Neden maske takarız?

Peki, dışarıda mutlu görünen bir kişi, iç dünyasında nasıl bir savaş veriyor olabilir? Bu durumun nedenleri arasında yük olmama isteği, güçlü görünme baskısı veya sosyal medyadan gelen sürekli “iyi görünme” kültürü yer alıyor.

Psikoloji literatüründe bu durumu açıklayan önemli kavramlardan biri gülümseyen depresyon (smiling depression), bir diğer adıyla maskeli depresyondur. DSM-5’te resmi bir tanısı olmayan gülümseyen depresyon, bireyin yoğun depresif belirtiler yaşamasına rağmen duygularını gizleyerek günlük hayatına devam edebilmesidir.

Gülümseyen depresyona sahip bireyler, dışarıdan bakıldığında oldukça başarılı bir çalışan, çalışkan bir öğrenci ya da imrenilecek bir hayata sahip biri gibi görünebilirler. Ancak içsel olarak yoğun bir duygu karmaşası yaşayabilirler. Bu durumun en büyük riski, kişinin yaşadığı sorunları fark etmemesi ve bu yüzden profesyonel destek aramamasıdır. Bu süreç, bazı bireylerde psikolojik riskleri artırabilmektedir. Bu nedenle dışarıdan “çok mutlu görünüyordu” şeklinde ifade edilen durumların ardında farklı psikolojik süreçler bulunabilir.

Ördek Sendromu (Duck Syndrome)

Diğer bir kavram ise ördek sendromudur (duck syndrome). Gülümseyen depresyon gibi ördek sendromu da DSM-5 kapsamında resmi bir tanıya sahip değildir. Ördek sendromu, daha çok üniversite öğrencilerinde gözlemlenen bir durum olarak tanımlanır. Birey, dışarıdan sakin görünürken, içsel olarak akademik, sosyal veya kişisel beklentileri karşılamak için yoğun bir çaba gösterir (Arakelyan, 2018).

Tıpkı bir ördeğin suyun üzerinde sakince süzülürken, suyun altında ayaklarını sürekli çırpması gibi… Bu nedenle dışarıda gösterilen bir tebessüm, her zaman gerçek mutluluğu temsil etmez; bazen o tebessüm, suyun altındaki çırpınışı gizlemek için olabilir.

Sonuç

Sanılanın aksine depresyon; sadece modumuz düştüğünde çikolata yemek ya da yorganın altında hüzünlü şarkılar dinlemekten ibaret değildir. Depresyon, sadece bu veya sadece şu demek de değildir. Depresyonun çok farklı yüzleri vardır. Sadece bireyin kendini üzgün hissetmesi, onu depresyonda olduğu anlamına gelmez; benzer şekilde her gülümsemenin ardında mutluluk olmadığı gibi.

Özellikle günümüz sosyal medyasından kaynaklı, “üzgün hissetmek” bir kusur olarak gösterilmesine rağmen bu durum doğru değildir. Üzgün hissetmek, kaçınılması gereken bir duygu değildir. Duygularımızı baskılamak yerine hissetmeliyiz. İnsanız; kötü hissettiğimizde üzülmeli, iyi hissettiğimizde kahkaha atmalıyız.

Duygularımızı hissetmek, onları paylaşmak kadar değerlidir. Psikolojik destek almaktan, terapiye gitmekten çekinmemeliyiz ya da korkmamalıyız. Yaşanılan uzun süreli olumsuz duygu ya da duygulardan kaynaklı terapiye gitmekten kaçınmamalı veya bunu ertelememeliyiz.

Okuduğunuz için teşekkür ederim.