Psyche ve Eros miti, bu bağlamda dikkat çekici bir örnektir. Psyche, Yunancada ruh anlamına gelir ve ruhun ölümsüzlüğe erişmesini simgeler (Antonakou ve Triarhou, 2017). Milet kralının en küçük kızı olan Psyche, bir ölümlüdür. Kelebek kanatları ile tasvir edilen Psyche, yaşamdan sonra ruhun özgürleşmesini ve dönüşümünü ifade eder. Kelebek sembolü, tırtılın kabuğundan kurtularak yeni, özgür ve daha güçlü bir varlığa bürünmesiyle dönüşüm simgesi haline gelir (Antonakou, Triarhou 2017:177). Dönüşüm, ruhun bedenden kurtulup insanüstü bütünlüğü sağlama dürtüsünün mitolojik bir iz düşümüdür.

Psyche, kardeşlerinin ve etrafındaki kadınların yanı sıra dillere destan güzellikte bir kadındır; ancak Afrodit bunu kabullenemez ve Psyche’yi yeryüzündeki en çirkin varlığa aşık etmesi için oğlu Eros’u görevlendirir. Eros bu görevi kabul eder ama Psyche’yi görür görmez aşık olur ve onu annesinden gizlice sarayına götürür. Sadece geceleri Psyche ile birlikte olan Eros, asla yüzünü göstermez. Bir gece, kardeşlerinin de etkisiyle içindeki bastıramadığı merakına yenilerek bir mum yakar ve Eros’un yüzüne yaklaştırıp hayranlıkla bakakalır. Eriyen mum Eros’un üstüne damlayınca Eros uyanır ve Psyche’den ayrılır. Psyche, ne olursa olsun Eros’u geri kazanmaya kararlıdır. Bu sırada olanları öğrenen Afrodit, oğlu Eros’a çok sinirlenir ve her şeyi kendi kontrolü altına almak ister. Hiçbir yerde sevgilisini bulamayan Psyche, kendini Afrodit’in yanında bulacak kadar çaresizleşmiştir. Afrodit, Psyche’den üç tane görev tamamlamasını ister; ilk iki görevini farklı tanrıların yardımları sayesinde tamamlayan Psyche, son görevinde Afrodit’e bir kutu ulaştırmalıdır. Ancak yine merakına yenilen kahramanımız kutuyu açar ve ölür. Eros, güzeller güzeli sevgilisini yerde yatarken görünce dehşete kapılır, tüm kalbiyle ölümsüzlük diler ve Psyche, Zeus’un yardımı sayesinde ölümden kurtularak Tanrı olur, ölümsüzlüğe erişir. Eros ve Psyche göğe yükselerek sonsuza dek birlikte yaşarlar.

Psyche’nin yaşadığı güçlükler, ruhsal dönüşümün sembolik anlatımı olarak incelenebilir. Başlangıçta kırılgan, korkulu ve muğlak hislerle boğuşan Psyche, yolunu kaybeder. Eros’un onu terk etmesiyle birlikte acı çeken kahramanımızın değişimi başlar. Afrodit’in verdiği zorlu görevler, Psyche’nin olgunlaşma sürecinin önemli bir parçasıdır. Mitler, insanı anlamanın en derin düşünsel yönlerinden biri olabilir. Psyche miti, insanın yaşam yolculuğunda deneyimlediği süreçlerin dönüşerek değişime uğramasını temsil eder. İnsanın gelişim süreci her daim olumlu faktörleri barındırmaz. Çaresizlik, ölüm, hayal kırıklığı, muğlaklık ve mücadele gibi zorlu faktörler, bireyin kendini tanıma yolculuğunda önemli bir yer tutar. Psyche, insanın içsel dönüşüm sürecini temsil eder.

Psyche mitinin günümüz insanına etkileri de dikkat çekicidir. Psyche’nin mum ışığını Eros’un yüzüne tutması, muğlaklık karşısında oluşan kontrol etme dürtüsünü simgeler. Psyche, sadece mitolojik bir sembol olarak değil, insanın zihnindeki belirsizlikle baş edememesine karşı geliştirdiği doğal bir tepki olarak ele alınabilir.

Günümüz insanına baktığımızda, çoğunlukla ilişkilerde gözlemleyebileceğimiz duygusal belirsizliği kontrol etmekte zorlanma durumu, karşı kişiden beklenen netlik ve güven arama ihtiyacı, ilişki içerisinde sürekli analizler yapma ve her şeyi anlamlandırma ihtiyacı, mit ile paralellik gösterir. “Bilinmeyeni görme güdüsü”, insanın baş edemediği muğlaklıktır.

Modern çağda, insanın kendisini sürekli idealize ettiği sosyal medya, çoğu zaman Narcissus ile bağdaştırılsa da, Psyche’nin dönüşümü, kendini arayışı ve belirsizlikle baş etmesi temalarıyla da paralellik gösterir. Psyche’nin yaşadıklarını incelediğimizde, gelişim, zaman ve deneyim gerektiren bir süreç olduğu görülmektedir. Ancak günümüz insanı, ilişkilerde de oldukça sabırsızdır ve çoğu zaman hızlı bir biçimde netlik ve güven arama eğilimi taşır. Bu süreç, ilişkilerin doğal dinamiğini zedeleyerek kırılgan ilişkilerin ortaya çıkmasına olanak verebilir.

Sosyal medyada var olan “ideal ilişki” tanımının sürekli olarak değiştirilip yeniden üretilmesi, insanın gerçeklikten kopup gerçekdışı beklentiler geliştirmesine yol açabilir. Bu açılardan incelediğimizde, Psyche sadece mitolojik bir anlatı değil, günümüz insanı hakkında çıkarımlarda bulunmak için de sembolik bir nitelik taşımaktadır.