Onlar Konuşmaz Sanıyoruz ama Her Şeyi Anlatıyorlar
Minik bir temasın bedenimize ve ruhumuza etkisi… İnsanlara evcil hayvanlarıyla ilişkilerinden özellikle ne kazandıkları sorulduğunda genellikle arkadaşlık, koşulsuz sevgi öğrenimi ya da başka bir canlıyı sevme ve onunla ilgilenme ihtiyacından bahsederler. Ancak evcil hayvanlarla kurulan bağ yalnızca duygusal bir bakım veren bağı değildir; aynı zamanda psikolojik ve fizyolojik etkileri olan bir ilişkidir. Araştırmalar, hayvanlarla etkileşimin stres düzeyini azalttığını, kalp atış hızını düzenlediğini ve oksitosin (bağlanma hormonu) salınımını artırdığını göstermektedir (Odendaal, 2000; Beetz ve ark, 2012).
Geleceğin Doktor ve Psikologları
Bu nasıl mümkün? Dediğinizi duyar gibiyim. Güncel medya haberleri ve The Healing Power of Pets: Harnessing the Amazing Ability of Pets to Make and Keep People Happy and Healthy (Becker, 2002) gibi kitapların da etkisiyle, toplum evcil hayvanların aynı zamanda doktorların ve klinik psikologların yerini alabileceği fikrini bir gerçek olarak kabul etmeye başlamıştır. Bir hayvanla birlikte yaşamanın insan sağlığını, psikolojik iyi oluşunu ve yaşam süresini artırabileceği düşüncesi “evcil hayvan etkisi” (pet effect) olarak adlandırılmıştır (Allen ve ark, 2002). Evcil hayvanı olmayan kişilerle karşılaştırıldığında, evcil hayvan sahibi olan bireylerin dinlenme durumunda kalp atış hızları ve kan basınçları anlamlı derecede daha düşüktü (Herzog, 2011).
Yargısız Kabul ve Duygusal Düzenleme
Dünyamızdaki bunca gürültünün, huzursuzluğun içinde eve geldiğinizde büyük bir heyecanla tüm gün boyunca sadece sizi görmek için beklemiş iki göz düşünün. Tam o anda sizi şu ana getiren. Yargısız, çıkarsız, sadece sizinle büyüyen ve sizinle bağ kuran. Dilleri sessizdir; bazen bir bakışla canlarının acıdığı yeri anlatmaya çalışırlar, bazen ayağınıza sürtünerek sevgi ve bağ ihtiyacını ifade ederler bazen de mesafe koyarak ya da küçük bir ısırmayla sınırlarının aşıldığını hatırlatırlar bize. Onlar konuşmaz sanıyoruz… Ama onların dili sessizdir. Sessizlikle her şeyi açıkça anlatabiliyorlar. Anlayabilmek içinse sadece dikkat etmemiz gerekir.
Zorlu Dönemlerde Evcil Hayvanlarımız
Özellikle zorlayıcı dönemlerimizde herhangi bir hayvanla kurulan temas; güvenli bağlanma deneyimini destekler ve kişinin kendilik algısını daha şefkatli bir yerden yakalayıp geliştirmesine yardımcı olur. Benim de yıllar önce bir dostum vardı; elimde olmayan nedenlerden ötürü onu kaybetmiştim. O dönemleri düşündüm de bu yazıyı yazarken o zaman ağlamaktan ona hiç teşekkür edememişim. Bu yazıyla birlikte o dönem söze dökülemeyen her duygumun yanında bana her daim, sorgusuz sualsiz eşlik ettiğin için çok teşekkür ederim L, çok iyi bir en yakın arkadaştın. Seni hep bu görseldeki sarılmalarımla hatırlayacağım.
Eğer buraya kadar okuduysanız evcil hayvanlarınıza da benim yerime de sıkıca sarılın. Unutmayın siz ve size iyi gelenler..
Kaynakça
Allen, K., Blascovich, J., & Mendes, W. B. (2002). Cardiovascular reactivity and the presence of pets, friends, and spouses: The truth about cats and dogs. Psychosomatic Medicine, 64(5), 727–739. https://doi.org/10.1097/01.psy.0000024236.11538.41
Beetz, A., Uvnäs-Moberg, K., Julius, H., & Kotrschal, K. (2012). Psychosocial and psychophysiological effects of human–animal interactions: The possible role of oxytocin. Frontiers in Psychology, 3, 234. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2012.00234
Herzog, H. (2011). The impact of pets on human health and psikolojik iyi oluş: Fact, fiction, or hypothesis? Current Directions in Psychological Science, 20(4), 236–239. https://doi.org/10.1177/0963721411415220
