Ekranı sağa kaydırmak sadece bir saniye sürüyor. Peki, o bir saniye içinde gerçekten bir “insanı” mı seçiyoruz, yoksa algoritmaların önümüze servis ettiği estetik bir paketi mi? Modern dünya, bize tarihin en geniş “eş kataloğunu” sunuyor. Ancak bu dijital çağda kaybolurken, seçtiğimiz kişinin bir ruhu, bir hikayesi ve bir derinliği olduğunu unutuyoruz. Modern kapitalist çağ, bizlere sabrı bir erdem olmanın ötesinden çıkartıp bir zaman kaybı olarak algılamamızı sağlamaktadır. Oysa ruhsal temas, anlık tatminler ve haz odaklılıktan farklı olarak yavaşlık ve emekle sağlıklı şekilde büyümektedir. Dijitalleşmeyle beraber aile ilişkilerimiz toplumsallıktan bireyselliğe doğru ilerlerken, partner seçimine olumsuz etki bırakmakta; toplumda artık birine “talip” olarak değil, zihnimizdeki idealize edilmiş prototiplere uygun bir “ürün” seçme haline gelmektedir. İnsan gerçekliğinin metalaştığı bu çağda arayış, bizi binlerce seçenek arasında bırakırken, aslında en temel ihtiyacımız olan gerçek insan özellikleri olan duygusal yakınlık, iletişim, görülme, onaylanma, sevilme, duyulma, dinleme ve anlama becerilerimizi bizden uzaklaştırıyor.

Erillik ve Dişillik Dengesi

Bugün bedenlerimiz, tüketim kültürünün etkisiyle sürekli bir estetik algı üretme merkezi haline geldi. Bu kültürün yarattığı “ideal görünüm” algısı, uzun süre kadın bedeni üzerinden okunsa da son dönemde erkek tüketicilere doğru da hızla evrilmektedir (Aydın, 2020, s. 107). Sosyal medya, bedenleri birer araç olarak topluma sunarken; aslında kadim olan eril-dişil dengesini bozup yerine meta imajlar koymaktadır. Bu durum, bizi bir insanın özündeki eril veya dişil enerjisiyle değil, o insanın sosyal medya aracılığıyla sunduğu “estetik sunumuyla” ilişki kurmaya zorlamaktadır. Gerçek eril ve dişil dengesinin yerini; filtrelerin ve toplumsal tahakkümün inşa ettiği yapay bir “estetik performans” alıyor. Bu durum, karşımızdakinin karakterini, ihtiyaçlarını, duygularını ve kültürünü tanımaya değil, sadece o toplumsal “rolü” başarıyla oynayan bedeni seçmeye itmektedir.

Neden Derinleşemiyoruz?

Eş adayına bir “özne” olarak değil, bir tüketim nesnesi olarak bakılması yatmaktadır. İlişki, bir bağ kurma süreci olmaktan çıkıp; sadece arzu ve ihtiyaçların giderildiği, sürecin yok sayıldığı ve sonucun hemen beklendiği bir tüketim nesnesine dönüşmektedir. Yarattığımız imaja uygun erkek ve kadını ararken, bulduğumuz kişinin karakterini, duygusal ihtiyaçlarını ve yaralarını anlamlandıramamamızdır. Bir kişi için mücadele vermek adına gerekli çabayı ve zamanı yönetemiyoruz. “Bir yerlere yetişme” isteği ve zamanı sadece maddi bir değer olarak görme yanılgısı, birine zaman ayırmayı değersizleştirmektedir. Gerçek bağlar zayıflarken yaşadığımız bu yüzeysellik, duygusal dayanıklılığımızı tüketerek bizi modern çağın yalnızlığına hapsetmektedir. Eş seçimi; sadece bir beğeni, uygunluk, hoşlantı, cinsellik olarak değil, dijitalleşmenin yaratmış olduğu duygusuzluğun ötesine geçip bir insanın ruhuna dokunma cesareti göstermektir. Aynı Gottman’ın da dediği gibi, sağlıklı bir beraberliğin temeli, ilişkilerin yüzeysel değil, paylaşılan ortak anlam ve emekle dolmasıdır.