaları birçok ülkede danışanın senelik alabileceği seans sayısını belirler ama bu sigorta kapsamının ödeyebileceği seans sınırı olarak bilinir. Yani bu alandaki kamusal politikalar çoğunlukla; sigorta tarafından karşılanan terapi sayısı, terapinin hangi koşullarda uzatılabileceği gibi, hizmetin finansmanını ve erişimini içerir. (3)(4)
-
Terapiste göre süre ve seans sayısı değişir mi?: Evet. APA ve benzeri diğer kuruluşlar süreye ve seans sayısına değil terapistin yetkinliği ve sorumluluğu bazlı, etik ilkelerin yazılı olduğu etik kodlara gönderme yaparak bunu açıklar. Uygulayıcının işlevselliğinin kaybolduğu anda “zarar vermeme (Standart 3.04-Avoiding Harm)” ilkesi gereği hizmetin sonlandırılacağı öngörülür.
Sonuç
Bu alandaki cevaplamaya çalıştığımız sorular görüldüğü üzere hala tam anlamıyla cevaplanmış değil. Terapi kalitesi + etik sorumluluk + terapist sağlığı bağlamında düşündüğümüzde bu kadar önemli sorulara tatmin edici cevaplar bulmakta zorlanıyor olmamız büyük bir ihtiyacın sürdüğünü göstermekte. Belki de bu konular çalışılan yer ve uygulayan kişiye bırakılamayacak kadar önemlidir. Esnekliğin sürdürülüyor olması “kişiselleştirilmiş sağlık hizmeti” açısından değerli olsa da insanlarla birebir bu kadar yakından çalışılan bir alanda esnekliğin serbestliğe ya da terapistlerin mali beklentilerine dönüşmesi muhtemel gözükmekte. Literatür incelendiğinde bu konuda daha katı ve belirlenmiş kurallara ihtiyacın olduğunu söyleyen kişiler bulunmaktadır. Savunulan temel argümanlar “hizmet kalitesi için ideal iş yükü sınırları gerekir” ve “terapistliğin de doğal sınırları vardır” olarak özetlenebilir. Bu alanın denetlenmesinin çok komplike ve zor olduğunu varsayarsak, her ülkenin otorite olarak gördüğü kendi mesleki derneklerinin bir yol gösterici olarak pratik sahaya kurallar getirmesi ya da görüşler sunması daha uygulanabilir bir yöntem olarak görülebilir. Günümüzde ise bu yönteme başvurulduğu görülmemekte. Sağlık hizmeti alan kişinin ya da veren kişinin bu kadar fazla değişkenin olduğu bir alanda yalnız bırakılıyor olması belki de ilerleyen dönemlerde üzerinde daha çok çalışılması gereken bir konu olduğunu göstermekte. Günümüz için meslek etiği kurallarının takip edilmesi ve kurum içi politikalara uyulması en ideal tavır olarak düşünülebilir.
Kaynakça
https://www.mdpi.com/2673-5318/6/3/100 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2212657022000253 https://www.alliant.edu/blog/how-many-clients-do-therapists-have NHS(1) → https://www.england.nhs.uk/wp-content/uploads/2018/06/nhs-talking-therapies-manual-v7.1-updated.pdf BPS(2) → https://cms.bps.org.uk/sites/default/files/2022-07/Guidelines%20of%20Activity%20for%20CP%27s.pdf Kamu Sağlık Politikaları(3)(4) → https://www.infocop.es/wp-content/uploads/2025/11/eurofound.pdf https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2016/11/how-oecd-health-systems-define-the-range-of-good-and-services-to-be-financed-collectively_g17a28aa/5jlnb59ll80x-en.pdf
