Günümüzde duygusal ilişki yaşayan partnerlerde sık sık duyduğumuz ‘Narsist Partner’ kelimesini biraz ilişki içerisindeki tutum ve davranışları bakımından inceleyelim. İnsanlar ilişki içerisinde mutlu, huzurlu ve sağlıklı bir ilişki sürdürmek isterler. Fakat Narsist bireylerde bu böyle değildir. İlişki içerisinde karşısındaki insanı manipülasyon ile kontrol altına almaya ve üstünlük kurmaya çalışırlar. Fakat bunu yaparken gaslighting (gerçeği sorgulatma), suçluluk duygusu hissettirme, sessiz cezalandırma, önce aşırı övme ile süregelip daha sonrasında ise değersizleştirmeler ile biten bir döngüye alma durumu söz konusudur. (Aşk Bombardımanı-Love Bombing) Burada yapmak istediği karşısının algısını bozarak özgüvenini kırmaktır. Yalan söyler ve mağdur rolünü oynar, kendini haklı çıkarmaya çalışır. Karşısındaki insanı sürekli suçlu hissettirir. Sürekli olarak kendini suçlu hisseden partner, karşısındaki insana bağımlı hale gelecektir. Narsist bireyin yapmaya çalıştığı da budur. Partnerini kendisine bağımlı hale getirmek ve ondan ayrılmasını zorlaştırmak ister. Bu bireylere Narsistik kişilik bozukluğu adı verilmektedir. Bu durum psikopatolojik bir rahatsızlıktır. Fakat bu kişiler kendilerinde yanlışlık olduğunu düşünmezler, hatalı olan tarafın hep karşı taraf olduğunu düşünürler. Her zaman ve durumda onlar haklıdır ve onların söylediği her zaman doğrudur. Narsistler ile iletişimde iken bazı durumlarda sizi çok bunaltırken, bazen de onlar hayatınızda diye şükrediyor olabilirsiniz. Size hissettirmeye çalıştıkları da tam olarak budur. Kendilerini hep benmerkezci, biricik, başarılı görürler. Onların yanında kendinizi geri planda hissedebilirsiniz, onlar da böyle hissetmenizi istiyor. Önemli olan kendi ihtiyaçlarıdır, diğer insanlar onlar için ön planda değildir. Kendileri her zaman önemlidir. Duygusal ilişkilerde, arkadaşlık ilişkilerinde, iş arkadaşları ile ilişkilerinde hep merkez onlardır ve yine onlara göre olmak zorundadır. Empati kurmayı bilmezler, bilseler dahi bunun farkında olsalar dahi uygulayamazlar. Çünkü onlar biriciktir ve tektir. Neden bir başkasının yerine kendini koysun ki? Reddedilmeye tahammülleri yoktur. Onlar ne derse o olur. Onlar ne kadar verirse o karar doğrudur. ‘Hayır’ kelimesi onlar için bir asla bir cevap olamaz. Her koşulda onların dediği yapılmalı, sözleri mutlaka dinlenilmelidir. Aksi halde sizi huzursuz ve mutsuz bir duruma götürebilirler.
Narsist Bireylerin Sık Kullandığı Manipülasyon Teknikleri
Akıl Sağlığını Sorgulatma (Gaslighting): Söylemiş olduğu cümleleri inkâr ederek ve geçmişte olan olayları değiştirerek karşısındaki kişinin, aklından ve algısından şüphe duymasını sağlar.
Değersizleştirme (Love Bombing): İlişkinin başında yoğun bir sevgi, övgü, yüceltme ile partneri yükseltip ardından bir anda sessizliğe bürünüp ortadan kaybolma durumudur. Bu onlar için değersiz hissettirerek manipüle etme yöntemidir.
Sessiz Cezalandırma (Stonewalling): İletişimi bir anda keserek, sorulan soruları cevapsız bırakarak ya da ortamdan uzaklaşarak ve böylelikle partneri cezalandırıp, kontrolü tamamen kendisine alması durumudur.
Mağdur Rolüne Bürünme (Suçluluk Yükleme): Kendi hatalarında bile karşı tarafı suçlarlar. Narsist birey kendi yarattığı problemlerden bile karşısındakini sorumlu tuttuğu için onu suçlu hissettirip özür dilemesini sağlar.
Üçgenleme (Triangulation): Narsist birey, ilişkide gerilim ve sıkıntı yaratmak, kontrolü sağlamak için üçüncü bir kişiyi dahil etmesidir. Mesela eski partner, arkadaş, kardeş, kuzenin ilişkiye dahil olmasıdır.
Sınır İhlali: Bireyin kişisel hayatına saygı duyulmaması durumudur. Yalan söyleyerek ve karşısındaki kişiyi kandırarak, verdiği sözleri tutmayıp kişinin kararlarında hak talep edebilirler. Bu durum insanı psikolojik olarak yıpratır.
İzolasyon (Yalnızlaştırma): Narsist birey karşısındaki kişiyi, çevresinden, ailesinden, arkadaşlarından, kopartıp sadece kendisine bağımlı hale getirmesi durumudur. Bunu yaparken kendini yüceltir.
Bu anlatılanlarda asıl amaç, davranış çevrelerindeki insanları kontrol ederek onları yönlendirerek kendilerini üstün ve biricik görme çabasıdır. Bu tarz davranışlarda karşı tarafa kendisini değersiz ve yetersiz hissettirir. Sürekli övülmek isterler ve her zaman haklı olan kişiler onlardır. En ufak eleştiriye dahi tahammül edemezler ve bunu tehdit olarak algılarlar.
Narsist İnsanların Manipülasyonundan Kurtulma Yolları Nelerdir?
-
Sınırlarınızı net bir şekilde belirtin.
-
Tepkilerinizi dengeleyip, kontrol altına alın.
-
Özgüvenli olun ve kendi değerinizin farkını hissedin.
-
Yapılan manipülasyonu kişisel algılamayın.
-
Beklentilerinizi realist bir gözlem içerisinde değerlendirin.
-
Kendi mutluluğunuza odaklanın ve ‘Hayır’ın bir cevap olduğunun farkına varın.
Özetle, bu tarz durumlara maruz kaldığınızda kontrolü elinizde tutarak ve size karşı bir üstünlüğe veya özgüveninizi kırmak isteyen insanlara müsaade etmeyin. O ortamdan çıkmaktan ve ayrılmaktan çekinmeyin. Kendi değerinizin farkına varın ve bu tarz psikolojik şiddetten uzak durun.
