Çocuğunuzun oyun oynarken hiç neler anlattığını fark ettiniz mi? Bir çocuğun iç dünyasına girmek istiyorsanız kelimelerle değil oyunlarla fark etmelisiniz.
Oyun Terapisi Nedir?
Çocukların düşüncelerini, duygularını yaşadıkları problemleri oyun yoluyla ifade etmelerini sağlayan bir terapi yöntemi olmaktadır. Genellikle oyun terapileri 3-12 yaş arasında uygunluk göstermektedir. Çocuklar için uygun terapi odalarında belirli oyuncak ve etkinliklerle kuklalar, ev, figürler, arabalar gibi oyuncaklar kullanılmaktadır (Kiye ve Yalçın, 2021). Terapist çocuğun oyununu gözlemler ve gerektiğinde sürece dahil olmaktadır. Çocuk kendini güvende hissederek zamanla oyun içinde iç dünyasını açmaya başlar. Oyun terapisi hangi durumlarda gereklidir çocuğun korku, kaygı ve öfkesini ifade etmesinde, davranış problemlerinde, travmatik durumlarda boşanma, yas, zorbalık problemlerinde oyun terapisi kullanılmaktadır (Türe ve Barut, 2020).
Oyun Terapisinin Faydaları Nelerdir?
Oyun terapisinin sosyal, davranışsal, benlik gelişimi, ebeveynler arası sağlıklı iletişime destek olmaktadır. Çocuğun duygularını tanımasında ve kendini ifade etmesinde korku, kaygı ve üzüntü gibi duygularının dışa atmasını da sağlıklı bir şekilde desteklenmesini de sağlamaktadır (Kaya ve Kaya, 2023). Davranış problemlerinde ise tırnak yeme, alt ıslatma davranışlarını da azaltabilmektedir. Eğer çocuğun dürtü kontrol davranışı var ise kurallara uyma ve sınırları anlama becerilerini destekleme de önemli olmaktadır. Sosyal faydalar ise akranları ile daha sağlıklı davranışlar oluşturması, iletişim ve ilişki kurma becerilerini de geliştirmektedir. Benlikleri gelişmesinde ise özgüven artmasında, problem çözme ve karar vermesinde destek sağlamaktadır. Ebeveynlerle ilişkilerinde ise çocukları daha iyi anlamasında, evde ve okulda uyumlu davranışlarını sürdürebilmesinde fayda sağlamaktadır (Aşır, 2025).
Ebeveynler Evde ne Fark Eder?
Oyun terapisine başlanmadan önce çocukların küçük tekrarlayan zorlanmalar fark etmeye başlarlar. Bu durumlar çoğu zaman tek bir olay şeklinde değil zaman zaman artarak devam edebilmektedir. Genelde evde en sık fark edilen durumlar ise yoğun öfke davranışlarıdır. Çocuğun yaş düzeyine göre öfke tepkileri daha fazla görülebilmektedir. Çocuk belirli bir sınırla karşılaştığında hızla ağlama, oyuncak fırlatma gibi krizlere girerek zorlanır ve sakinleşmekte güçlük çekebilirler. Bazı çocuklarda ise içe kapanma görülebilmektedir. Oyunlardan uzaklaşırlar, duygularını paylaşmaktan kaçınırlar ve uyku ve ebeveynlerden okula gitme gibi ayrılık problemleri de yaşarlar. Oyunlarda ise dikkat çeken tekrarlayan oyunlar oynarlar bedensel olarak da karın ağrısı, baş ağrısı gibi destek arayışı da istemektedirler (Çapan ve ark., 2024).
Oyun terapisine başladıklarında ise değişimler yavaş yavaş ve sessiz bir şekilde ilerlenir. Öfke patlamaları ise tamamen kaybolmaz ama daha kısa sürmeye başlar. Daha yaratıcı ve akışkan oyunlar oynamaya başlar. İfade etme becerisini artırır. Korktum, kızdım, istemiyorum gibi cümlelerden uzak durmaya başlar (Yayan ve Zengin, 2018).
Oyun Neden Bu Kadar Güçlü?
Çocuğun dünyayı henüz kelimeler bile yokken duygularıyla oynadığı oyunlar vardır. Bu yüzden oyun, çocuklar için sadece eğlence değil rahatlama, kendini ifade etme ve anlamlandırmasıdır. Çocuklar oyun oynarken savunmasızlardır kontrol onlardadır korktukları problemlerden oyun oynarken yeniden kurabilmektedirler. Bu durumda onlara güç ve düzen hissini oluşturmaktadır (Sertkaya, 2023). Oyun bastırılan duyguların, oyunun içinde kendiliğinden belirir hale gelir. Bu sebepten oyun terapisi çocuğu değiştirmeye çalışmaz. Çocuğun kendine ulaşmasına alan açar.
Kaynakça
Aşır, Z. (2025). Çocuk merkezli oyun terapisinin çocukların davranış sorunlarına ve sosyal beceri düzeylerine etkisinin incelenmesi.
Çapan, B. E., Tümlü, G. Ü., Çimşir, E., Çetin, A. B., Tümlü, C., Macit, Z. B., & Üstekidağ, H. (2024). Engelli kardeşinin gölgesinde yaşamak: Ebeveynlerin gözünden deneyimsel oyun terapisi sürecinin değerlendirilmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 14(2), 475-500.
Kaya, Ü. Ü., & Kaya, Ş. B. (2023). Oyun terapisi uygulama türleri ve etkinliği.
Kiye, S., & Yalçın, İ. (2021). Oyun terapisi ve oyun terapisinin gruplarda kullanımı. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (51), 287-303.
Türe, E., & Barut, Y. (2020). Türkiye’de yapılan oyun terapisi çalışmalarının incelenmesi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 4(8), 127-138.
Yayan, E. H., & Zengin, M. (2018). Çocuk kliniklerinde terapötik oyun. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(1), 226-233.
Sertkaya, B. (2023). 12 Yaş Altındaki Çocuklar için Oyun Terapilerinin Etkinliliği: Bir Sistematik Literatür Taraması (Master’s thesis, Inonu University (Turkey)).
